Gấp rút chuẩn bị nhân lực để thí điểm luật sư công từ 1/10

Chậm nhất đến ngày 15/10 tất cả cơ quan thực hiện thí điểm đều công bố danh sách luật sư công đợt đầu tiên.

Bộ Tư pháp vừa có văn bản đề nghị các bộ, địa phương thực hiện thí điểm và tổ chức xã hội - nghề nghiệp luật sư tiếp tục triển khai chế định luật sư công.

Theo Bộ Tư pháp, ngày 21/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 364/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị quyết số 24/2026/QH16 của Quốc hội về thí điểm thực hiện chế định luật sư công. Thời gian thí điểm kéo dài 2 năm, từ ngày 1/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028.

Đây là cơ chế lần đầu được triển khai tại Việt Nam, nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước tại các cơ quan hành chính và doanh nghiệp nhà nước trong những tranh chấp, vụ việc pháp lý phức tạp trong và ngoài nước.

Để chế định luật sư công đi vào thực tiễn ngay từ ngày 1/10, Bộ Tư pháp yêu cầu các cơ quan thực hiện thí điểm tập trung sớm hình thành đội ngũ luật sư công.

Theo đó, các cơ quan phải khẩn trương rà soát cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân và người làm việc tại doanh nghiệp nhà nước đã có Chứng chỉ hành nghề luật sư hoặc thuộc trường hợp được miễn đào tạo nghề luật sư, miễn tập sự hành nghề luật sư để đề nghị cấp Chứng chỉ.

Hồ sơ đợt đầu phải gửi về Bộ Tư pháp trước ngày 5/10 để thẩm định, cấp Chứng chỉ, bảo đảm chậm nhất đến ngày 15/10 tất cả cơ quan thực hiện thí điểm đều công bố danh sách luật sư công đợt đầu tiên.

Với trường hợp chưa đủ điều kiện cấp ngay Chứng chỉ nhưng thuộc diện được giảm thời gian tập sự, cơ quan thực hiện thí điểm chủ động cử người tham gia đào tạo nghề luật sư, tập sự hành nghề luật sư để tạo nguồn.

Nếu nguồn nhân lực hiện có chưa đáp ứng yêu cầu, cơ quan thực hiện thí điểm có thể nghiên cứu tuyển dụng, tiếp nhận luật sư, người có Chứng chỉ hành nghề luật sư, chuyên gia, nhà khoa học, luật gia đáp ứng điều kiện. Việc này phải căn cứ vị trí việc làm, chỉ tiêu biên chế được giao và không làm tăng biên chế.

Ngay sau khi được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư, luật sư công có thể được giao tham gia tố tụng, đại diện giải quyết các vụ kiện hành chính; tư vấn pháp lý cho dự án kinh tế - xã hội, dự án đầu tư công; tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, tranh chấp quốc tế. Với vụ việc đòi hỏi chuyên môn chuyên sâu hoặc vượt quá khả năng của đội ngũ luật sư công, cơ quan có thể ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với tổ chức hành nghề luật sư để phối hợp giải quyết.

Đáng chú ý, Bộ Tư pháp đề nghị Đoàn Luật sư tại các địa phương thực hiện thí điểm khi tiếp nhận hồ sơ gia nhập Đoàn Luật sư phải giải quyết hồ sơ trong ngày và gửi Liên đoàn Luật sư Việt Nam thực hiện cấp Thẻ luật sư. Các trường hợp đăng ký tập sự cũng phải được giải quyết ngay, không trì hoãn hoặc kéo dài thời gian.

Các cơ quan thực hiện thí điểm đồng thời phải bố trí kinh phí thực hiện chế độ hỗ trợ hằng tháng, bồi dưỡng theo vụ việc; bảo đảm cơ sở vật chất và các điều kiện cần thiết cho hoạt động của luật sư công.

Bộ Tài chính thuộc nhóm 8 bộ thí điểm chế định luật sư công. Theo Nghị quyết số 24/2026/QH16, việc thí điểm chế định luật sư công được thực hiện tại 8 bộ, gồm: Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.