Bài 3: Địa phương tăng tốc: Từ những công trường “không ngủ” đến các cực tăng trưởng mới

Thiết kế infographic có sự hỗ trợ của AI.

Trong kịch bản điều hành của Chính phủ, tăng trưởng không chỉ là câu chuyện của Trung ương mà được lượng hóa đến từng địa phương. Vì vậy, kết quả GRDP của từng tỉnh, thành phố trong 6 tháng đầu năm không chỉ phản ánh năng lực điều hành ở địa phương, mà còn là những “mắt xích” quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên của cả nền kinh tế năm 2026.

Những công trường “thắp sáng” mục tiêu tăng trưởng

Trong những tháng đầu năm 2026, tại nhiều địa phương, không khó để bắt gặp hình ảnh các công trường vẫn sáng đèn đến khuya. Từ những cây cầu vượt sông Hồng ở Hà Nội, tuyến Vành đai 4 vùng Thủ đô, sân bay Gia Bình, các dự án metro tại TP. Hồ Chí Minh đến Khu thương mại tự do Hải Phòng..., nhịp độ thi công đang được đẩy nhanh từng ngày.

Đó không chỉ là cuộc đua về tiến độ, mà còn là cuộc đua để hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng Chính phủ giao.

Tại Hà Nội, hàng loạt dự án trọng điểm như Vành đai 4 vùng Thủ đô, cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo, cầu Ngọc Hồi, tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với trung tâm Thủ đô, các tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội và Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo đang được tập trung tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ. Cùng với đó là các dự án nhà ở xã hội tại Đông Anh, Gia Lâm và nhiều khu đô thị mới đồng loạt được triển khai.

Song song với phát triển hạ tầng, Hà Nội tập trung giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các cơ chế mới theo Luật Thủ đô có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thúc đẩy chuyển đổi số và cải thiện môi trường đầu tư.

Giao thông được xem là một trong những trụ cột quan trọng nhất của quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời gian tới.

Tại Lễ công bố Quy hoạch Thủ đô và xúc tiến đầu tư ngày 29/6, Hà Nội chính thức giới thiệu Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, đồng thời công bố bức tranh tổng quan về môi trường đầu tư, kết quả phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026. Thành phố cũng công bố danh mục 276 dự án ưu tiên kêu gọi đầu tư trong các lĩnh vực hạ tầng giao thông, công nghiệp công nghệ cao, y tế, giáo dục và phát triển đô thị, mở ra dư địa phát triển mới cho Thủ đô trong nhiều thập niên tới.

Nhờ những giải pháp đồng bộ đó, GRDP 6 tháng đầu năm của Hà Nội tăng 8,22% - mức cao nhất trong khoảng một thập kỷ. Tuy nhiên, Chủ tịch UBND Thành phố Hf Nội, ông Vũ Đại Thắng cũng nhìn nhận, kết quả này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và còn khoảng cách khá xa so với mục tiêu tăng trưởng 2 con số mà Trung ương giao. Áp lực trong 6 tháng cuối năm vẫn rất lớn khi nhiều dự án trọng điểm còn vướng giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và sức hấp thụ vốn của doanh nghiệp chưa phục hồi như kỳ vọng.

Ở đầu tàu kinh tế phía Nam, TP. Hồ Chí Minh cũng đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Sáu tháng đầu năm, GRDP của Thành phố tăng 8,55% - mức cao nhất trong gần một thập kỷ.

Ngày 1/7, nhân kỷ niệm 50 năm Sài Gòn - Gia Định mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thành phố đồng loạt khởi công 8 dự án quy mô lớn, với tổng vốn đầu tư khoảng 1,3 triệu tỷ đồng, gồm các dự án giao thông chiến lược, phát triển đô thị, hạ tầng logistics và trung tâm tài chính quốc tế.

Ngày 5/7, Cảng quốc tế QTM thuộc Cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải chính thức được khởi công với tổng vốn đầu tư 6.869 tỷ đồng. Dự án được kết nối trực tiếp với các tuyến giao thông trọng điểm phía Nam và Cảng hàng không quốc tế Long Thành, hướng tới phát triển hệ sinh thái logistics hiện đại, phục vụ các nhóm hàng chủ lực của khu vực, góp phần hoàn thiện hạ tầng cảng biển và logistics.

Theo Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang, chưa bao giờ Thành phố có được nền tảng thể chế thuận lợi như hiện nay. Việc triển khai hiệu quả Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù đã tạo dư địa mới để Thành phố xử lý các điểm nghẽn về đầu tư, đất đai, tài chính và tổ chức bộ máy. Cùng với dự thảo Luật Đô thị đặc biệt (sẽ được Quốc hội cho ý kiến kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI - kỳ họp chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 8/2026), TP. Hồ Chí Minh được kỳ vọng tiếp tục có thêm các cơ chế vượt trội để phát huy vai trò đầu tàu tăng trưởng.

Cảng quốc tế QTM thuộc Cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải chính thức được khởi công tại TP. Hồ Chí Minh.

Dù đều ghi nhận mức tăng cao hơn bình quân chung cả nước, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh vẫn đứng trước áp lực rất lớn trong nửa cuối năm. Hai địa phương hiện đóng góp khoảng 25% GDP cả nước, vì vậy, chỉ cần tốc độ tăng trưởng chậm lại cũng sẽ ảnh hưởng đáng kể đến kết quả chung của nền kinh tế.

Nếu Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đang tăng tốc để bứt phá, thì Hải Phòng tiếp tục khẳng định vị thế của một cực tăng trưởng mới.

Sáu tháng đầu năm 2026, GRDP của Hải Phòng tăng 11,33%, đứng đầu trong 7 thành phố trực thuộc Trung ương, đứng thứ hai vùng Đồng bằng sông Hồng và thứ ba cả nước. Đây cũng là năm thứ 11 liên tiếp Thành phố duy trì mức tăng trưởng 2 con số.

Không chỉ mở rộng công nghiệp chế biến, chế tạo, Hải Phòng đang được Chính phủ giao triển khai hàng loạt mô hình phát triển mới như Khu thương mại tự do (Free Trade Zone), mở rộng hệ thống cảng biển và logistics, phát triển các khu công nghiệp công nghệ cao như Tràng Duệ 3, Nam Đình Vũ, DEEP C, đồng thời đẩy nhanh giải ngân đầu tư công. Cách tiếp cận này cho thấy Hải Phòng không chỉ hướng tới mục tiêu tăng trưởng trước mắt mà đang xây dựng nền tảng để trở thành trung tâm logistics và công nghiệp hiện đại của khu vực.

Ở phía Bắc, Bắc Ninh cũng đang bước vào một chu kỳ phát triển mới sau khi mở rộng không gian hành chính. Từ một địa phương nổi tiếng với ngành điện tử, Bắc Ninh đang hướng tới hình thành hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao với các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) và công nghiệp hỗ trợ.

Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cùng tuyến đường kết nối trực tiếp với Hà Nội đang được triển khai theo chỉ đạo của Chính phủ, mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới cho cả vùng Thủ đô.

Cùng với đó, Bộ Chính trị đã thống nhất chủ trương trình Trung ương xem xét Đề án xây dựng Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, tạo tiền đề để địa phương này trở thành một cực tăng trưởng mới ở phía Bắc.

Nhờ những động lực đó, GRDP của Bắc Ninh trong 6 tháng đầu năm đạt 10,56%, đứng thứ sáu cả nước và nằm trong nhóm 9 địa phương đạt tốc độ tăng trưởng 2 con số.

Thiết kế infographic có sự hỗ trợ của AI.

Từ chủ trương đến hành động

Quan sát diễn biến tại nhiều địa phương cho thấy một thay đổi rõ nét trong phương thức điều hành. Thay vì chờ Trung ương tháo gỡ từng khó khăn, nhiều địa phương đã chủ động rà soát các dự án vướng mắc, thành lập các tổ công tác đặc biệt, giao tiến độ theo tuần, theo tháng đối với từng công trình trọng điểm và trực tiếp đối thoại với doanh nghiệp để xử lý ngay những vấn đề thuộc thẩm quyền.

Hà Nội duy trì giao ban định kỳ về giải ngân đầu tư công và tiến độ các dự án lớn; TP. Hồ Chí Minh thành lập Ban Chỉ đạo thúc đẩy các công trình trọng điểm; Hải Phòng giao trách nhiệm đến từng chủ đầu tư đối với các dự án hạ tầng chiến lược; Bắc Ninh tập trung tháo gỡ mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng các khu công nghiệp để đón dòng vốn đầu tư mới...

Cách làm này phản ánh đúng tinh thần điều hành mà Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhiều lần nhấn mạnh: giao rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả.

Nếu Nghị quyết số 168/NQ-CP và Nghị quyết số 169/NQ-CP được xem là “bản đồ” tăng trưởng của nền kinh tế năm 2026, thì việc các địa phương nhanh chóng cụ thể hóa thành chương trình hành động, khởi động các dự án động lực và kiểm điểm tiến độ hằng tháng chính là bước chuyển mạnh mẽ từ chủ trương sang hành động.

Tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương ngày 4/7, Thủ tướng Lê Minh Hưng tiếp tục yêu cầu toàn hệ thống kiên định mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030; đồng thời bám sát kịch bản tăng trưởng đã được cập nhật tại Nghị quyết số 168/NQ-CP và Nghị quyết số 169/NQ-CP.

Theo Thủ tướng, hiện vẫn còn 25 trong tổng số 34 địa phương cần nỗ lực mạnh mẽ hơn trong 6 tháng cuối năm.

Ảnh có sự hỗ trợ của AI.

Ngay sau phiên họp của Chính phủ, các đoàn công tác do Thủ tướng và các Phó Thủ tướng trực tiếp dẫn đầu đã lập tức đến các địa phương để kiểm tra thực tế, rà soát tiến độ, tháo gỡ vướng mắc và đôn đốc thực hiện mục tiêu tăng trưởng.

Chỉ trong hơn một tuần, hàng loạt cuộc làm việc được triển khai với cường độ cao. Ngày 6/7, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với TP. Hồ Chí Minh về giải ngân đầu tư công, các dự án trọng điểm và những động lực tăng trưởng mới.

Ngày 10/7, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm việc với Ninh Bình về các giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số; cùng ngày, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu làm việc với Thanh Hóa để rà soát các giải pháp thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và phát huy các động lực tăng trưởng.

Ngày 13/7, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng làm việc với An Giang, kiểm điểm việc thực hiện các chỉ tiêu tăng trưởng và yêu cầu địa phương chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn.

Ngày 14/7, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng liên tiếp làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai và Phú Thọ, tập trung vào các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 2 con số, giải ngân đầu tư công, vận hành chính quyền địa phương hai cấp và tháo gỡ khó khăn cho địa phương.

Cùng ngày, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp tục làm việc với tỉnh Cà Mau để rà soát việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026. Chuỗi hoạt động dày đặc cho thấy tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của Chính phủ là bám sát địa bàn, kiểm tra đến từng chỉ tiêu, tháo gỡ ngay từng điểm nghẽn và không để chậm trễ bất kỳ nhiệmvụ nào có thể ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Dù nội dung từng cuộc làm việc có trọng tâm khác nhau, điểm chung là đều bám sát từng chỉ tiêu tăng trưởng, từng dự án và từng điểm nghẽn cụ thể; yêu cầu địa phương không chỉ báo cáo tình hình mà phải cam kết tiến độ, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, từng lĩnh vực để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng hai con số được hiện thực hóa bằng những kết quả cụ thể.

Ảnh có sự hỗ trợ của AI.

Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều áp lực, nhưng từ những công trường sáng đèn suốt đêm, những dự án hạ tầng liên tục được khởi công đến những cực tăng trưởng mới đang hình thành, có thể thấy tinh thần hành động đã lan tỏa mạnh mẽ tới từng địa phương. Khi mỗi tỉnh, thành phố đều nỗ lực hoàn thành mục tiêu được giao, những “mắt xích” tăng trưởng ấy sẽ hợp thành sức mạnh chung, tạo nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số của nền kinh tế trong năm 2026 và những năm tiếp theo.