 |
| Công chức hải quan giám sát tàu hàng nhập khẩu tại cảng Tân Cảng - Cái Mép. Ảnh: T.H |
Tỷ giá tăng sau xung đột Trung Đông
Trong Báo cáo triển vọng kinh tế phát hành mới đây của Khối Nghiên cứu - Công ty Cổ phần Chứng khoán MBS cho thấy, khởi đầu tháng ở mức 97 điểm, đồng USD chủ yếu dao động hẹp quanh mức 96-97 điểm trong tháng 2/2026. Đến cuối kỳ, chỉ số DXY (chỉ số USD) tăng 0,6% so với cuối tháng 1/2026 lên mức 97,6, qua đó đánh dấu tháng tăng đầu tiên kể từ tháng 10/2025. Đà tăng này được thúc đẩy nhờ kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục giữ lãi suất trong bối cảnh lạm phát vẫn dai dẳng với chỉ số CPI tháng tăng 2,4% - cao hơn so với mức mục tiêu 2%.
Bên cạnh yếu tố tâm lý trú ẩn, đà tăng của USD đồng thời cũng được củng cố bởi kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục trì hoãn việc giảm lãi suất trong bối cảnh rủi ro lạm phát gia tăng khi giá dầu đang trên đà tăng mạnh.
Chuyên gia MBS dự báo tỷ giá USD/VND sẽ dao động quanh mức 26.200 – 26.400 (tăng 0,5% so với đầu năm) trong quý I và quý II/2026.
Sự phục hồi của đồng USD đã phần nào gây áp lực lên tỷ giá USD/VND trong nước trong tháng 2/2026. Cụ thể, tỷ giá liên ngân hàng đến cuối tháng 2 tăng 0,4% so với tháng trước lên mức 26.058 VND/USD (giảm 0,8% so với đầu năm). Tỷ giá tự do tăng 0,85% trong tháng, lên mức 26.700 VND/USD ( giảm 0,8% so với đầu năm); trong khi tỷ giá trung tâm giảm nhẹ 0,1% so với tháng trước về mức 25.044 VND/USD ( giảm 0.3% so với đầu năm).
Tuy nhiên, áp lực tỷ giá trở nên rõ nét hơn trong nửa đầu tháng 3 dưới sức ép từ đà phục hồi của USD. Đến giữa tháng 3/2026, tỷ giá liên ngân hàng đã tăng 0,9% so với cuối tháng 2 lên mức 26.287 VND/USD (0,06% so với đầu năm). Trong khi đó, tỷ giá tự do cũng tăng mạnh 2,5% lên mức 27.365 VND/USD (1,6% so với đầu năm).
Từ thực tế trên, các chuyên gia cho rằng, vẫn còn các áp lực lên tỷ giá trong năm 2026, bao gồm: thứ nhất, dự báo nhập khẩu sẽ tăng trưởng đồng tốc với xuất khẩu trong năm 2026, chủ yếu do tăng trưởng nhập khẩu từ Mỹ dự kiến tiếp tục tăng khi Việt Nam cần tiếp tục thu hẹp thặng dư thương mại tại thị trường này.
Thứ 2, giá vàng quốc tế được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong năm nay khi căng thẳng Trung Đông leo thang khiến nhu cầu về tài sản trú ẩn của nhà đầu tư tăng cao. Nhu cầu nhập khẩu vàng tăng cũng sẽ tạo áp lực lên tỷ giá trong nước.
Thứ ba, việc DXY đảo chiều tăng trở lại khi vai trò tài sản trú ẩn được phục hồi, sẽ tạo áp lực đáng kể lên tỷ giá USD/VND trong thời gian tới. Thêm vào đó, đồng USD cũng được hỗ trợ bởi kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục trì hoãn việc giảm lãi suất thêm vài tháng nữa. Theo đó, chuyên gia MBS cho rằng tỷ giá sẽ tăng 2,5% - 3% trong năm 2026.
Doanh nghiệp lo giá thành tăng
Từ thực tế trên, một số doanh nghiệp lo lắng về biến động của tỷ giá ảnh hưởng đến hoạt động XNK. Là một trong những ngành có kim ngạch XNK lớn, bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết, ngành dệt may hiện nay xuất khẩu đi 130 nước trên thế giới, nhưng vẫn phụ thuộc khá nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu. Trong đó, hơn 70% nguyên liệu vải polyester phục vụ cho sản xuất của ngành dệt may Việt Nam phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu. Do đó, biến động tỷ giá USD tăng ảnh hưởng khá lớn đến giá thành sản xuất của doanh nghiệp.
Theo phân tích của MSB, kim ngạch xuất khẩu tháng 2 đạt 33,06 tỷ USD - giảm 23,7% so với tháng trước, tuy nhiên vẫn tăng 5,7% so với cùng kỳ bất chấp yếu tố mùa vụ. Mức tăng này được thúc đẩy bởi một số mặt hàng có mức tăng trưởng cao như: xơ và sợi dệt các loại (tăng 48,4%); điện tử, máy tính và linh kiện (tăng 25%); điện thoại và linh kiện (25% so với cùng kỳ).
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa ước đạt 34,1 tỷ USD (tăng 4,4%) trong trong tháng 2, lũy kế 2 tháng đạt 79,34 tỷ USD (tăng 26,3% so với cùng kỳ.
Theo đó, cán cân thương mại hàng hóa tiếp tục nhập siêu tháng thứ 3 liên tiếp, trị giá 1,04 tỷ USD trong tháng 2 – song, mức này đã thu hẹp khá nhiều khi thấp hơn 46% so với mức nhập siêu của tháng 1. Lũy kế 2 tháng năm 2026, cán cân thương mại thâm hụt 2,98 tỷ USD. Diễn biến này phản ánh xu hướng đẩy mạnh nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc để phục vụ cho việc mở rộng hoạt động sản xuất trong thời gian tới trong bối cảnh nhu cầu khách hàng phục hồi.
Về tác động của xung đột Trung Đông, chuyên gia cho rằng tác động trực tiếp đối với hoạt động xuất khẩu có thể sẽ không đáng kể khi kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang khu vực Trung Đông hiện chiếm chưa tới 5% tổng kim ngạch xuất khẩu. Song, rủi ro chủ yếu sẽ đến từ việc nhu cầu thế giới có thể sẽ suy yếu khi lạm phát toàn cầu gia tăng nếu áp lực giá năng lượng neo ở mức cao trong thời gian dài.
Ở chiều ngược lại, trong ngắn hạn, việc chi phí vận chuyển tăng mạnh cộng hưởng với xu hướng giảm giá của đồng nội tệ trong bối cảnh USD phục hồi mạnh, sẽ làm gia tăng rủi ro về nhập khẩu lạm phát.
