Triển khai 5 nhiệm vụ trọng tâm nâng cao năng lực bảo đảm an ninh mạng ngành Tài chính

Bộ Tài chính yêu cầu các đơn vị nâng cao năng lực ứng phó sự cố an ninh mạng. Ảnh: Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số.

Thực hiện Quyết định số 1964/QĐ-TTg ngày 12/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Chỉ số bảo đảm an ninh mạng, Bộ Tài chính đã ban hành Văn bản số 17905/BTC-THTK, yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ tập trung triển khai 5 nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, giám sát và bảo vệ an ninh mạng trong toàn ngành.

Việc triển khai Chỉ số bảo đảm an ninh mạng được xác định là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình chuyển đổi số, khi các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và nền tảng số ngày càng đóng vai trò thiết yếu đối với hoạt động quản lý, điều hành. Thông qua bộ tiêu chí thống nhất, các đơn vị có cơ sở nhận diện rủi ro, đánh giá năng lực phòng vệ và chủ động khắc phục những hạn chế trong công tác bảo đảm an ninh mạng.

Chuẩn hóa hệ thống thông tin, đánh giá thực chất năng lực bảo vệ an ninh mạng

Theo chỉ đạo của Bộ Tài chính, các đơn vị phải quán triệt, phổ biến Quyết định số 1964/QĐ-TTg đến cán bộ, công chức, viên chức, đặc biệt là lãnh đạo phụ trách công nghệ thông tin và nhân sự chuyên trách an ninh mạng. Đồng thời, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm đánh giá khách quan, kịp thời phát hiện và khắc phục nguy cơ.

Các đơn vị khẩn trương rà soát hệ thống thông tin, cập nhật hồ sơ đề xuất cấp độ và phương án bảo đảm an ninh mạng theo Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 và Nghị định số 331/2026/NĐ-CP. Hồ sơ đã phê duyệt tiếp tục được sử dụng làm căn cứ đánh giá cho đến khi điều chỉnh theo quy định.

Bộ Tài chính yêu cầu các đơn vị tự đánh giá, chấm điểm theo hướng dẫn của Bộ Công an, bảo đảm phản ánh đúng năng lực bảo vệ hệ thống. Chỉ số gồm 3 nhóm với 29 tiêu chí thành phần, được xây dựng theo tiêu chuẩn TCVN 14423:2026. Kết quả phải dựa trên hồ sơ minh chứng và hiệu quả vận hành thực tế.

Trong cơ cấu Chỉ số, nhóm tiêu chí đánh giá chung chiếm trọng số 20%, tập trung vào mức độ tuân thủ pháp luật và phương án bảo đảm an ninh mạng. Nhóm đánh giá hiệu quả thực tế chiếm 80%, phản ánh năng lực xử lý rủi ro, kiểm soát sự cố và bảo vệ dữ liệu. Nhóm thứ ba phục vụ điều hành, không tính điểm.

Kết quả đánh giá được phân thành 4 mức trưởng thành: Mức 0 - Hệ thống phơi nhiễm; Mức 1 - Trạng thái phản ứng; Mức 2 - Trạng thái chủ động; Mức 3 - Trạng thái thích ứng. Việc phân loại giúp xác định năng lực bảo vệ, nhận diện hạn chế và xây dựng giải pháp nâng cao khả năng phòng ngừa, ứng phó sự cố.

Đối với hệ thống thông tin sử dụng hạ tầng dùng chung, đơn vị vận hành hạ tầng đánh giá các tiêu chí thuộc phạm vi quản lý; đơn vị vận hành hệ thống đánh giá phần còn lại. Chủ quản hệ thống chịu trách nhiệm tổng hợp kết quả, bảo đảm tính xác thực của hồ sơ minh chứng và tuân thủ quy định về bảo vệ bí mật nhà nước.

Xây dựng phần mềm quản lý tập trung, hướng tới đánh giá và xếp hạng từ năm 2029

Để triển khai đồng bộ, Bộ Tài chính giao Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số chủ trì, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Quyết định số 1964/QĐ-TTg. Đồng thời, Cục có trách nhiệm tổng hợp những khó khăn, vướng mắc phát sinh, báo cáo lãnh đạo Bộ và cơ quan thường trực để kịp thời tháo gỡ, bảo đảm tiến độ thực hiện.

Đáng chú ý, Bộ Tài chính giao Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số nghiên cứu, xây dựng phần mềm nội bộ phục vụ quản lý an ninh mạng. Hệ thống có chức năng theo dõi tiến độ thực hiện các tiêu chí, cập nhật dữ liệu, thống kê kết quả tự đánh giá và tổng hợp báo cáo, hỗ trợ công tác quản lý, điều hành.

Phần mềm được xây dựng nhằm hình thành cơ sở dữ liệu tập trung, bảo đảm thông tin cập nhật thường xuyên, đầy đủ và chính xác. Hệ thống phải kết nối, tương thích với công cụ do Bộ Công an xây dựng, tránh trùng lặp và không thay thế công cụ đánh giá cấp quốc gia. Kinh phí thực hiện được bố trí từ nguồn chi thường xuyên.

Về lộ trình, Bộ Tài chính yêu cầu các đơn vị thực hiện tự đánh giá, gửi báo cáo theo thời hạn quy định. Giai đoạn 2027-2028 sẽ triển khai thử nghiệm Chỉ số bảo đảm an ninh mạng, tổ chức sơ kết trong quý II/2028. Kết quả được sử dụng để rà soát, hoàn thiện các tiêu chí, bảo đảm tính khả thi trước khi áp dụng chính thức.

Đáng lưu ý, kết quả đánh giá trong giai đoạn thử nghiệm không được sử dụng làm căn cứ xét thi đua, khen thưởng hoặc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Từ năm 2029-2030, Chỉ số được triển khai chính thức, kết quả đánh giá sẽ được tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ và công bố, xếp hạng định kỳ trước tháng 5 hằng năm.

Việc triển khai Chỉ số bảo đảm an ninh mạng được kỳ vọng tạo chuyển biến trong công tác quản trị, giám sát và bảo vệ hệ thống thông tin của ngành Tài chính. Thông qua cơ chế đánh giá thống nhất, các đơn vị có cơ sở nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện, ứng phó sự cố, bảo đảm an toàn hạ tầng số và dữ liệu.