Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 06/CĐ-TTg ngày 24/1/2026 về việc đẩy mạnh một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026. Theo đó, tại Công điện, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đặt ra yêu cầu cụ thể đối với các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước.
 |
| Các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước phát huy vai trò đầu tàu, dẫn dắt, nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả sản xuất kinh doanh. |
Cụ thể, Công điện nhấn mạnh, các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước phát huy vai trò đầu tàu, dẫn dắt, nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả sản xuất kinh doanh, phấn đấu tăng trưởng sản lượng hoặc doanh thu năm 2026 từ 10% trở lên; đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm được giao và tiếp tục đề xuất các dự án đầu tư mới.
Trước đó, ngày 6/1, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, trong đó xác định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm ổn định vĩ mô, các cân đối lớn của nền kinh tế; là nguồn lực quan trọng để Nhà nước chi phối, can thiệp kịp thời đáp ứng các yêu cầu đột xuất, cấp bách phát sinh...
Cùng với đó, khu vực này cũng bình đẳng trước pháp luật với các khu vực kinh tế khác, cùng hợp tác và cạnh tranh lành mạnh. Ngoài ra, các nguồn lực kinh tế nhà nước phải được quản lý, sử dụng theo nguyên tắc thị trường, hạch toán đầy đủ, chống thất thoát, lãng phí. Khu vực này cần tiên phong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, dẫn dắt các ngành, lĩnh vực then chốt.
Nghị quyết đưa ra các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể đối với doanh nghiệp nhà nước. Trong đó, tiếp tục củng cố, phát triển, bảo đảm doanh nghiệp nhà nước thực sự là một lực lượng vật chất quan trọng của kinh tế nhà nước, góp phần phát triển kinh tế và thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội.
Tập trung đầu tư, phát triển một số tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp nhà nước mạnh, có quy mô lớn đóng vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế như: Quốc phòng, an ninh; năng lượng; vận tải, logistics; tài chính - ngân hàng; khoa học - công nghệ, điện tử - viễn thông, hạ tầng số; khai thác, chế biến khoáng sản chiến lược; hóa chất; xây dựng, vật liệu xây dựng; nông, lâm nghiệp;…
Có chính sách khuyến khích phát triển doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn thông qua tăng vốn điều lệ, bao gồm cho phép sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hoá, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp; tăng tỉ lệ lợi nhuận sau thuế để lại doanh nghiệp; rà soát, đánh giá lại tài sản đã hết khấu hao nhưng còn giá trị sử dụng. Khuyến khích hợp nhất, sáp nhập, chuyển giao các doanh nghiệp nhằm phát huy lợi thế tổng thể của ngành kinh tế. Đối với dự án trọng điểm quốc gia, dự án đầu tư ở nước ngoài do cấp có thẩm quyền giao ngoài kế hoạch của doanh nghiệp, Nhà nước có chính sách bảo đảm đủ vốn, hỗ trợ lãi suất và cung cấp đủ tín dụng.
Khuyến khích doanh nghiệp nhà nước đầu tư, liên kết với các doanh nghiệp khác trong chuỗi giá trị thuộc lĩnh vực kinh doanh chính hoặc các doanh nghiệp công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số nhằm hình thành các doanh nghiệp, nhóm liên kết doanh nghiệp tiên phong, dẫn dắt, làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, phát huy lợi thế, sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực xã hội, tránh chồng chéo, cạnh tranh không lành mạnh, bảo đảm lợi ích hài hoà, tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo… Bên cạnh đó, doanh nghiệp nhà nước sử dụng các nguồn lực để chủ động dẫn dắt, kích hoạt và huy động mạnh mẽ các nguồn lực xã hội tham gia đầu tư, tạo sức lan toả và hiệu ứng cộng hưởng trong phát triển kinh tế.
Theo số liệu, tính đến cuối năm 2024, cả nước có 671 doanh nghiệp nhà nước và 142 doanh nghiệp có cổ phần, vốn góp của nhà nước. Tổng tài sản của nhóm này đạt 4,19 triệu tỷ đồng; vốn chủ sở hữu là 1,985 triệu tỷ đồng; tổng doanh thu đạt hơn 3 triệu tỷ đồng; lợi nhuận trước thuế đạt gần 243.000 tỷ đồng. Tỷ suất lợi nhuận trước thuế/vốn chủ sở hữu (ROE) bình quân chung năm 2024 là 12%. Khối doanh nghiệp nhà nước của Việt Nam đang chiếm thị phần rất lớn trong một số lĩnh vực, như năng lượng, viễn thông, ngân hàng… đóng góp hơn 29% GDP của đất nước.
Tính riêng doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, mặc dù chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong nền kinh tế (khoảng 0,08% số doanh nghiệp hoạt động) nhưng lại nắm giữ nguồn lực lớn của nền kinh tế, khoảng 7% tổng tài sản và 10% vốn chủ sở hữu của toàn bộ doanh nghiệp, đóng góp 28% tổng số thuế và các khoản phải nộp ngân sách Nhà nước. Quy mô tài sản bình quân của một doanh nghiệp nhà nước là 4.100 tỷ đồng, cao gấp 10 lần doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và gấp 109 lần doanh nghiệp ngoài quốc doanh.
