Tăng tính răn đe, bảo đảm thực thi tiết kiệm, chống lãng phí

Dự thảo Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí quy định cụ thể mức phạt trong lĩnh vực này.

Bổ sung hành vi vi phạm, hoàn thiện khung xử phạt

Dự thảo Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí được Bộ Tài chính xây dựng theo hướng bổ sung hành vi vi phạm, quy định cụ thể mức phạt và hoàn thiện biện pháp khắc phục hậu quả, nhằm nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật.

Theo đó, dự thảo Nghị định tập trung bổ sung các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí, chủ yếu liên quan đến tổ chức thực hiện như xây dựng chương trình, triển khai nhiệm vụ, báo cáo, công khai thông tin và cập nhật dữ liệu. Đây là các hành vi đã được quy định tại Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025 nhưng trước đây chưa có chế tài xử phạt tương ứng.

Việc bổ sung các hành vi vi phạm nhằm bảo đảm tính răn đe, nâng cao mức độ tuân thủ trong chấp hành pháp luật, đồng thời tránh tình trạng chồng lấn với các quy định xử phạt trong các lĩnh vực chuyên ngành có liên quan.

Trên cơ sở đó, dự thảo đã quy định cụ thể hình thức xử phạt và mức phạt tiền đối với từng hành vi vi phạm, được xây dựng theo tính chất, mức độ vi phạm và tham khảo, bảo đảm tương đồng với các quy định xử phạt trong một số lĩnh vực liên quan.

Theo dự thảo, hình thức xử phạt chính bao gồm cảnh cáo và phạt tiền. Mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân là 100 triệu đồng, đối với tổ chức là 200 triệu đồng; trong đó mức phạt đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân cho cùng hành vi vi phạm.

Các mức phạt cụ thể được thiết kế theo hướng phân hóa theo tính chất và mức độ vi phạm. Với các vi phạm trong xây dựng và ban hành chương trình tiết kiệm, chống lãng phí, mức xử phạt từ cảnh cáo đến 10 triệu đồng; đối với vi phạm về báo cáo, mức phạt có thể lên đến 20 triệu đồng tùy theo mức độ chậm, thiếu hoặc không trung thực.

Đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng như cản trở kiểm tra, không chấp hành kết luận hoặc cố ý làm sai lệch hồ sơ, dữ liệu, mức phạt có thể lên tới 30 triệu đồng. Việc quy định rõ các khung xử phạt góp phần tăng tính minh bạch, tạo cơ sở thuận lợi cho áp dụng trong thực tiễn.

Tăng tính khả thi qua biện pháp khắc phục, phân định thẩm quyền

Bên cạnh hình thức xử phạt, dự thảo Nghị định bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả gắn trực tiếp với từng hành vi vi phạm. Các biện pháp bao gồm buộc ban hành hoặc ban hành lại chương trình tiết kiệm, chống lãng phí; buộc lập và gửi báo cáo đầy đủ, chính xác; buộc cập nhật cơ sở dữ liệu; buộc công khai hoặc cải chính thông tin theo quy định.

Việc bổ sung các biện pháp này nhằm bảo đảm đồng bộ với các hành vi vi phạm đã được quy định, đồng thời cụ thể hóa quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính về các biện pháp khắc phục hậu quả do Chính phủ quy định. Qua đó, không chỉ dừng ở xử phạt mà còn yêu cầu khôi phục, hoàn thiện việc thực hiện đúng quy định pháp luật.

Dự thảo cũng làm rõ cách xác định hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi đang thực hiện, tạo cơ sở xác định thời hiệu xử phạt và áp dụng chế tài phù hợp. Quy định này góp phần khắc phục những vướng mắc trong thực tiễn xử lý vi phạm.

Đồng thời, thẩm quyền xử phạt được bổ sung và phân định rõ hơn, bao gồm Chủ tịch UBND cấp tỉnh, các chức danh trong hệ thống thanh tra của các bộ, cơ quan ngang bộ, cũng như các chủ thể trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát. Việc mở rộng và làm rõ thẩm quyền nhằm bảo đảm việc xử lý vi phạm được thực hiện kịp thời, hiệu quả và đúng quy định.

Song song với đó, dự thảo lược bỏ các quy định không còn phù hợp tại Nghị định số 63/2019/NĐ-CP, nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025 và tránh trùng lặp trong hệ thống pháp luật.

Việc quy định cụ thể mức phạt, bổ sung hành vi vi phạm và hoàn thiện cơ chế thực thi cho thấy định hướng xây dựng một khuôn khổ pháp lý đồng bộ, rõ ràng và khả thi hơn. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật và đưa công tác tiết kiệm, chống lãng phí đi vào thực chất.