Tổng Bí thư Tô Lâm dự Lễ khởi công Nhà máy Chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tới dự Lễ khởi công Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao của Tập đoàn Viettel. Ảnh: TRẦN HẢI

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Phạm Minh Chính, Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương; Phan Đình Trạc, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương; Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Nguyễn Hòa Bình, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Công an; Nguyễn Duy Ngọc, Bí thư Thành ủy Hà Nội; các đồng chí Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương.

Nhân dịp này, Chủ tịch nước Lương Cường, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú gửi lẵng hoa chúc mừng.

Nhà máy được xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trên diện tích 27ha, với định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn.

Một tiết mục văn nghệ đặc sắc được biểu diễn tại Lễ khởi công. Ảnh: TRẦN HẢI

Khi đi vào hoạt động, nhà máy có thể đáp ứng cho các ngành công nghiệp quốc gia như: hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ô-tô, thiết bị y tế, tự động hóa... Một sản phẩm chip bán dẫn hoàn chỉnh phải trải qua 6 công đoạn chính gồm: định nghĩa sản phẩm, thiết kế hệ thống, thiết kế chi tiết, chế tạo chip, đóng gói-đo kiểm và tích hợp-thử nghiệm.

Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước tham gia vào 5 công đoạn; riêng công đoạn chế tạo chip - khâu phức tạp và then chốt nhất - hiện chưa thể thực hiện trong nước. Việc xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn sẽ giúp hoàn thiện và khép kín toàn bộ quy trình sản xuất chip bán dẫn ngay tại Việt Nam.

Chế tạo chip bán dẫn là một trong những quy trình công nghệ tinh vi và đòi hỏi kỷ luật cao nhất hiện nay. Từ một tấm wafer silic có độ tinh khiết gần như tuyệt đối, chip được hình thành thông qua 1.000 bước công nghệ liên tiếp, kéo dài trong 3 tháng. Chỉ một sai lệch nhỏ ở bất kỳ công đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ dây chuyền, đòi hỏi năng lực tổ chức, quản trị và làm chủ công nghệ ở trình độ rất cao.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự lễ khởi công. Ảnh: TRẦN HẢI

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, khẳng định: “Ngay sau lễ khởi công hôm nay, Tập đoàn sẽ bắt tay ngay vào triển khai dự án với mục tiêu đặt ra là đến hết năm 2027 hoàn thành đầu tư xây dựng, nhận chuyển giao công nghệ và bắt đầu sản xuất thử nghiệm. Giai đoạn từ năm 2028 đến 2030 sẽ hoàn thiện, tối ưu quy trình, nâng cao hiệu suất dây chuyền theo các tiêu chuẩn của ngành, từ đó làm cơ sở để nghiên cứu công nghệ chế tạo chip ở tiến trình hiện đại hơn.

Viettel, với truyền thống và cách làm của người lính Bộ đội Cụ Hồ, cam kết sẽ phát huy vai trò xung kích, tiên phong, chủ lực trong đoàn quân ấy, đóng góp bằng kết quả cụ thể, lấy tiến độ làm kỷ luật, lấy chất lượng làm chuẩn mực, lấy an toàn làm nguyên tắc, cùng cả nước thực hiện thắng lợi chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam”.

Lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương tham dự buổi lễ. Ảnh: TRẦN HẢI

Dự án được triển khai trong giai đoạn 2026-2030, với lộ trình từ xây dựng nhà máy, tiếp nhận công nghệ đến hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả vận hành. Về dài hạn, nhà máy tại Hòa Lạc được quy hoạch để có thể mở rộng quy mô, tạo nền tảng cho Việt Nam từng bước tiếp cận các công nghệ bán dẫn tiên tiến hơn. Việc khởi công Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao là cột mốc quan trọng trong hành trình xây dựng năng lực công nghệ của Việt Nam, góp phần hiện thực hóa mục tiêu “Tự chủ công nghệ, vững bền tương lai”.

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel phát biểu ý kiến tại lễ khởi công. Ảnh: TRẦN HẢI

Phát biểu ý kiến tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, sự kiện này thiết thực chào mừng Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Đây không chỉ là một dự án đầu tư, mà là một dấu mốc chiến lược, thể hiện quyết tâm của Việt Nam tham gia sâu, tham gia thực chất vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, để đạt được các mục tiêu của Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

Thủ tướng nêu rõ, hiện nay, quy mô của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đạt 2,3 nghìn tỷ USD và ngành công nghiệp bán dẫn không chỉ thuần túy là một ngành kinh tế, mà đã trở thành vấn đề địa chính trị, an ninh quốc gia, đồng thời là biểu tượng sức mạnh công nghệ của mỗi đất nước. Thực tế cho thấy, bất kỳ quốc gia nào nếu thiếu đi năng lực về công nghiệp chip bán dẫn sẽ bị hạn chế năng lực tự chủ chiến lược, phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh quốc gia.

Trong bối cảnh đó, mỗi quốc gia đều phải trả lời những câu hỏi căn bản: chúng ta đứng ở đâu trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu? Chúng ta lựa chọn phụ thuộc hay làm chủ công nghệ? Việt Nam không đứng ngoài cuộc và không có việc dễ dàng nào. Chúng ta lựa chọn con đường khó nhưng phải bền vững: từng bước làm chủ công nghệ lõi, chủ động tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, trên cơ sở hợp tác bình đẳng, cùng có lợi.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu ý kiến tại Lễ khởi công. Ảnh: TRẦN HẢI

Về cơ sở chính trị và pháp lý: Đảng, Nhà nước luôn xác định công nghiệp bán dẫn là một đột phá quan trọng và đã đề ra nhiều chủ trương, định hướng và chính sách nhất quán, xuyên suốt, có chiều sâu và có lộ trình rõ ràng. Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã có nhiều chỉ đạo quan trọng, có tính định hướng rất cụ thể về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Theo đề xuất của Chính phủ, vừa qua, Quốc hội đã ban hành hệ thống 12 luật nhằm thúc đẩy, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó có 4 luật liên quan trực tiếp tới phát triển công nghiệp bán dẫn: Luật Công nghiệp công nghệ số; Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Luật Công nghệ cao; Luật Đầu tư… tạo hành lang pháp lý quan trọng để thúc đẩy phát triển công nghiệp bán dẫn. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030 tầm nhìn 2050 với các chương trình, danh mục công nghệ chiến lược; ban hành Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050.

Kết quả đạt được: sau nhiều năm nỗ lực triển khai, ngành công nghiệp chip bán dẫn Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng :

Thứ nhất, hình thành các doanh nghiệp có năng lực tự chủ thiết kế một số loại chip (đã có gần 60 doanh nghiệp, trong đó 13 doanh nghiệp trong nước…).

Thứ hai, trở thành trung tâm về đóng gói, kiểm thử chip (đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu chip sang Hoa Kỳ).

Thứ ba, phát triển, hình thành đội ngũ nhân lực nòng cốt (có gần 6 nghìn kỹ sư bán dẫn...).

Thứ tư, từng bước phát triển hạ tầng và nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm. Một số cơ sở đã đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng nghiên cứu.

Quang cảnh lễ khởi công. Ảnh: TRẦN HẢI

Thứ năm, nhiều tập đoàn công nghệ lớn của thế giới đầu tư, hợp tác tại Việt Nam, từng bước đưa Việt Nam tham gia chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu (như: Intel, NVIDIA, Samsung, Qualcomm, Marvell, Amkor… và mới đây nhất là Tập đoàn bán dẫn hàng đầu thế giới ASML).

Thứ sáu, vị thế quốc tế được nhận diện rõ hơn, Việt Nam là điểm đến “nổi lên” trong tái cấu trúc và mở rộng chuỗi cung ứng chip bán dẫn toàn cầu.

Tuy nhiên, ngành công nghiệp chip bán dẫn của chúng ta vẫn thiếu một mắt xích then chốt, đó là năng lực chế tạo chip.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo thực hiện nghi thức khởi công Nhà máy Chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao. Ảnh: TRẦN HẢI

Với việc khởi công Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao hôm nay, chúng ta có thể khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ được công nghệ cao, hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn là chế tạo chip; đánh dấu bước chuyển mình từ tham gia sang làm chủ, từ lắp ráp sang sáng tạo, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế của Việt Nam trong Kỷ nguyên số, qua đó thể hiện 5 ý nghĩa quan trọng sau:

Một là, từng bước làm chủ công nghệ lõi, hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, hoàn thiện chuỗi giá trị và giảm phụ thuộc vào bên ngoài.

Hai là, bảo đảm an ninh và độ tin cậy công nghệ, phát triển công nghệ lưỡng dụng gắn chặt kinh tế với quốc phòng, an ninh.

Ba là, xây dựng hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, lấy Nhà máy chế tạo làm hạt nhân để kết nối 3 Nhà (Nhà nước, Nhà doanh nghiệp và Nhà khoa học) trong nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, ứng dụng, thúc đẩy lan tỏa sang các ngành, lĩnh vực khác.

Bốn là, phát triển nguồn nhân lực bán dẫn chất lượng cao, gắn đào tạo với sản xuất, tạo môi trường để đội ngũ kỹ sư, chuyên gia Việt Nam trưởng thành, làm chủ và sáng tạo công nghệ.

Năm là, hạt nhân dẫn dắt, cầu nối và thu hút doanh nghiệp tư nhân, FDI tham gia; từng bước hình thành các chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ công nghệ cao.

Thủ tướng nhấn mạnh, thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư; sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang đã nỗ lực phát triển nhiều sản phẩm trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp quốc phòng theo định hướng tự lực, tự chủ, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại. Tập đoàn Viettel luôn đi đầu, tiên phong trong việc nghiên cứu, phát triển công nghệ cao và đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ như: Thiết kế, sản xuất thành công 2 chip phục vụ công nghệ 5G, 1 chip chuyên dụng cho hệ thống dò tìm; từng bước làm chủ toàn bộ quy trình thiết kế chip.

Do đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định giao nhiệm vụ xây dựng Nhà máy sản xuất chip bán dẫn cho Bộ Quốc phòng và đơn vị triển khai là Tập đoàn Viettel.

Để triển khai dự án bảo đảm chất lượng, hiệu quả, Thủ tướng yêu cầu:

Bộ Quốc phòng chỉ đạo Tập đoàn Viettel hoàn thiện các thủ tục, quy trình thực hiện dự án đúng quy định pháp luật; kịp thời đề xuất, báo cáo, phối hợp bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện dự án bảo đảm đúng tiến độ, đạt chất lượng, hiệu quả cao và luôn luôn bám sát thực tiễn để tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện.

Bộ Khoa học Công nghệ thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ gắn với phát triển nguồn nhân lực phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn; hỗ trợ kết nối các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, nhất là các chuyên gia Việt Nam làm việc tại nước ngoài.

Bộ Tài chính báo cáo cấp có thẩm quyền bố trí vốn, hướng dẫn triển khai thực hiện, bảo đảm chất lượng, tiến độ, đúng pháp luật.

Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội khẩn trương bàn giao mặt bằng cho Dự án; bảo đảm các điều kiện hạ tầng cần thiết về điện, nước, giao thông… phục vụ xây dựng, vận hành Nhà máy.

Các bộ, ngành liên quan theo chức năng nhiệm vụ chỉ đạo, hướng dẫn, phối hợp Bộ Quốc phòng, Tập đoàn Viettel triển khai thực hiện Dự án theo đúng quy định pháp luật.

Thời gian tới, nhiệm vụ phát triển công nghiệp bán dẫn có ý nghĩa chiến lược quan trọng nhưng rất khó khăn, đầy thách thức, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, tư duy chiến lược và hành động đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả; cần sự kết hợp hài hòa giữa vai trò kiến tạo của Nhà nước, năng lực tổ chức thực hiện của doanh nghiệp, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức, nhà khoa học và hợp tác quốc tế rộng rãi, thực chất.

Với tinh thần đó, Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và đào tạo, các nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 và Chương trình Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050; trong đó tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, tập trung thực hiện tốt Nghị quyết 57 và 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, tập trung hình thành lực lượng doanh nghiệp bán dẫn đủ mạnh, tạo nền tảng hoàn thiện chuỗi giá trị bán dẫn trong nước và kết nối hiệu quả với khu vực FDI, chuỗi cung ứng toàn cầu (Đến năm 2030 phấn đấu ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, 1 nhà máy chế tạo chip, khoảng 10 nhà máy lắp ráp, đóng gói, kiểm thử…).

Thứ hai, phát triển nguồn nhân lực bán dẫn cả về số lượng và chất lượng, bảo đảm đủ nhân lực cho tất cả các khâu từ thiết kế, chế tạo đến đóng gói, kiểm thử và nghiên cứu phát triển (Đến năm 2030, đào tạo hơn 50 nghìn kỹ sư, cử nhân; chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn 2030-2050).

Thứ ba, phát triển công nghiệp bán dẫn gắn với công nghiệp điện tử để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. (Đến năm 2030, phấn đấu doanh thu công nghiệp bán dẫn đạt hơn 25 tỷ USD/năm, giá trị gia tăng tại Việt Nam đạt 10-15%; doanh thu công nghiệp điện tử vượt 225 tỷ USD/năm). Quyết tâm, quyết liệt hơn nữa trong kết nối doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI để tham gia chuỗi giá trị toàn cầu sản xuất chip.

Thứ tư, từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn; trọng tâm là đến năm 2030 tập trung làm chủ công nghệ cốt lõi; đến năm 2045 hướng tới hình thành hệ sinh thái bán dẫn làm chủ, có khả năng dẫn đầu ở một số công đoạn, phân khúc.

Thứ năm, Tập đoàn Viettel tiếp tục giữ vai trò nòng cốt, đi đầu trong thực hiện Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn, hoàn thành việc xây dựng và đưa vào hoạt động Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đúng tiến độ và đáp ứng 3 nhiệm vụ sau: Làm chủ công nghệ chế tạo chip để phục vụ nghiên cứu, thiết kế và sản xuất các sản phẩm công nghệ cao. Hỗ trợ và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thiết kế, khởi nghiệp, các trường đại học, viện nghiên cứu có khả năng chế tạo mẫu nhanh, thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ; hình thành và thúc đẩy phát triển hệ sinh thái bán dẫn, nhất là lĩnh vực thiết kế chip, góp phần thực hiện mục tiêu phấn đấu 100 doanh nghiệp thiết kế chip vào năm 2030. Trở thành trung tâm thực hành, đào tạo nhân lực sản xuất chip bán dẫn, góp phần hoàn thành mục tiêu có 50 nghìn kỹ sư bán dẫn vào năm 2030.

Thủ tướng nhấn mạnh: "Với tinh thần tự chủ chiến lược, tự tin-tự lực-tự cường và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, chúng ta tin tưởng, Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam sẽ đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành công nghiệp chip bán dẫn quốc gia, khẳng định bước tiến vượt bậc về làm chủ công nghệ lõi, nâng cao tiềm lực quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho kỷ nguyên mới của đất nước".

Thủ tướng đề nghị các ban, bộ, ngành, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học, kỹ sư, chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước quán triệt và hành động mạnh mẽ với tinh thần “Chúng ta đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình; khoa học và công nghệ không còn là một lựa chọn, mà là con đường duy nhất để đột phá về năng suất lao động, thay đổi chất lượng tăng trưởng và bảo vệ độc lập, tự chủ dân tộc trong tình hình mới” như chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm .

* Tại buổi lễ, Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng các đồng chí lãnh đạo đã thực hiện nghi thức khởi công Nhà máy Chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao.