Cổ phiếu ngành thép - tôn mạ: Hưởng lợi chu kỳ tồn kho, nhưng triển vọng vẫn thận trọng

Cổ phiếu ngành thép – tôn mạ chịu áp lực từ xuất khẩu và nguồn cung. Ảnh Internet.

Giá thép tăng, biên lợi nhuận được hỗ trợ bởi chu kỳ tồn kho

Đối với nhóm cổ phiếu ngành thép – tôn mạ, từ đầu năm 2026, chi phí nguyên liệu đầu vào có xu hướng tăng trở lại. Giá quặng sắt dao động quanh 100–108 USD/tấn, cao hơn khoảng 7–10% so với vùng đáy đầu năm, trong khi than luyện cốc cũng tăng khoảng 5%. Diễn biến này đi cùng với nhu cầu nhập khẩu và tích trữ nguyên liệu gia tăng tại Trung Quốc, trong bối cảnh các nhà máy thép vẫn duy trì công suất ở mức ổn định.

Áp lực chi phí nhanh chóng phản ánh vào mặt bằng giá bán. Giá thép trong nước bắt đầu nhích lên từ đầu năm và tăng mạnh hơn trong tháng 4/2026. Xu hướng này cũng lan rộng tại nhiều thị trường ASEAN khi các doanh nghiệp điều chỉnh giá bán theo biến động của nguyên liệu đầu vào.

Một điểm đáng chú ý là trong ngắn hạn, nhiều doanh nghiệp vẫn đang sử dụng lượng tồn kho nguyên liệu được tích trữ từ cuối năm 2025 ở mặt bằng giá thấp. Khi giá bán tăng nhanh hơn chi phí bình quân của lượng tồn kho này, biên lợi nhuận theo đó được cải thiện.

Theo các chuyên gia Mirae Asset, yếu tố tồn kho đang đóng vai trò hỗ trợ đáng kể cho biên lợi nhuận ngành trong ngắn hạn. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi không đồng đều giữa các phân khúc sản phẩm.

Ở nhóm thép xây dựng và thép cuộn cán nóng (HRC), sản lượng tiêu thụ trong quý I/2026 vẫn duy trì đà tăng tích cực, lần lượt tăng 29,1% và 23,6% so với cùng kỳ. Ngược lại, nhóm tôn mạ phục hồi chậm hơn do sản lượng bán hàng còn yếu, trong khi giá bán đầu ra thường điều chỉnh theo chi phí HRC với độ trễ nhất định.

Sự phân hóa của ngành đang phản ánh rõ hơn vào triển vọng của từng nhóm cổ phiếu. Các doanh nghiệp có tỷ trọng lớn ở thép xây dựng và HRC được hưởng lợi từ nhu cầu nội địa, đầu tư công cũng như xu hướng thay thế hàng nhập khẩu.

Ở chiều ngược lại, nhóm tôn mạ đối mặt với nhiều thách thức hơn. Tổng sản lượng tôn mạ trong quý I/2026 đạt khoảng 1,06 triệu tấn, giảm 11% so với cùng kỳ. Trong đó, sản lượng tiêu thụ nội địa đạt 781.000 tấn, tăng 8%, trong khi xuất khẩu chỉ đạt 283.000 tấn, giảm tới 40,1%.

Diễn biến này cho thấy dù thị trường nội địa vẫn duy trì mức tăng trưởng nhất định, nhưng chưa đủ bù đắp cho sự suy giảm mạnh của kênh xuất khẩu.

Xét theo từng doanh nghiệp, NKG chịu ảnh hưởng rõ nét nhất khi sản lượng giảm 35,6% so với cùng kỳ. HSG và GDA ghi nhận mức giảm lần lượt 10,7% và 4,3%, phản ánh mức độ tác động khác nhau trước biến động của thị trường.

Xuất khẩu thu hẹp, công suất mới tạo áp lực cho nhóm tôn mạ

Triển vọng thận trọng của nhóm tôn mạ chủ yếu đến từ sự suy giảm của xuất khẩu và áp lực gia tăng từ nguồn cung mới.

Ở thị trường xuất khẩu, các rào cản thương mại tiếp tục là yếu tố chi phối. Mỹ duy trì mức thuế cơ sở 25% theo Mục 232 đối với thép nhập khẩu, trong khi các biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp khiến khả năng tiếp cận lại thị trường này của doanh nghiệp Việt Nam gặp nhiều hạn chế.

Tại châu Âu, từ tháng 4/2026, việc giảm một nửa hạn ngạch nhập khẩu và tăng thuế đối với phần vượt hạn ngạch lên 50% cũng làm thu hẹp đáng kể dư địa xuất khẩu. Ngoài ra, một số thị trường như Australia đang xem xét áp dụng thêm các biện pháp phòng vệ thương mại đối với thép mạ từ Việt Nam.

Theo các chuyên gia Mirae Asset, áp lực từ xuất khẩu nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì trong năm 2026, đặc biệt đối với nhóm tôn mạ, khi các rào cản thương mại chưa có dấu hiệu nới lỏng.

Trong khi đó, áp lực cung trong nước cũng gia tăng đáng kể. Năm 2026, thị trường dự kiến bổ sung thêm khoảng 1,1 triệu tấn công suất tôn mạ mới, bao gồm 300.000 tấn từ dự án Phú Mỹ của GDA và 800.000 tấn từ nhà máy Nam Kim Phú Mỹ của NKG. Quy mô này tương đương khoảng 40% sản lượng năm 2025 của GDA và gần bằng toàn bộ sản lượng của NKG.

Trong bối cảnh xuất khẩu suy giảm, việc hấp thụ lượng công suất mới này trở thành thách thức lớn. Các doanh nghiệp có xu hướng chuyển trọng tâm sang thị trường nội địa, đồng nghĩa với việc phải cân đối giữa sản lượng, giá bán và biên lợi nhuận trong môi trường cạnh tranh cao hơn.

Từ góc nhìn cổ phiếu, ngành thép – tôn mạ đang có động lực hỗ trợ trong ngắn hạn nhờ mặt bằng giá bán tăng và yếu tố tồn kho. Tuy nhiên, triển vọng trung hạn vẫn phụ thuộc vào diễn biến nhu cầu, khả năng phục hồi của xuất khẩu cũng như tốc độ hấp thụ công suất mới.

Những yếu tố này được kỳ vọng sẽ tiếp tục dẫn đến sự phân hóa trong nhóm cổ phiếu thép. Những yếu tố này được kỳ vọng sẽ tiếp tục dẫn đến sự phân hóa trong nhóm cổ phiếu thép, phản ánh khác biệt về quy mô, cơ cấu sản phẩm và thị trường tiêu thụ của từng doanh nghiệp.