 |
| Thách thức lớn nhất không nằm ở việc số hóa dữ liệu bất động sản mà ở khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các lĩnh vực. Ảnh: Thu Hiền |
Dữ liệu đang trở thành một trong những nguồn lực quan trọng đối với sự phát triển của thị trường bất động sản. Khi thông tin về đất đai, quy hoạch, pháp lý và giao dịch được số hóa, cập nhật đầy đủ và kết nối đồng bộ, không chỉ hoạt động quản lý nhà nước được nâng cao mà người dân, doanh nghiệp, tổ chức tín dụng và nhà đầu tư cũng có thêm cơ sở để đưa ra các quyết định chính xác, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả vận hành của thị trường.
Trao đổi về vấn đề này, ông Sử Ngọc Khương, Giám đốc Cấp cao Bộ phận Đầu tư, Savills Việt Nam cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở việc số hóa dữ liệu mà ở khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các lĩnh vực.
Theo ông Khương, mục tiêu của quá trình chuyển đổi số không chỉ là giúp người dân tra cứu thông tin thuận tiện hơn mà còn hướng tới xây dựng một hạ tầng dữ liệu thống nhất, có khả năng liên thông giữa dữ liệu đất đai, quy hoạch, xây dựng, tài chính, thuế và các lĩnh vực liên quan.
Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều cơ sở dữ liệu đã được số hóa nhưng vẫn vận hành rời rạc, thiếu tính liên thông và cập nhật đồng bộ. Điều này khiến dữ liệu chưa phát huy được giá trị trong quản lý cũng như phục vụ hoạt động của thị trường. Theo ông, một hệ thống dữ liệu hiệu quả phải là một hệ thống “sống”, được cập nhật thường xuyên và có khả năng chia sẻ giữa các bên thay vì tồn tại dưới dạng những kho dữ liệu riêng lẻ.
Ở góc độ thị trường, ông Khương cho rằng, bất động sản là lĩnh vực có mức độ bất cân xứng thông tin khá cao, khi người bán thường nắm nhiều thông tin hơn người mua. Vì vậy, nếu dữ liệu đất đai và bất động sản được số hóa đồng bộ, minh bạch và kết nối hiệu quả, khoảng cách thông tin sẽ được thu hẹp, giúp người mua giảm những rủi ro và chi phí phát sinh trong quá trình giao dịch.
Không chỉ người mua được hưởng lợi, hệ thống dữ liệu minh bạch còn hỗ trợ các tổ chức tín dụng trong việc định giá tài sản chính xác hơn nhờ có đầy đủ thông tin về quy hoạch, pháp lý và lịch sử của bất động sản.
Đối với các nhà đầu tư, khả năng tiếp cận dữ liệu minh bạch sẽ giúp giảm chi phí thẩm định, nâng cao chất lượng ra quyết định và tăng sức hấp dẫn của thị trường đối với dòng vốn trong và ngoài nước.
Theo ông Khương, để dữ liệu bất động sản thực sự trở thành một hệ sinh thái đồng bộ và có thể khai thác hiệu quả, cần có sự tham gia của cả Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo hạ tầng dữ liệu thống nhất, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, phân quyền truy cập và bảo vệ quyền sở hữu dữ liệu.
Về phía doanh nghiệp, cần thay đổi tư duy quản trị dữ liệu, bởi thực tế vẫn còn nhiều đơn vị xem dữ liệu là tài sản riêng, chưa sẵn sàng chia sẻ, dẫn đến tình trạng hình thành các “ốc đảo thông tin”.
Khi có cơ chế chia sẻ phù hợp, doanh nghiệp không chỉ tiếp cận được nguồn dữ liệu phong phú hơn mà còn có thể ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao năng lực phân tích và ra quyết định.
Bên cạnh đó, theo ông Khương, niềm tin của người dân là điều kiện tiên quyết để hệ thống dữ liệu phát huy hiệu quả. Người dân chỉ sẵn sàng tham gia khi thông tin cá nhân được bảo mật và có cơ chế kiểm soát minh bạch. Đồng thời, dữ liệu cũng cần được cập nhật theo thời gian thực để phản ánh đúng diễn biến của thị trường thay vì chỉ dừng ở các kho lưu trữ tĩnh.
Ở góc nhìn dài hạn, ông Khương nhận định nếu trong vòng 5-10 năm tới Việt Nam xây dựng được một hạ tầng dữ liệu số đồng bộ, đây sẽ là lợi thế quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các nguồn vốn đầu tư.
Đối với thị trường bất động sản, khả năng tiếp cận dữ liệu minh bạch không chỉ giúp nhà đầu tư dự báo tốt hơn về quy hoạch, pháp lý, xu hướng phát triển và rủi ro của từng khu vực, mà còn góp phần giảm chi phí đánh giá rủi ro, giảm chi phí vốn và tối ưu chi phí phát triển dự án. Qua đó, bất động sản sẽ là một trong những lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp khi nền tảng dữ liệu quốc gia được hoàn thiện.
