Sinh viên được tiếp cận chứng khoán từ sớm

Một trong những khoảng trống của đào tạo chứng khoán hiện nay là sự kết nối giữa lý thuyết trên giảng đường với diễn biến thực tế của thị trường.

Thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn

Sự phát triển của thị trường chứng khoán cùng xu hướng số hóa đang tạo điều kiện để người trẻ tiếp cận đầu tư ngày càng sớm. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận thông tin nhanh không đồng nghĩa với khả năng đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả. Trong môi trường có lượng thông tin lớn, đa chiều, kiến thức tài chính trở thành nền tảng quan trọng giúp nhà đầu tư nhận diện cơ hội và kiểm soát rủi ro.

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Nguyễn Đức Thông, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI cho rằng, việc trang bị kiến thức cần thiết với mọi nhà đầu tư, đặc biệt là nhóm trẻ. Sinh viên có khả năng tiếp thu kiến thức nhanh, đồng thời là những nhà đầu tư tiềm năng và lực lượng lao động của ngành tài chính trong tương lai. Vì vậy, phổ biến kiến thức chứng khoán từ khi còn trên ghế nhà trường vừa giúp hình thành tư duy đầu tư bài bản, vừa chuẩn bị nhân lực cho sự phát triển dài hạn của thị trường.

“Thị trường tài chính có rất nhiều thông tin, nhiều luồng thông tin trái chiều. Nếu không có một nền tảng kiến thức vững vàng, nhà đầu tư có thể dẫn tới những quyết định đầu tư sai lầm”, ông Thông nhận định.

Cùng với đó, phương thức phổ biến kiến thức cũng cần thích ứng với thói quen của thế hệ trẻ. Tại SSI, các nội dung tư vấn, kiến thức về sản phẩm và thị trường được đưa lên nền tảng trực tuyến và ứng dụng của công ty. Doanh nghiệp cũng ứng dụng chatbot AI để nhà đầu tư chủ động tìm kiếm, giải đáp và bổ sung kiến thức.

Tuy nhiên, một trong những khoảng trống của đào tạo chứng khoán hiện nay là sự kết nối giữa lý thuyết trên giảng đường với diễn biến thực tế của thị trường.

Ông Nguyễn Đức Thông, Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán SSI. Ảnh: Tuấn Thủy

Theo ông Nguyễn Đức Thông, các công ty chứng khoán có thể tăng cường hợp tác với trường đại học để xây dựng chương trình mang tính thực tiễn hơn. Các tình huống thực tế trên thị trường Việt Nam và quốc tế có thể được đưa vào bài giảng, qua đó giúp sinh viên hiểu cách kiến thức tài chính được vận dụng trong từng bối cảnh cụ thể.

“Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, đưa các case study thực tế vào chương trình sẽ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức logic, hiệu quả và hấp dẫn hơn”, ông Thông chia sẻ.

Cách tiếp cận này cũng đang được nhiều doanh nghiệp triển khai thông qua các nền tảng mô phỏng. Ví dụ như Công ty Chứng khoán Pinetree đưa Stock123 - ứng dụng học tập và thực hành chứng khoán ảo - vào một số chương trình đào tạo, giúp sinh viên trải nghiệm quy trình đầu tư trong môi trường mô phỏng sử dụng dữ liệu thị trường thực. Mô hình này giúp sinh viên làm quen với dữ liệu, thao tác và quyết định đầu tư trước khi trực tiếp tham gia thị trường bằng nguồn vốn thực.

Chuẩn bị nhân lực cho thị trường vốn

Ở góc độ cơ sở đào tạo, việc đưa chứng khoán vào giảng đường đã được triển khai từ những năm đầu hình thành thị trường.

PGS.TS. Hoàng Xuân Quế, Viện trưởng Viện Ngân hàng - Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, khi thị trường chứng khoán Việt Nam còn ở giai đoạn sơ khai, kiến thức về cổ phiếu, giao dịch hay đặt lệnh vẫn mới mẻ với phần lớn người dân. Trước nhu cầu nhân lực mới, Đại học Kinh tế Quốc dân và Viện Ngân hàng - Tài chính đã sớm xây dựng chuyên ngành về thị trường chứng khoán, nghiên cứu các tài liệu quốc tế để đưa vào giáo trình.

Hoạt động đào tạo sau đó từng bước gắn chặt hơn với thực tiễn. Sinh viên được tạo điều kiện thực tập tại các đơn vị trên thị trường, tiếp xúc với chuyên gia và tham gia các hoạt động học thuật.

Khoảng 15 năm trước, với sự hỗ trợ của Ngân hàng Thế giới (World Bank), nhà trường đã xây dựng thị trường chứng khoán ảo phục vụ sinh viên thực hành. Theo cách ví von của PGS.TS Hoàng Xuân Quế, môi trường này “tất cả đều thật, trừ tiền”, giúp người học có cơ hội trải nghiệm trước khi bước vào thị trường thực tế.

Bên cạnh chương trình chính khóa, các câu lạc bộ và cuộc thi chứng khoán cũng trở thành môi trường bổ trợ kiến thức. Go Finance được tổ chức từ năm 2013, tạo sân chơi để sinh viên trao đổi học thuật, nghiệp vụ và thử sức với những tình huống gần với hoạt động đầu tư thực tế.

PGS.TS. Hoàng Xuân Quế, Viện trưởng Viện Ngân hàng - Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân.

Theo PGS.TS. Hoàng Xuân Quế, việc hiểu thị trường ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường giúp sinh viên thuận lợi hơn khi tham gia đầu tư hoặc làm việc trong lĩnh vực tài chính sau khi tốt nghiệp. Yêu cầu này càng trở nên rõ nét khi thị trường chứng khoán ngày càng khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Thực tế cho thấy, đào tạo chứng khoán cho sinh viên đang dần chuyển từ truyền đạt kiến thức đơn thuần sang mô hình kết hợp giữa lý thuyết, công nghệ và thực hành. Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, trường đại học và các công ty chứng khoán có thể góp phần hình thành một hệ sinh thái giáo dục tài chính bài bản hơn.

Khi quy mô thị trường tiếp tục mở rộng, việc trang bị kiến thức từ giảng đường sẽ góp phần hình thành thế hệ nhà đầu tư có khả năng tự phân tích, nhận diện rủi ro và chịu trách nhiệm với quyết định đầu tư; đồng thời tạo nguồn nhân lực có chất lượng phục vụ sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.