Bộ Tài chính nỗ lực tiếp sức doanh nghiệp “về đích” cuối năm

Bộ Tài chính tiếp sức doanh nghiệp bằng những chính sách thiết thực.

Bước vào những tháng cuối năm 2026, cộng đồng doanh nghiệp đang tập trung hoàn thành đơn hàng, mở rộng thị trường và cân đối nguồn vốn phục vụ kế hoạch sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, áp lực chi phí đầu vào, nhu cầu vốn lưu động và những biến động của thị trường tiếp tục đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính đang triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, cắt giảm thủ tục hành chính và giảm nghĩa vụ tài chính cho doanh nghiệp. Trọng tâm là chuyển những kết quả cải cách thành lợi ích cụ thể, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí, tăng khả năng tích lũy vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cải cách thủ tục hành chính, tiết kiệm hàng chục nghìn tỷ đồng chi phí

Cải cách thủ tục hành chính tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Tài chính nhằm tháo gỡ rào cản, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo số liệu Bộ Tài chính công bố đến tháng 9/2026, đã cắt giảm, đơn giản hóa 826/962 thủ tục hành chính, tương đương 85,86%, góp phần giảm đáng kể gánh nặng thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp.

Đáng chú ý, quá trình cải cách đã giúp cắt giảm 6.685 ngày giải quyết thủ tục và hơn 40.322 tỷ đồng chi phí thực hiện theo số liệu công bố. Những kết quả này phản ánh nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh, đồng thời tạo cơ sở để doanh nghiệp tiết kiệm nguồn lực, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tập trung nhiều hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Song song với việc cắt giảm thủ tục, Bộ Tài chính đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống thông tin. Việc khai thác dữ liệu điện tử thay thế giấy tờ, hạn chế yêu cầu kê khai trùng lặp đang được triển khai trong các lĩnh vực thuế, hải quan, đăng ký kinh doanh và quản lý tài chính, hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp.

Cải cách thủ tục hành chính tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Thiết kế có sự hỗ trợ của AI.

Tại phiên chất vấn Quốc hội ngày 12/11/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính là nhiệm vụ trọng tâm nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Theo Bộ trưởng, những nỗ lực cải cách đã giúp giảm khoảng 53% thời gian tuân thủ và khoảng 55% chi phí tuân thủ, qua đó tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định: “Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính theo hướng thông thoáng nhưng vẫn phải chặt chẽ, tạo điều kiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp kinh doanh chính đáng”. Đây là định hướng xuyên suốt nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời giảm những rào cản phát sinh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ hành chính.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, hiệu quả cải cách được thể hiện qua khả năng tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, giảm thời gian chờ đợi và hạn chế chi phí phát sinh. Đặc biệt, trong giai đoạn cuối năm, khi nhu cầu thông quan hàng hóa, hoàn thuế và thực hiện nghĩa vụ tài chính tăng cao, việc giải quyết thủ tục nhanh chóng có ý nghĩa trực tiếp đối với tiến độ sản xuất.

Cùng với cải cách hành chính, ngành Tài chính tăng cường hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Trong 10 tháng năm 2026, ngành Thuế đã tổ chức hơn 4.200 lớp tập huấn, khoảng 1.700 buổi đối thoại, thu hút hơn 1,3 triệu lượt người tham dự, góp phần giúp doanh nghiệp cập nhật chính sách, hạn chế sai sót và giảm chi phí tuân thủ.

Giảm thuế, phí hàng trăm nghìn tỷ đồng, tiếp thêm nguồn lực cho doanh nghiệp

Cùng với cải cách thủ tục, chính sách tài khóa tiếp tục được Bộ Tài chính điều hành theo hướng hỗ trợ doanh nghiệp duy trì nguồn lực sản xuất, kinh doanh. Theo số liệu 10 tháng năm 2026, tổng quy mô miễn, giảm và gia hạn thuế, phí, tiền thuê đất đạt khoảng 366.600 tỷ đồng, trong đó số được miễn, giảm khoảng 225.100 tỷ đồng, số được gia hạn khoảng 141.500 tỷ đồng.

Việc triển khai các chính sách miễn, giảm và gia hạn nghĩa vụ tài chính góp phần hỗ trợ doanh nghiệp duy trì dòng tiền, bổ sung vốn lưu động và giảm áp lực chi phí. Đối với những đơn vị đang mở rộng sản xuất, thực hiện đơn hàng cuối năm, nguồn lực được giữ lại có thể sử dụng cho thanh toán nguyên vật liệu, tiền lương và các hoạt động kinh doanh thiết yếu.

Đáng chú ý, Bộ Tài chính đã tích cực tham mưu ban hành Nghị quyết số 43/2026/QH16 ngày 24/8/2026 và Nghị định số 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026. Thông qua các văn bản này, Quốc hội và Chính phủ tiếp tục cụ thể hóa các giải pháp giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), góp phần giảm nghĩa vụ tài chính, tạo thêm dư địa cho phục hồi và phát triển kinh tế.

Chính sách giảm thuế được kỳ vọng thúc đẩy doanh nghiệp tăng trưởng. Thiết kế có sự hỗ trợ của AI.

Theo chính sách mới, cá nhân cư trú có thu nhập kinh doanh, doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng thuộc diện áp dụng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp. Đồng thời, doanh nghiệp đáp ứng điều kiện về doanh thu được giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2026 và 2027, qua đó có thêm nguồn lực phục vụ hoạt động kinh doanh.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, khoảng 99,98% số hộ kinh doanh và 81,11% số doanh nghiệp trên toàn quốc dự kiến thuộc diện thụ hưởng chính sách. Tổng số giảm thu ngân sách ước khoảng 6.700 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2027, cho thấy phạm vi hỗ trợ rộng, tập trung vào khu vực kinh tế có quy mô nhỏ.

Bên cạnh đó, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 quy định mức thuế suất 15% đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng; mức 17% đối với doanh nghiệp có doanh thu trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng, theo điều kiện áp dụng. Chính sách tạo điều kiện cho doanh nghiệp quy mô nhỏ giảm nghĩa vụ thuế, tăng khả năng tích lũy và tái đầu tư.

Chính sách giảm 2 điểm phần trăm thuế giá trị gia tăng, đưa mức thuế suất 10% xuống 8% đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ thuộc diện áp dụng, tiếp tục được thực hiện đến hết năm 2026. Cùng với đó, việc miễn, giảm một số khoản phí, lệ phí góp phần tiết kiệm chi phí giao dịch, hỗ trợ sức mua và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm.

Những giải pháp hỗ trợ được triển khai trong bối cảnh thị trường doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận sự vận động mạnh. Theo số liệu thống kê, 10 tháng năm 2026, cả nước có hơn 243.600 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động. Tuy nhiên, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao, phản ánh áp lực duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Kỳ vọng chính sách giảm thuế tạo lực đẩy tăng trưởng

Những chính sách giảm thuế mới đang nhận được sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân quy mô nhỏ. Việc giảm 30% số thuế thu nhập phải nộp trong 2 năm liên tiếp được kỳ vọng giúp các cơ sở kinh doanh cải thiện dòng tiền, tăng khả năng tích lũy và chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Đánh giá về chính sách, TS. Nguyễn Đình Chiến, Phó Trưởng khoa Thuế và Hải quan, Học viện Tài chính, cho rằng việc giảm 30% thuế thu nhập là quyết sách kịp thời, góp phần giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh. Nguồn lực được giữ lại có thể sử dụng để thanh toán công nợ, duy trì hoạt động và bảo đảm thu nhập cho người lao động.

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, PGS.TS. Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế, nhận định chính sách giảm thuế cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh là giải pháp tài khóa phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Việc giảm nghĩa vụ tài chính giúp các chủ thể kinh doanh có thêm nguồn lực duy trì hoạt động, cải thiện khả năng tích lũy và thúc đẩy đầu tư, qua đó góp phần nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách lâu dài.

Tuy nhiên, theo TS. Phan Phương Nam, Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, hiệu quả chính sách còn phụ thuộc vào quá trình tổ chức thực hiện. Chuyên gia cho rằng cần hướng dẫn rõ việc xác định doanh thu, xử lý số thuế đã tạm nộp và cập nhật biểu mẫu trên hệ thống thuế điện tử, giúp doanh nghiệp tiếp cận ưu đãi thuận lợi, hạn chế vướng mắc khi quyết toán.

Đối với doanh nghiệp, ông Mai Văn Hiền, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Hiền Oanh (Phú Thọ), đánh giá chính sách giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp trong hai năm 2026-2027 là giải pháp hỗ trợ thiết thực. Khoản thuế được giảm giúp doanh nghiệp có thêm vốn lưu động, trang trải chi phí sản xuất, tiền thuê mặt bằng, điện, nước và bảo đảm tiền lương cho người lao động.

“Nguồn lực tài chính được giữ lại còn tạo điều kiện để doanh nghiệp cân đối kế hoạch đầu tư, nâng cấp máy móc, trang thiết bị phục vụ sản xuất, kinh doanh. Trong giai đoạn cuối năm, khi nhu cầu vốn tăng cao, việc giảm nghĩa vụ thuế góp phần cải thiện khả năng thanh toán và tạo thêm dư địa cho các kế hoạch mở rộng hoạt động”, ông Mai Văn Hiền chia sẻ.

Những đánh giá của chuyên gia và doanh nghiệp cho thấy chính sách giảm thuế đang được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực cho khu vực sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, các cơ quan quản lý cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh hướng dẫn và bảo đảm doanh nghiệp đủ điều kiện được tiếp cận ưu đãi thuận lợi, kịp thời.

Trong chặng nước rút năm 2026, việc Bộ Tài chính tiếp tục triển khai các giải pháp cải cách hành chính, giảm thuế, phí và tháo gỡ vướng mắc về dòng vốn có ý nghĩa quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp. Khi gánh nặng chi phí được giảm nhẹ, doanh nghiệp có thêm điều kiện hoàn thành đơn hàng, duy trì việc làm, mở rộng thị trường và chuẩn bị nguồn lực cho năm 2027.