 |
| Quang cảnh Hội thảo. |
Trao đổi tại Hội thảo “Trò chuyện về Việt Nam: Cải cách trọng tài, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam và Luật Xây dựng 2025”, do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN) và Công ty Luật YKVN phối hợp tổ chức ngày 27/8/2026 tại Singapore, trong khuôn khổ Tuần lễ Công ước Singapore 2026, ông Vũ Ánh Dương, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký VIAC cho biết, cùng với sự phát triển của hoạt động đầu tư - kinh doanh, nhu cầu giải quyết tranh chấp bằng trọng tài tại Việt Nam đang có nhiều thay đổi.
Theo ông Vũ Ánh Dương, các vụ việc không chỉ tăng về số lượng mà còn ngày càng đa dạng về lĩnh vực, phức tạp về quan hệ pháp lý và có giá trị tranh chấp lớn hơn.
Thực tế này đặt ra yêu cầu các tổ chức trọng tài tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động và khả năng đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp. Với VIAC, yêu cầu đó được cụ thể hóa thông qua việc ban hành Quy tắc Trọng tài VIAC 2026, nâng cao chất lượng đội ngũ trọng tài viên, tăng cường hợp tác chuyên môn trong và ngoài nước, đồng thời phổ biến kiến thức để doanh nghiệp chủ động hơn trong phòng ngừa và xử lý rủi ro pháp lý.
Cũng về vấn đề này, TS. Đặng Xuân Hợp, Trưởng Ban Cố vấn, Trọng tài viên VIAC cho biết, ngày càng xuất hiện nhiều vụ tranh chấp có giá trị rất lớn, lên tới hàng trăm triệu USD, với sự tham gia của các bên ngày càng chuyên nghiệp. Điều này cho thấy ngay cả những nhà đầu tư có vị thế lớn cũng đang đặt niềm tin vào hệ thống trọng tài Việt Nam.
Gắn với việc hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế, ông Nguyễn Mạnh Dũng, Chủ tịch Ban Điều hành Trung tâm Trọng tài Quốc tế thuộc Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFCA) cho rằng, việc xây dựng các thiết chế giải quyết tranh chấp chuyên biệt hướng tới mục tiêu tạo dựng môi trường pháp lý tin cậy, đồng thời cho thấy nỗ lực của Việt Nam trong cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. VIFCA cũng được thành lập nhằm xây dựng “niềm tin” vào một môi trường pháp lý an toàn cho hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế.
Không chỉ trong lĩnh vực tài chính, thương mại, yêu cầu kiểm soát rủi ro pháp lý cũng trở nên rõ nét hơn đối với các dự án xây dựng.
Theo ông Nguyễn Nam Trung, Chủ tịch SCLVN, Việt Nam đang triển khai nhiều dự án hạ tầng, xây dựng quy mô lớn, trong khi quan hệ hợp đồng ngày càng phức tạp và có sự tham gia của nhiều chủ thể trong nước, quốc tế. Điều này đòi hỏi hệ thống pháp lý và các thiết chế giải quyết tranh chấp phải tiệm cận sâu hơn với thông lệ, chuẩn mực quốc tế.
Một bước chuyển đáng chú ý là Luật Xây dựng 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, với những thay đổi tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, chủ đầu tư và nhà thầu. Luật mới cho thấy sự thay đổi trong cách thức quản lý hoạt động xây dựng theo hướng giảm cơ chế phê duyệt trước, tăng cường giám sát sau, đồng thời bổ sung những cơ sở pháp lý liên quan đến hợp đồng và các cơ chế giải quyết tranh chấp.
Những thay đổi trên cho thấy, khi hoạt động đầu tư, thương mại và các dự án xuyên biên giới ngày càng mở rộng, một môi trường pháp lý minh bạch, có khả năng phòng ngừa và xử lý hiệu quả các rủi ro phát sinh sẽ ngày càng trở thành yếu tố được nhà đầu tư quan tâm. Qua đó, cùng với các yếu tố về thị trường và cơ hội đầu tư, khả năng bảo đảm tính an toàn, ổn định và tin cậy của môi trường pháp lý sẽ góp thêm một “điểm cộng” cho Việt Nam trong thu hút và giữ chân dòng vốn quốc tế.
