Lạng Sơn phấn đấu hoàn thành giai đoạn 1 Cửa khẩu thông minh trong quý I/2027

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì họp về triển khai Đề án thí điểm Cửa khẩu thông minh tại Lạng Sơn. Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên

Gỡ điểm nghẽn hạ tầng

Báo cáo tại cuộc họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lạng Sơn Đinh Hữu Học cho biết, tỉnh đã triển khai các nhiệm vụ theo Quyết định số 865/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; hoàn thành các nội dung điều chỉnh quy hoạch liên quan, đồng thời thúc đẩy đầu tư hạ tầng, chuẩn bị điều kiện kết nối và vận hành cửa khẩu thông minh.

Trong phối hợp với phía Trung Quốc, hai bên đã ký Bản ghi nhớ về cơ chế gặp gỡ, trao đổi định kỳ và xây dựng thí điểm Cửa khẩu thông minh; tổ chức thử nghiệm phương tiện vận chuyển hàng hóa tự hành AGV (xe dẫn hướng tự động) và IGV (xe dẫn hướng thông minh) tại hai tuyến đường chuyên dụng thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị - Hữu Nghị Quan.

Tại khu vực mốc 1088/2-1089, hai bên đã thử nghiệm thành công xe AGV thông quan ban đêm, sau đó tiếp tục thử nghiệm vận hành ban ngày. Trong quá trình thử nghiệm, xe AGV đã vận chuyển an toàn 71 chuyến hàng từ Pò Chài (Trung Quốc) về bãi xe Bảo Nguyên (Việt Nam). Tại khu vực mốc 1119-1120, hai bên thử nghiệm thành công 3 xe IGV vào ngày 12/2/2026.

Về hạ tầng, tại khu vực mốc 1119-1120, việc mở rộng đường chuyên dụng từ 4 lên 6 làn đã hoàn thành, đưa vào sử dụng từ tháng 11/2025; giai đoạn mở rộng từ 6 lên 14 làn đã cơ bản hoàn thành các hạng mục chính. Tỉnh cam kết hoàn thành phần đường thuộc trách nhiệm địa phương trong tháng 10/2026.

Tuy nhiên, khu vực này vẫn cần hệ thống bến bãi và thiết bị bốc xếp container tự động do doanh nghiệp đầu tư. Dự án ngoài ngân sách hiện mới triển khai san gạt mặt bằng, tiến độ chậm do những khó khăn trước đó trong lựa chọn nhà đầu tư và thực hiện thủ tục đất đai.

Tại khu vực mốc 1088/2-1089, dự án mở rộng đường chuyên dụng, trong đó có hạng mục cầu, cũng đang chậm tiến độ. Lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn nhận trách nhiệm khi tiến độ triển khai các công trình hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu của Đề án, đặc biệt là các dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách.

Bên cạnh hạ tầng, một số vấn đề về cơ chế pháp lý và điều kiện vận hành cũng cần tiếp tục được tháo gỡ.

Theo tỉnh Lạng Sơn, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 236/2026/NĐ-CP và Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 128/2026/TT-BTC đã tạo cơ sở quan trọng để triển khai Đề án.

Tuy nhiên, các quy định liên quan đến vận hành xe không người lái qua biên giới, đăng ký, cấp phép lưu hành, chứng nhận an toàn kỹ thuật, giám sát và xử lý sự cố chưa được hoàn thiện đầy đủ. Việc kết nối dữ liệu giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp hai nước cũng cần tiếp tục thống nhất về tiêu chuẩn kỹ thuật, phương thức kết nối, quản lý, khai thác và bảo vệ dữ liệu.

Tăng tốc triển khai Đề án

Tại cuộc họp, đại diện các bộ, ngành khẳng định sẵn sàng phối hợp, hỗ trợ tỉnh Lạng Sơn tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai Đề án.

Về cơ sở pháp lý, Bộ Tư pháp và Bộ Xây dựng đề nghị địa phương xác định cụ thể những quy định còn vướng mắc để có phương án xử lý phù hợp. Đối với phương tiện AGV, IGV, các bộ đề xuất hướng xử lý liên quan đến quy định chuyên ngành và phạm vi áp dụng Hiệp định vận tải đường bộ Việt Nam - Trung Quốc năm 1994, đồng thời tiếp tục trao đổi với phía Trung Quốc để làm rõ các vấn đề liên quan.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, các điều kiện pháp lý và nhân lực trong lĩnh vực hải quan đã được chuẩn bị. Bộ Tài chính cũng có phương án kết nối, trao đổi dữ liệu với phía Trung Quốc, bố trí thiết bị kiểm tra, giám sát hàng hóa, sẵn sàng phục vụ hoạt động của Cửa khẩu thông minh.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lạng Sơn Đinh Hữu Học báo cáo tại cuộc họp. Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên

Ngoài ra, Bộ Quốc phòng đã hoàn thành việc bố trí lực lượng, phương tiện theo nhiệm vụ được giao. Thượng tướng Lê Quang Đạo, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam đề nghị, tỉnh Lạng Sơn rà soát toàn diện quá trình triển khai Đề án, nhất là việc phân định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và xác định những khó khăn, vướng mắc thực tế.

Đại diện Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan khẳng định tiếp tục phối hợp, hướng dẫn địa phương hoàn thiện các điều kiện về cấp phép hoạt động phương tiện thông minh, an ninh mạng, tiêu chuẩn kỹ thuật và kết nối hệ thống.

Các bộ, ngành đề nghị tỉnh Lạng Sơn xây dựng tiến độ tổng thể theo từng hạng mục, xác định rõ công việc trọng tâm, những điểm nghẽn và thời hạn hoàn thành. Những vấn đề thuộc thẩm quyền của bộ, ngành nào cần được trao đổi, giải quyết trực tiếp với bộ, ngành đó, tránh kiến nghị chung chung, kéo dài thời gian thực hiện.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, triển khai Cửa khẩu thông minh tại Lạng Sơn có ý nghĩa quan trọng trong thực hiện các cam kết hợp tác giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, tạo thuận lợi thương mại, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Vì vậy, các bộ, ngành và địa phương phải phối hợp chặt chẽ, tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành căn cứ kiến nghị của tỉnh Lạng Sơn và những nội dung đã trao đổi tại cuộc họp, khẩn trương có văn bản chính thức trả lời, hướng dẫn địa phương, bảo đảm rõ nội dung, trách nhiệm và phương án thực hiện.

Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, tỉnh Lạng Sơn cần chủ động tổng hợp, đề xuất các bộ, ngành liên quan xem xét, xử lý. Riêng khó khăn về nguồn lực đầu tư, tỉnh cần có kiến nghị cụ thể gửi Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc đồng ý thành lập tổ công tác liên ngành do lãnh đạo UBND tỉnh Lạng Sơn làm tổ trưởng, với sự tham gia của cán bộ cấp vụ, cục thuộc các bộ, ngành liên quan; yêu cầu hoàn thành việc thành lập tổ công tác trước ngày 25/10/2026.

Về tiến độ, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc yêu cầu tỉnh Lạng Sơn tiếp tục đẩy nhanh triển khai các dự án hạ tầng, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình thực hiện, phấn đấu hoàn thành giai đoạn 1 Đề án thí điểm xây dựng Cửa khẩu thông minh trong quý I/2027.

Chính phủ và các bộ, ngành sẽ hỗ trợ giải quyết khó khăn, vướng mắc theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu địa phương phát huy vai trò chủ động, quyết liệt trong tổ chức thực hiện, xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị, bảo đảm tiến độ và kết quả cụ thể.