Doanh nghiệp cần nâng cao nội lực, tăng cường liên kết, chủ động chuyển đổi số

Từ lợi thế nông nghiệp đến sức mạnh chuỗi cung ứng. Ảnh minh họa có sự hỗ trợ từ AI.

Từ lợi thế vùng đến năng lực cạnh tranh thực chất

Muốn nâng vị thế doanh nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long trong chuỗi cung ứng, điểm khởi đầu không chỉ là tìm thêm khách hàng, mà phải củng cố năng lực để trở thành đối tác tin cậy.

Tại Diễn đàn Nữ lãnh đạo doanh nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với các đối tác tổ chức ngày 10/11/2026 tại An Giang, đặt vấn đề này với chủ đề “Kết nối thị trường - Liên kết chuỗi cung ứng trong kỷ nguyên số”, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh, trước biến động nhanh của thị trường toàn cầu, chuyển đổi số và yêu cầu phát triển bền vững, doanh nghiệp không thể phát triển đơn lẻ. Với doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, lãnh đạo, mở rộng kết nối thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và kinh doanh an toàn trong môi trường số là những yếu tố quan trọng để nâng sức cạnh tranh, hướng tới xuất khẩu bền vững.

Đó cũng là bài toán của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Nền tảng nông nghiệp, thủy sản chưa tự động chuyển thành quyền quyết định giá, khả năng giữ khách hàng hay vị trí cao hơn trong chuỗi giá trị. TS. Trần Hữu Hiệp, chuyên gia kinh tế, du lịch vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long, chỉ ra nghịch lý: vùng có sản lượng 7,6 triệu tấn gạo, chiếm khoảng 70% diện tích thủy sản và 65% giá trị thủy sản cả nước, nhưng lợi thế sản lượng chưa đủ tạo sức cạnh tranh; sản phẩm tốt cũng chưa chắc có thị trường ổn định.

Theo ông Hiệp, doanh nghiệp cần phải chuyển từ bán những gì mình có sang cung ứng đúng điều thị trường cần; từ cạnh tranh đơn lẻ sang hợp tác, liên kết chuỗi. Biến động địa chính trị, tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc tạo sức ép bên ngoài; quy mô nhỏ, sản xuất phân tán, nguồn lực hữu hạn và quản trị chưa đồng đều là những điểm yếu bên trong.

Chuỗi liên kết phải được tổ chức quanh nhu cầu của nhà mua hàng, kết nối vùng nguyên liệu, hợp tác xã, cơ sở sơ chế, đóng gói, logistics, doanh nghiệp chế biến và nhà phân phối. TS. Trần Hữu Hiệp nhấn mạnh, ba nền tảng tạo dựng niềm tin: chuẩn hóa chất lượng đầu vào; cam kết rõ về sản lượng, giá, thời gian giao hàng, thanh toán và trách nhiệm; phân chia lợi ích hài hòa. Chuỗi liên kết khó bền vững nếu doanh nghiệp nhỏ nhận phần giá trị thấp nhưng phải gánh rủi ro lớn.

Lấy yêu cầu người mua làm chuẩn, lấy số hóa làm đòn bẩy

Từ góc nhìn nhà mua hàng, bà Nguyễn Thị Thanh Tuyền, Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Thương mại Duy Anh - IPP Travel Retail cho rằng, khoảng cách giữa sản phẩm có tiềm năng và sản phẩm đủ điều kiện vào hệ thống phân phối. Nhà mua hàng, đặc biệt đối tác, nhà nhập khẩu quốc tế quan tâm tới chất lượng ổn định; năng lực bảo đảm chất lượng, tiến độ và nguồn cung; giá cả, chi phí phù hợp; minh bạch nguồn gốc, hồ sơ pháp lý; cùng bản sắc riêng tạo khác biệt. Các tiêu chí mới còn nhấn mạnh ESG, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Các đại biểu đại diện doanh nghiệp do nữ làm chủ tham quan các sản phẩm đổi mới sáng tạo của nữ doanh nhân đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Tư liệu.

IPP Travel Retail hoạt động trong hệ sinh thái IPPG, tập đoàn được thành lập năm 1985, với 17 công ty thành viên và 18 công ty liên doanh, liên kết; hệ thống có hơn 700 thương hiệu quốc tế và nhà cung cấp trong nước, 27 cửa hàng tại 4 sân bay trọng điểm. Mạng lưới này mở ra kênh tiếp cận thị trường bán lẻ, du lịch, nhưng nhà cung cấp vẫn phải đáp ứng tiêu chí và duy trì cam kết.

Doanh nghiệp nhỏ không nhất thiết phải bán trực tiếp cho tập đoàn phân phối lớn mới có thể tham gia chuỗi. Họ có thể cung cấp nguyên liệu đạt chuẩn, sơ chế, đóng gói, chế biến hoặc dịch vụ hỗ trợ. Bản sắc sản phẩm vùng miền chỉ tạo lợi thế khi đi cùng chất lượng ổn định, quy cách phù hợp và truy xuất nguồn gốc minh bạch.

Chuyển đổi số là công cụ tổ chức sự phối hợp ấy, không phải cuộc chạy đua mua phần mềm, thiết bị đắt tiền. Doanh nghiệp nên bắt đầu từ khâu đang gây tốn kém, chậm trễ hoặc mất khách: quản lý đơn hàng, tồn kho, dòng tiền, lịch giao nhận và truy xuất nguồn gốc. Dữ liệu được cập nhật, chia sẻ có kiểm soát sẽ giúp doanh nghiệp chứng minh năng lực, dự báo nguồn cung và phối hợp với đối tác.

Phát triển bền vững đòi hỏi thích ứng với biến đổi khí hậu, sử dụng tài nguyên hiệu quả, giảm chất thải và quan tâm tới người lao động, cộng đồng. Để kết nối chuyển thành hợp đồng, cần hệ sinh thái hỗ trợ có sự phân công rõ ràng. Hội, hiệp hội ngành hàng xây dựng danh mục nhà cung ứng nữ theo ngành hàng, quy mô, năng lực; tổ chức kết nối trực tiếp với nhà mua hàng trong nước và quốc tế. Chính quyền hỗ trợ chuyển đổi số sát nhu cầu, có tư vấn và theo dõi kết quả. Ngân hàng, tổ chức tín dụng có thể nghiên cứu đánh giá tín nhiệm dựa thêm vào dữ liệu dòng tiền, lịch sử hợp đồng và hoạt động trong chuỗi, bên cạnh tài sản bảo đảm.

Bà Mai Thị Diệu Huyền, Phó Chủ tịch phụ trách Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam (thuộc VCCI) cho rằng, doanh nghiệp cần nâng cao nội lực, tăng cường liên kết, chủ động chuyển đổi số và tuân thủ chuẩn mực kinh doanh an toàn. Việc cần làm là cụ thể hóa kết nối bằng danh mục nhà cung ứng đủ năng lực, chương trình nâng chuẩn, những cuộc gặp đúng nhu cầu thực tế và kết quả hợp tác đo đếm được.

Có thể thấy, với doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, cơ hội mở rộng thị trường, hướng tới xuất khẩu bền vững không thể chỉ trông chờ vào hỗ trợ. Năng lực cạnh tranh phải được chứng minh bằng chất lượng, độ tin cậy, quản trị và khả năng đổi mới. Khi nhà cung ứng hiểu yêu cầu người mua, các mắt xích chia sẻ trách nhiệm, công nghệ giúp minh bạch và lợi ích được phân bổ hợp lý, liên kết mới tạo sức mạnh; lợi thế nông nghiệp, thủy sản của vùng Đồng bằng sông Cửu Long mới có thể chuyển thành giá trị kinh tế bền vững.