Động lực tăng trưởng đã rõ, dư địa nằm ở cải cách thể chế

Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp”.

Điểm nghẽn không còn nằm ở chủ trương

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng hai con số trong nhiều năm liên tiếp, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Để hiện thực hóa mục tiêu này, hàng loạt nghị quyết quan trọng đã được ban hành, đặc biệt là Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, cùng nhiều chủ trương về đổi mới sáng tạo, cải cách thể chế và phát triển khoa học, công nghệ.

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Báo Nhân Dân và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp tổ chức vào ngày 8/7/2026, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng, để hiện thực hóa 2 mục tiêu chiến lược đề ra, nền kinh tế phải chuyển sang trạng thái bứt tốc mạnh mẽ, tăng trưởng 2 con số liên tục trong cả giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

“Đây không chỉ là mục tiêu kinh tế mà đã trở thành mệnh lệnh chính trị gắn với khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới”, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh.

Cũng tại hội thảo, theo Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng, tăng trưởng 2 con số không thể chỉ dựa vào những động lực cũ. “Con đường ngắn nhất để đi tới tăng trưởng 2 con số không phải là một con đường tắt. Đó là con đường khơi thông các nguồn lực đang bị nghẽn, giải phóng sức sản xuất, tạo niềm tin cho doanh nghiệp và biến khu vực kinh tế tư nhân thành động lực phát triển mạnh mẽ, bền vững của nền kinh tế”, ông Hồ Sỹ Hùng nói.

Chủ tịch VCCI cũng nêu, sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW, nhiều chuyển động tích cực đã xuất hiện. Tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp được nhấn mạnh hơn; nhiều chương trình hỗ trợ chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh, xúc tiến thương mại và nâng cao năng lực quản trị đã được triển khai, góp phần củng cố niềm tin và khơi dậy khát vọng làm giàu chính đáng của đội ngũ doanh nhân.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch VCCI, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không còn nằm ở chủ trương mà nằm ở khâu thực thi. Doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn từ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, các quy định chồng chéo, thiếu ổn định và thiếu khả năng dự báo. Chính vì vậy, dư địa tăng trưởng lớn nhất của Việt Nam trong giai đoạn tới chính là cải cách thể chế.

Đáng chú ý, ông Hồ Sỹ Hùng cho rằng, cải cách thể chế không chỉ dừng lại ở việc cắt giảm giấy phép hay điều kiện kinh doanh về số lượng, mà quan trọng hơn là thay đổi tư duy quản lý.

“Cải cách thể chế ở đây không chỉ là sửa một vài thủ tục, cắt một vài giấy phép, hay giảm một vài điều kiện kinh doanh về mặt số lượng. Điều quan trọng hơn là phải thay đổi cách tiếp cận: từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ và kiến tạo; từ tiền kiểm nặng nề sang hậu kiểm dựa trên rủi ro; từ ”không quản được thì cấm“ sang quản lý ”thông minh, minh bạch và có trách nhiệm giải trình".

Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển Theo Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển, thực tiễn cho thấy mối quan hệ rất rõ giữa cải thiện môi trường kinh doanh và tốc độ tăng trưởng của địa phương. Cả 7 địa phương đạt tốc độ tăng trưởng trên 2 con số đều đồng thời nằm trong nhóm có Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) ở mức cao; ngược lại, không có địa phương nào tăng trưởng hai con số nhưng PCI ở nhóm thấp. Điều này cho thấy sự tương quan tốc độ tăng trưởng với sự cải thiện môi trường kinh doanh... Gốc rễ của vấn đề chính là cải thiện khâu thực thi, cải thiện môi trường kinh doanh, nhất là ở các địa phương.

Theo ông Hồ Sỹ Hùng, doanh nghiệp không chỉ cần ít giấy phép hơn mà cần một môi trường kinh doanh dễ hiểu hơn, ổn định hơn và có khả năng dự báo cao hơn. Việc rà soát pháp luật cũng cần được thực hiện từ góc nhìn của doanh nghiệp, xuyên suốt toàn bộ vòng đời hoạt động, để qua đó nhận diện đầy đủ những điểm nghẽn đang làm chậm dòng chảy của đầu tư và sản xuất.

Đồng quan điểm, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển cho rằng, điều quan trọng hiện nay là phải trả lời được câu hỏi liệu việc cải cách đã đi vào thực chất hay chưa. Mặc dù Trung ương đã chỉ đạo rất quyết liệt, Chính phủ cũng đã ban hành nhiều quyết định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nhưng điều doanh nghiệp cần là hiệu quả thực tế. Đồng thời, việc phân cấp cho địa phương là đúng hướng, song cần đánh giá cụ thể địa phương đã thực hiện đến đâu, đã giảm được tối thiểu 30% thủ tục và chi phí tuân thủ hay chưa.

Tín dụng mở rộng nhưng không thể thay thế cải cách

Liên quan đến điều hành chính sách tiền tệ, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp bằng nhiều giải pháp nhằm khơi thông nguồn vốn cho nền kinh tế.

Theo Phó Thống đốc, trong 6 tháng đầu năm 2026, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, 3 lần chỉ đạo các ngân hàng thương mại giảm lãi suất, đồng thời sửa đổi các quy định về giới hạn an toàn nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp triển khai các dự án quy mô lớn, trọng điểm phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Song song với đó, ngành ngân hàng tiếp tục điều hành tín dụng theo hướng tập trung vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng mới; triển khai nhiều cơ chế linh hoạt đối với tín dụng nhà ở xã hội, các công trình trọng điểm quốc gia, đồng thời đơn giản hóa thủ tục để người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn thuận lợi hơn.

Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân như đề xuất chính sách hỗ trợ lãi suất đối với dự án xanh, mở rộng hoạt động cho thuê tài chính, triển khai gói tín dụng 500 nghìn tỷ đồng cho đầu tư hạ tầng và công nghệ số, ưu tiên tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh.

Nhờ đó, đến cuối tháng 6/2026, tín dụng dành cho khu vực kinh tế tư nhân đạt trên 18,2 triệu tỷ đồng, chiếm tới 92,6% tổng dư nợ nền kinh tế; dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp đạt khoảng 10,5 triệu tỷ đồng.

Các đại biểu tham gia phiên thảo luận.

Dù vậy, chính cơ quan điều hành cũng nhìn nhận nguồn vốn chỉ là một trong nhiều điều kiện để đạt mục tiêu tăng trưởng. Theo đại diện lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án trọng điểm quốc gia vẫn rất lớn, trong khi việc mở rộng tín dụng ở một số lĩnh vực còn gặp khó khăn do sức chống chịu, năng lực tài chính và quản trị của doanh nghiệp còn hạn chế, thị trường tiêu thụ chưa phục hồi đồng đều, chi phí sản xuất vẫn ở mức cao, ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng.

Từ thực tế đó, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho rằng, bên cạnh các giải pháp về tiền tệ và tín dụng, cần tiếp tục tháo gỡ căn bản các rào cản thể chế, sử dụng hiệu quả các nguồn lực của nền kinh tế, đồng thời phát triển mạnh thị trường vốn để giảm áp lực cung ứng vốn trung và dài hạn cho hệ thống ngân hàng.

Cũng tại Hội thảo, xuyên suốt các phiên thảo luận, đại diện các cơ quan quản lý, giới chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp đều cho rằng, mục tiêu tăng trưởng 2 con số không chỉ đòi hỏi thêm nguồn lực mà quan trọng hơn là phải khơi thông những nguồn lực đang bị kìm hãm bởi các rào cản thể chế.

Từ các ý kiến thảo luận, nhiều kiến nghị đã được đưa ra theo hướng tiếp tục hoàn thiện thể chế, giảm chi phí tuân thủ, bảo đảm sự thống nhất trong thực thi chính sách từ Trung ương đến địa phương, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi hơn với vốn, đất đai, công nghệ, nhân lực và thị trường..., tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, an toàn và giàu động lực hơn cho cộng đồng doanh nghiệp, qua đó đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030.

Đây cũng là vấn đề được Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương lưu ý, đó là dù Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo rất quyết liệt, hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc lớn vào sự chuyển dịch đồng bộ ở cấp thực thi tại các địa phương và các ngành. Vì vậy, cần lắng nghe những phản biện khách quan từ cộng đồng doanh nghiệp để tham mưu các giải pháp tháo gỡ thực chất hơn, đưa các chủ trương lớn đi vào cuộc sống.