 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại phiên họp. |
Định mức phân bổ tăng khoảng 40%, ưu tiên các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 8/7, tại phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2027.
Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước áp dụng đối với các bộ, cơ quan trung ương và các địa phương.
Theo Bộ trưởng, việc xây dựng định mức mới bám sát khả năng cân đối ngân sách nhà nước, ưu tiên nguồn lực thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội; đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tiếp tục cơ cấu lại ngân sách theo hướng giảm tỷ trọng chi thường xuyên. Các tiêu chí phân bổ được xây dựng theo hướng rõ ràng, đơn giản, thuận lợi trong tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát, bảo đảm công khai, minh bạch và công bằng.
Đối với các bộ, cơ quan trung ương, dự thảo cơ bản kế thừa định mức năm 2022, chỉ quy định định mức quản lý chi hành chính theo hướng đưa tối đa các khoản chi thường xuyên vào định mức, gắn với yêu cầu thực hành tiết kiệm, cắt giảm chi hội nghị, hội thảo và công tác nước ngoài.
Kết cấu chi thường xuyên được chia thành 3 nhóm gồm quỹ lương, thưởng theo chế độ chính sách; định mức phân bổ theo biên chế tăng khoảng 40% so với năm 2022, trong đó các cơ quan tư pháp, thanh tra, kiểm toán được ưu tiên cao hơn để bảo đảm hoạt động thường xuyên; cùng với các nhiệm vụ đặc thù ngoài định mức như xây dựng, tổ chức thực thi văn bản quy phạm pháp luật hoặc mua sắm ô tô theo chế độ quy định... Riêng lĩnh vực quốc phòng, an ninh tiếp tục được bố trí theo nhu cầu thực hiện nhiệm vụ và đặc thù của từng ngành.
Đối với địa phương, dự thảo cũng kế thừa cơ bản định mức năm 2022 nhưng điều chỉnh để phù hợp với các nghị quyết mới của Đảng, Quốc hội, chính sách chế độ mới ban hành và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Theo đó, định mức được tính đủ nhu cầu kinh phí thực hiện các chế độ, chính sách do Trung ương ban hành đến thời điểm Nghị quyết được ban hành với mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng. Tiếp tục áp dụng định mức phân bổ cho 13 lĩnh vực chi theo Luật Ngân sách nhà nước, trong đó tiêu chí dân số vẫn là căn cứ chủ yếu và mức phân bổ theo dân số tăng khoảng 40% so với năm 2022; riêng lĩnh vực quốc phòng, an ninh tăng khoảng 55%.
 |
| Quang cảnh phiên họp. |
Dự thảo cũng bổ sung nhiều tiêu chí phù hợp với thực tiễn như kinh phí thực hiện chính sách an sinh xã hội, số lượng đơn vị hành chính cấp xã, hoạt động của trung tâm hành chính công, phân loại đô thị; đồng thời bổ sung tiêu chí phân bổ cao hơn đối với các địa phương còn khó khăn như vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và các tỉnh có quy mô dân số dưới 1 triệu người. Những địa phương có mức phân bổ theo định mức thấp hơn dự toán năm 2026 sẽ được ngân sách trung ương hỗ trợ để bảo đảm không thấp hơn mức hiện hành.
Theo tính toán của Chính phủ, việc áp dụng định mức mới dự kiến làm tăng chi ngân sách nhà nước khoảng 24.000 tỷ đồng so với năm 2026. Trong đó, các bộ, cơ quan trung ương tăng khoảng 4.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 5,5%; các địa phương tăng khoảng 20.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 2%.
Áp dụng cho năm 2027, đảm bảo ổn định ngân sách
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến trong cơ quan thẩm tra thống nhất với sự cần thiết ban hành nghị quyết và cho rằng việc Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét quyết định là đúng thẩm quyền, phù hợp quy định của pháp luật.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng cơ bản đồng tình với phương án điều chỉnh định mức tăng bình quân khoảng 40% so với năm 2022. Mặc dù tăng trưởng kinh tế lũy kế giai đoạn 2022-2026 đạt khoảng 43,7% và chỉ số giá tiêu dùng tăng khoảng 18%, song mức điều chỉnh này được đánh giá phù hợp với chủ trương triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển theo định hướng của Đảng và Quốc hội.
Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, cơ quan thẩm tra thống nhất chưa lượng hóa mục tiêu giảm bình quân 15% chi trực tiếp từ ngân sách nhà nước do quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy vẫn đang được triển khai. Việc phân bổ chi thường xuyên sẽ tiếp tục gắn với chức năng, nhiệm vụ và lộ trình sắp xếp đơn vị sự nghiệp theo các nghị quyết của Trung ương.
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất sự cần thiết ban hành nghị quyết và sẽ áp dụng cho dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2027, thay vì cả giai đoạn 2027-2030.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, việc quy định cho năm 2027 là phù hợp trong bối cảnh Chính phủ dự kiến trình Quốc hội xem xét sửa đổi, hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công tại kỳ họp tháng 10/2026 tới. Sau khi khuôn khổ pháp lý mới được hoàn thiện sẽ tiếp tục xem xét các quy định áp dụng cho giai đoạn 2028-2030, đồng thời đảm bảo thời kỳ ổn định ngân sách.
Lãnh đạo Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát hệ thống nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ chi thường xuyên đối với cả trung ương và địa phương; cập nhật đầy đủ các chủ trương, nghị quyết mới của Đảng về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, y tế và các lĩnh vực liên quan; đánh giá thuyết phục cơ sở của phương án tăng định mức khoảng 40%.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ phối hợp với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính và các cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh sửa, hoàn thiện hồ sơ của dự thảo Nghị quyết báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi trình ký chứng thực theo quy định.
