Việt Nam - Thụy Sỹ: Mở rộng hợp tác, hiện thực hóa cơ hội từ Hiệp định Việt Nam - EFTA

Diễn đàn Kinh tế Việt Nam - Thụy Sỹ 2026 khai mạc với sự tham dự và phát biểu chỉ đạo của Tổng thống Liên bang Thụy Sỹ Guy Parmelin và Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam Lê Mạnh Hùng.

Mở rộng không gian hợp tác thương mại, đầu tư

Chiều 18/10/2026, tại Hà Nội, Diễn đàn Kinh tế Việt Nam - Thụy Sỹ 2026 khai mạc với sự tham dự và phát biểu chỉ đạo của Tổng thống Liên bang Thụy Sỹ Guy Parmelin và Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam Lê Mạnh Hùng.

Sự kiện được tổ chức ngay sau Lễ ký kết Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA), gồm 4 nước: Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sỹ.

Phát biểu tại Diễn đàn, Tổng thống Liên bang Thụy Sỹ Guy Parmelin bày tỏ vui mừng khi sự kiện diễn ra vào thời điểm hai nước kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1971 - 2026). Từ nền móng ngoại giao ban đầu, quan hệ Thụy Sỹ - Việt Nam đã phát triển thành quan hệ đối tác kinh tế năng động và thực chất, kết nối mạng lưới doanh nghiệp, nhà đầu tư, nhà nghiên cứu và doanh nhân của hai quốc gia.

Tổng thống Guy Parmelin nhận định, kinh tế toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức do căng thẳng địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng và sự xuất hiện của các rào cản thương mại mới. Cộng đồng doanh nghiệp đồng thời phải thích ứng với chuyển đổi công nghệ, biến động nhân khẩu học và yêu cầu chuyển sang các mô hình kinh tế bền vững.

Tổng thống Thụy Sỹ Guy Parmelin đánh giá cao đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp Thụy Sĩ tại Việt Nam trong nhiều thập kỷ qua đối với phát triển công nghiệp, chuyển giao công nghệ, nâng cao kỹ năng và tạo việc làm. Ảnh: TTXVN

Trong bối cảnh đó, Thụy Sỹ và Việt Nam đều lựa chọn con đường hội nhập cởi mở. Tổng thống nhấn mạnh, thương mại quốc tế, đầu tư và hợp tác kinh tế tạo ra cơ hội, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao mức sống của người dân.

Thụy Sỹ kiên định cam kết đối với một trật tự kinh tế quốc tế dựa trên luật lệ, nơi các cam kết được tôn trọng, doanh nghiệp có thể tin tưởng đầu tư và các quốc gia có thể cạnh tranh bình đẳng.

Dẫn số liệu của phía Thụy Sỹ, Tổng thống Guy Parmelin cho biết, năm 2025, kim ngạch thương mại song phương tăng gần 20% so với năm 2024, đạt gần 3,5 tỷ USD. Tính đến năm 2024, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của Thụy Sỹ tại Việt Nam đạt khoảng 1,8 tỷ USD, tăng 14% so với năm trước đó.

Tổng thống đánh giá cao đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp Thụy Sỹ tại Việt Nam trong nhiều thập kỷ qua đối với phát triển công nghiệp, chuyển giao công nghệ, nâng cao kỹ năng và tạo việc làm. Đồng thời, doanh nghiệp Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế, năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế, mở ra những cơ hội mới cho quan hệ đối tác và đầu tư.

Khẳng định cộng đồng doanh nghiệp là một trong những trụ cột vững chắc của quan hệ song phương, Tổng thống Guy Parmelin cho rằng hai bên còn nhiều dư địa mở rộng hợp tác trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, sản xuất tiên tiến, khoa học sự sống, chăm sóc sức khỏe, cơ sở hạ tầng bền vững và công nghệ sạch. Đây là những lĩnh vực mà chuyên môn của Thụy Sỹ và sự năng động của Việt Nam có thể bổ trợ cho nhau.

Đặc biệt, Tổng thống nhấn mạnh, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA không chỉ là công cụ thương mại mà còn là cam kết mang tính chiến lược nhằm tăng cường hợp tác kinh tế. Hiệp định tạo sự chắc chắn cao hơn về pháp lý, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp và thể hiện niềm tin vào tương lai quan hệ kinh tế song phương.

Tổng thống Guy Parmelin kêu gọi hai bên tiếp tục củng cố hợp tác, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp và nhân dân hai nước.

Thúc đẩy 4 lĩnh vực trọng tâm, đưa cam kết vào thực tiễn

Chào mừng Tổng thống Guy Parmelin thăm Việt Nam và tham dự Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, việc ký kết Hiệp định Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán với 21 phiên làm việc là minh chứng cho quyết tâm chính trị và nỗ lực bền bỉ của cả hai bên.

Việc cộng đồng doanh nghiệp hai nước gặp gỡ ngay sau lễ ký gửi đi thông điệp rằng giá trị của Hiệp định phải được khẳng định bằng những cơ hội hợp tác được hiện thực hóa và kết quả kinh doanh cụ thể.

Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, các ưu đãi thuế quan của Hiệp định mở ra cơ hội để hàng hóa Việt Nam mở rộng thị trường, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp EFTA khai thác tiềm năng thị trường Việt Nam. Trong giai đoạn phát triển mới, hướng tới tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao tính tự chủ, Bộ trưởng đề nghị cộng đồng doanh nghiệp hai bên tập trung thúc đẩy 4 lĩnh vực hợp tác trọng tâm.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng khẳng định, Hiệp định Việt Nam - EFTA mở ra không gian hợp tác mới. Ảnh: TTXVN

Thứ nhất, phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo và chuỗi cung ứng. Việt Nam mong muốn thu hút đầu tư vào cơ khí chính xác, tự động hóa, công nghiệp hỗ trợ và công nghệ sản xuất tiên tiến; nâng cao năng lực nhà cung ứng trong nước, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ hai, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và tăng trưởng xanh, mở rộng hợp tác về lưới điện thông minh, sử dụng năng lượng hiệu quả, công nghệ xanh, khu công nghiệp sinh thái và kinh tế tuần hoàn.

Thứ ba, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, kinh tế số, y tế và khoa học sự sống. Hợp tác cần hướng tới chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển sản phẩm và khai thác hiệu quả thế mạnh của mỗi bên.

Thứ tư, phát triển nguồn nhân lực thông qua tăng cường hợp tác đào tạo nghề, phát triển kỹ năng, nâng cao chất lượng lao động. Việt Nam mong muốn nghiên cứu, vận dụng kinh nghiệm đào tạo nghề kép của Thụy Sỹ, gắn đào tạo với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Bộ trưởng khẳng định, Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ mà còn là điểm đến đầu tư dài hạn và đối tác sản xuất cạnh tranh; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam coi Hiệp định là động lực đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, thành công của Hiệp định phải được thể hiện qua những dự án được triển khai, công nghệ được chuyển giao, chuỗi cung ứng được hình thành và năng lực cạnh tranh được nâng lên. Chính phủ Việt Nam tiếp tục cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình tận dụng cơ hội từ Hiệp định.

Thảo luận về các giải pháp đưa Hiệp định vào thực tiễn, ông Silvan Wildhaber, Chủ tịch Chủ tịch Liên đoàn doanh nghiệp Thụy Sỹ (Economiesuisse), cho rằng việc hai bên lựa chọn mở cửa và hợp tác có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. Thành công thực sự của Hiệp định cần được đo bằng những cơ hội trong hoạt động kinh doanh hằng ngày, khi doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể xuất khẩu dễ dàng hơn và các chuỗi giá trị mới được hình thành.

Nhấn mạnh định hướng đầu tư dài hạn của doanh nghiệp Thụy Sỹ, ông Silvan Wildhaber mong muốn Chính phủ hai nước sớm thiết lập cơ chế đối thoại thường xuyên giữa khu vực công và tư, bảo đảm môi trường pháp lý minh bạch, nhất quán và hiệu quả.

Đại sứ Thụy Sỹ tại Việt Nam Thomas Gass chia sẻ kinh nghiệm từ các mô hình doanh nghiệp Thụy Sỹ tại Việt Nam như SGS, Schindler và các công ty công nghệ tại Đà Nẵng. Các doanh nghiệp này vừa phát triển kinh doanh, vừa chú trọng đào tạo nguồn nhân lực địa phương.

Đại sứ đề xuất đánh giá thành công của Hiệp định trên 3 phương diện. Trước hết là khả năng doanh nghiệp hiểu và áp dụng các quy định mới một cách thuận lợi. Tiếp đó là việc hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác đáng tin cậy, tiếp cận nguồn vốn hiệu quả và tháo gỡ kịp thời khó khăn phát sinh. Đồng thời, hợp tác cần tạo thêm việc làm chất lượng, nâng cao kỹ năng lao động, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và sản xuất bền vững.

Đại sứ Việt Nam tại Thụy Sỹ Châu Mai Anh nhấn mạnh yêu cầu kết nối khát vọng đổi mới của doanh nghiệp Việt Nam với thế mạnh chuyên môn của Thụy Sỹ trong nghiên cứu, tài chính, y tế và giáo dục nghề nghiệp.

Đại sứ đề xuất 3 trụ cột hợp tác lâu dài, gồm tăng cường quan hệ đối tác giữa các doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp nhỏ và vừa; đầu tư vào con người và tri thức; hợp tác vì sự phát triển bền vững.

Theo đó, hai bên cần hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác phù hợp, chuyển những trao đổi ban đầu thành dự án khả thi. Hợp tác giữa doanh nghiệp, trường đại học và cơ sở đào tạo sẽ góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực cho chuyển đổi công nghiệp, tạo cơ hội thiết thực cho thế hệ trẻ.

Trong các lĩnh vực năng lượng, cơ sở hạ tầng, sản xuất và y tế, hai bên có thể kết hợp chuyên môn kinh doanh với các giải pháp nâng cao chất lượng cuộc sống, tăng cường khả năng chống chịu trong dài hạn. Quá trình này cần sự đối thoại giữa cơ quan quản lý nhà nước, nhà đầu tư và doanh nghiệp triển khai.

Ông Ivo Sieber, Phó Chủ tịch SVEF, khẳng định Hiệp định sẽ mang lại định hướng rõ ràng và niềm tin lớn hơn cho nhà đầu tư trong bối cảnh thương mại toàn cầu phân mảnh. SVEF cam kết tiếp tục kết nối các cơ quan Chính phủ, doanh nghiệp và tổ chức, góp phần tháo gỡ rào cản, thúc đẩy dự án hợp tác trong các ngành trọng điểm như tài chính, công nghệ, dịch vụ pháp lý và giáo dục.