Tỷ giá đứng trước sức ép mới khi lãi suất giảm đồng loạt

Tỷ giá vẫn là một rủi ro cần phải theo dõi. Ảnh: Lan Hương

Theo thống kê từ Ngân hàng Nhà nước, đến nay, đã có khoảng 29 ngân hàng thương mại điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết, chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, với mức giảm phổ biến từ 0,1% đến 0,5%/năm. Một số ngân hàng thậm chí điều chỉnh nhiều lần liên tiếp chỉ trong thời gian ngắn, cho thấy mức độ đồng thuận cao của hệ thống trong việc thực hiện định hướng điều hành chính sách tiền tệ.

Ở nhóm ngân hàng thương mại nhà nước, các động thái điều chỉnh được thực hiện gần như đồng thời với mức giảm đa phần lên đến 0,5%/năm. Đáng chú ý, BIDV là ngân hàng có mức giảm mạnh nhất trong nhóm khi hạ tới 0,8-0,9%/năm ở nhiều kỳ hạn từ 6-36 tháng.

Không chỉ khối ngân hàng nhà nước, các ngân hàng thương mại cổ phần cũng nhanh chóng tham gia. Một số ngân hàng như SeABank hay MSB còn thực hiện điều chỉnh lần thứ hai chỉ sau vài ngày, cho thấy tốc độ phản ứng rất nhanh của thị trường.

Theo báo cáo cập nhật chính sách tiền tệ mới đây của Công ty Chứng khoán ACBS, mục tiêu chính của việc giảm lãi suất huy động là tạo dư địa để hạ lãi suất cho vay thực tế, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp và người dân trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước dự kiến tiếp tục điều hành linh hoạt nghiệp vụ thị trường mở (OMO), kết hợp các công cụ như hoán đổi ngoại tệ và tái cấp vốn nhằm đảm bảo thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.

Dù vậy, bên cạnh những tác động tích cực đối với chi phí vốn, việc giảm lãi suất cũng đang làm gia tăng những lo ngại về áp lực tỷ giá. Theo các chuyên gia ACBS, việc mở rộng nguồn cung tiền và giảm lãi suất sẽ mang lại áp lực đối với tỷ giá và lạm phát nói chung.

Nhìn lại diễn biến 3 tháng đầu năm, theo ACBS, mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao so với USD kết hợp với nguồn kiều hối dồi dào ở giai đoạn đầu năm được xem là những yếu tố giúp cân bằng tỷ giá trước áp lực nhập siêu 3,64 tỷ USD trong quý I/2026.

Nhưng trong cả năm 2026, ACBS nhận định, tỷ giá vẫn là một rủi ro cần phải theo dõi khi lộ trình cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục gặp nhiều thách thức từ lạm phát chi phí đẩy (thuế quan và giá dầu neo cao), khiến dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ tại Việt Nam không còn nhiều. Trong khi đó, giá dầu neo cao đồng thời mang đến rủi ro về lạm phát đối với Việt Nam nếu đồng thời kết hợp với việc gia tăng quy mô cung tiền nhanh chóng trong thời gian ngắn.

Cũng về tỷ giá, báo cáo vĩ mô mới công bố của Công ty Chứng khoán VDSC nhận định, tỷ giá USD/VND nhiều khả năng tiếp tục chịu áp lực tăng trong năm 2026 do mất cân đối giữa cung tiền nội tệ và nguồn cung ngoại tệ từ bên ngoài. Tăng trưởng tín dụng cao sẽ khiến cung tiền VND mở rộng nhanh, trong khi nguồn USD từ các kênh như đầu tư nước ngoài, kiều hối hay vốn gián tiếp không tăng tương ứng. Điều này khiến lượng VND trong hệ thống tăng nhanh hơn USD đối ứng, tạo áp lực lên tỷ giá.

Trước những áp lực này, Ngân hàng Nhà nước đã chủ động triển khai nhiều biện pháp điều tiết thanh khoản và ổn định thị trường ngoại tệ. Theo ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), cơ quan này sẽ sử dụng linh hoạt các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn và đặc biệt là công cụ hoán đổi ngoại tệ nhằm đảm bảo thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, đồng thời giữ ổn định tỷ giá trong phạm vi cho phép.

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cũng nhiều lần nhấn mạnh quan điểm, cơ quan quản lý sẽ điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, phối hợp đồng bộ với các công cụ chính sách tiền tệ nhằm ổn định thị trường ngoại tệ, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ không còn quá dồi dào, việc kiểm soát tỷ giá cần được đặt song hành với mục tiêu hạ chi phí vốn. Điều này đòi hỏi cơ quan điều hành phải duy trì chênh lệch lãi suất VND-USD ở mức hợp lý để hạn chế áp lực lên dòng vốn và tâm lý nắm giữ ngoại tệ. Cùng với đó, việc điều tiết cung tiền cần được thực hiện theo lộ trình thận trọng, đồng thời tiếp tục sử dụng linh hoạt các công cụ thị trường để kịp thời hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết.