Truy xuất nguồn gốc, hộ chiếu số mở dư địa cho doanh nghiệp công nghệ Việt

Sự kiện “Truy xuất nguồn gốc và hộ chiếu sản phẩm số: Từ yêu cầu thị trường đến cơ hội cho ngành công nghệ thông tin”.

Trong khuôn khổ Dự án “Hỗ trợ bảo vệ người tiêu dùng, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ASEAN” (ASEAN SUCCESS), Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tổ chức sự kiện “Truy xuất nguồn gốc và hộ chiếu sản phẩm số: Từ yêu cầu thị trường đến cơ hội cho ngành công nghệ thông tin”.

Sự kiện tập trung cập nhật những yêu cầu mới của thị trường trong nước và quốc tế đối với truy xuất nguồn gốc, quản lý dữ liệu và hộ chiếu sản phẩm số (Digital Product Passport - DPP). Đồng thời, chương trình tạo diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ nhằm tìm kiếm các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV).

Minh bạch dữ liệu sản phẩm trở thành yêu cầu tất yếu

Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Nguyễn Đức Trung, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) nhấn mạnh, xu hướng chuyển đổi số và tiêu dùng bền vững đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu hàng hóa.

Đặc biệt, tại các thị trường phát triển, khả năng truy xuất nguồn gốc, xác minh thông tin sản phẩm và minh bạch quá trình sản xuất đang trở thành những tiêu chí quan trọng. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải chủ động thích ứng, nâng cao năng lực quản trị dữ liệu và đáp ứng các tiêu chuẩn mới để duy trì, mở rộng thị trường xuất khẩu.

Theo ông Nguyễn Đức Trung, cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, hộ chiếu sản phẩm số đang từng bước hình thành những chuẩn mực mới trong quản lý và cung cấp thông tin hàng hóa. Thông qua việc số hóa dữ liệu, doanh nghiệp có thể cung cấp thông tin về nguồn gốc, quá trình sản xuất, đặc tính sản phẩm và các chứng nhận liên quan một cách minh bạch, thuận tiện hơn.

Ông Nguyễn Đức Trung, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) phát biểu khai mạc chương trình.

Đây cũng là cơ sở để nâng cao niềm tin của người tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của đối tác quốc tế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình tham gia các chuỗi cung ứng và thị trường xuất khẩu.

Đáng chú ý, đại diện Bộ Tài chính cho biết, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể đang quan tâm xây dựng, phát triển dữ liệu doanh nghiệp, hướng tới tăng cường khả năng khai thác thông tin về hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như các chứng nhận, chứng chỉ của doanh nghiệp.

Việc hình thành hệ thống dữ liệu đầy đủ, minh bạch và có khả năng kết nối được kỳ vọng sẽ góp phần rút ngắn thời gian xử lý thông tin, giảm chi phí tuân thủ và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế thuận lợi hơn.

Ông Nguyễn Đức Trung cũng bày tỏ mong muốn chương trình trở thành không gian trao đổi cởi mở giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, hiệp hội và các tổ chức quốc tế. Qua đó, các bên có thể nhận diện rõ hơn những yêu cầu mới của thị trường, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác phát triển các giải pháp công nghệ phù hợp.

Cùng quan điểm, bà Sita Zimpel, Giám đốc Dự án ASEAN SUCCESS, GIZ Việt Nam cho rằng, thương mại quốc tế đang bước vào giai đoạn xuất hiện ngày càng nhiều yêu cầu mới bên cạnh các chính sách ưu đãi thuế quan truyền thống.

Theo bà, để tiếp cận khách hàng và mở rộng hoạt động kinh doanh xuyên biên giới, doanh nghiệp cần có khả năng cung cấp dữ liệu đáng tin cậy, chứng minh nguồn gốc, đặc tính và quy trình sản xuất của hàng hóa. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng niềm tin giữa doanh nghiệp, đối tác thương mại và người tiêu dùng.

Bà Sita Zimpel, Giám đốc Dự án ASEAN SUCCESS, GIZ Việt Nam phát biểu tại chương trình.

Đại diện GIZ nhận định, những yêu cầu này có sự tương đồng với định hướng phát triển của ASEAN, trong đó chú trọng nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy hội nhập số và xây dựng thị trường lấy người dân làm trung tâm.

Tại Việt Nam, các chủ trương thúc đẩy kinh tế tư nhân, đặc biệt là Nghị quyết số 68-NQ/TW, cùng định hướng chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực đang tạo nền tảng thuận lợi để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bà Sita Zimpel đánh giá, Việt Nam có nhiều lợi thế nhờ mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp, trong đó có Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA). Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả các cơ hội từ hội nhập, doanh nghiệp cần quan tâm hơn đến việc đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu minh bạch dữ liệu và truy xuất nguồn gốc.

Trong bối cảnh đó, hộ chiếu sản phẩm số được xem là một trong những công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp cung cấp thông tin về sản phẩm, chứng minh khả năng tuân thủ các quy định và thích ứng với những yêu cầu mới tại các thị trường có tiêu chuẩn cao như Liên minh châu Âu (EU).

Đại diện GIZ nhấn mạnh, chuyển đổi số cần được cụ thể hóa bằng các giải pháp có khả năng triển khai trong thực tiễn, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ quản lý dữ liệu sẽ góp phần hỗ trợ DNNVV thực hiện các yêu cầu về minh bạch và truy xuất nguồn gốc với chi phí phù hợp.

Mở rộng cơ hội hợp tác, phát triển giải pháp công nghệ cho DNNVV

Từ những yêu cầu đặt ra đối với hoạt động sản xuất và thương mại quốc tế, sự kiện dành thời lượng trao đổi chuyên sâu về khả năng đáp ứng của các hệ thống truy xuất nguồn gốc hiện nay, những khoảng trống công nghệ cần giải quyết và cơ hội tham gia của doanh nghiệp công nghệ thông tin Việt Nam.

Tại phiên thảo luận thứ nhất với chủ đề “Yêu cầu thị trường về truy xuất nguồn gốc và hộ chiếu sản phẩm số (DPP) – Khoảng trống và cơ hội cho ngành công nghệ thông tin”, các đại biểu tập trung làm rõ những thay đổi trong yêu cầu quản lý dữ liệu sản phẩm, khả năng đáp ứng của doanh nghiệp và các giải pháp hỗ trợ triển khai.

Một trong những nội dung được quan tâm là kinh nghiệm quản lý dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc từ thực tiễn hoạt động của Công ty Cổ phần Traphaco. Trường hợp doanh nghiệp này được đưa vào chương trình nhằm chia sẻ kinh nghiệm tổ chức, quản lý và khai thác thông tin trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Các chuyên gia thảo luận tại chương trình.

Các nội dung trao đổi cũng hướng tới việc nhận diện những hạn chế của hệ thống truy xuất nguồn gốc hiện có, từ khả năng thu thập, chuẩn hóa và kết nối dữ liệu đến yêu cầu bảo đảm tính chính xác, minh bạch và khả năng chia sẻ thông tin giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng.

Đối với DNNVV, đây là những vấn đề cần được quan tâm bởi phần lớn doanh nghiệp còn gặp khó khăn về nguồn lực tài chính, nhân sự công nghệ và năng lực quản trị dữ liệu. Việc đáp ứng các yêu cầu mới của thị trường đòi hỏi những giải pháp phù hợp với quy mô, đặc thù hoạt động và khả năng đầu tư của từng doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, ngành công nghệ thông tin Việt Nam đứng trước cơ hội phát triển các nền tảng quản lý dữ liệu, hệ thống truy xuất nguồn gốc và giải pháp hộ chiếu sản phẩm số theo hướng thuận tiện, dễ tiếp cận và có khả năng tích hợp với những hệ thống hiện có.

Các giải pháp công nghệ được kỳ vọng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp số hóa thông tin sản phẩm, quản lý dữ liệu xuyên suốt quá trình sản xuất, tăng cường khả năng xác minh nguồn gốc và cung cấp thông tin theo yêu cầu của đối tác, cơ quan quản lý cũng như người tiêu dùng.

Tiếp nối nội dung này, phiên thảo luận thứ hai với chủ đề “Kết nối doanh nghiệp – Góc nhìn công nghệ và cơ hội hợp tác” tập trung vào khả năng phối hợp giữa các đơn vị cung cấp giải pháp trong nước và quốc tế.

Các đại biểu trao đổi về nhu cầu công nghệ của thị trường, thế mạnh của từng doanh nghiệp, khả năng bổ trợ giữa các nền tảng và những vấn đề cần giải quyết để phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc, hộ chiếu sản phẩm số có tính ứng dụng cao.

Đặc biệt, chương trình chú trọng thúc đẩy hợp tác công nghệ quốc tế, tìm kiếm các mô hình phối hợp phát triển sản phẩm và triển khai thí điểm giữa doanh nghiệp công nghệ thông tin Việt Nam với các đối tác nước ngoài.

Thông qua hoạt động kết nối, các doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận kinh nghiệm, công nghệ và phương pháp triển khai mới, đồng thời phát huy lợi thế am hiểu thị trường nội địa để xây dựng giải pháp đáp ứng nhu cầu thực tế của DNNVV.

Việc tăng cường liên kết giữa các đơn vị cung cấp công nghệ cũng được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái giải pháp đồng bộ, hạn chế tình trạng dữ liệu phân tán, nâng cao khả năng tương thích và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình áp dụng.

Ở góc độ rộng hơn, phát triển các giải pháp truy xuất nguồn gốc và hộ chiếu sản phẩm số còn mở ra dư địa tăng trưởng cho ngành công nghệ thông tin Việt Nam, nhất là trong lĩnh vực dữ liệu, phần mềm quản trị doanh nghiệp và các nền tảng phục vụ thương mại xuyên biên giới.

Thông qua sự phối hợp giữa Bộ Tài chính và GIZ trong khuôn khổ Dự án ASEAN SUCCESS, sự kiện góp phần tăng cường kết nối giữa yêu cầu thị trường với năng lực cung ứng công nghệ, hướng tới hỗ trợ DNNVV thích ứng với các tiêu chuẩn mới trong thương mại quốc tế.

Trong xu thế chuyển đổi số và phát triển bền vững, khả năng quản lý, khai thác và minh bạch dữ liệu sản phẩm đang dần trở thành một lợi thế cạnh tranh quan trọng. Chủ động tiếp cận các giải pháp truy xuất nguồn gốc và hộ chiếu sản phẩm số sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu thị trường, củng cố niềm tin của đối tác và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.