 |
| Các đại biểu tại phiên họp. |
Đồng Nai cơ bản đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn
Tại phiên thảo luận của Quốc hội về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương sáng ngày 22/4/2026, đại biểu Nguyễn Minh Tâm (đoàn Quảng Trị) đánh giá cao dự thảo nghị quyết, coi đây là “một quyết sách mang tính lịch sử, không chỉ cho riêng địa phương Đồng Nai mà còn cho cả vùng động lực của phía Nam”.
Về sự cần thiết ban hành nghị quyết, đại biểu cho rằng việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa chủ trương của Bộ Chính trị và Nghị quyết Trung ương. Đồng Nai được định hướng trở thành cực tăng trưởng trọng điểm quốc gia, với lợi thế là cửa ngõ kết nối vùng Đông Nam Bộ, sở hữu hạ tầng chiến lược như sân bay quốc tế Long Thành và hệ thống cao tốc liên vùng.
Đại biểu cũng nhấn mạnh, Đồng Nai đã phát huy vai trò đô thị vệ tinh, từng bước trở thành trung tâm logistics và dịch vụ quốc tế. Trong bối cảnh đó, mô hình quản lý cấp tỉnh hiện tại không còn tương xứng với quy mô kinh tế và yêu cầu điều phối liên kết vùng. Do vậy, việc chuyển đổi sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương là tất yếu, nhằm nâng cao năng lực quản trị, mở rộng dư địa phát triển và đóng góp vào năng lực cạnh tranh quốc gia.
Về điều kiện, tiêu chuẩn, đại biểu dẫn chứng: sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Phước, Đồng Nai có quy mô dân số hơn 4,4 triệu người, diện tích trên 12.700 km² - đều vượt quy định hiện hành. Toàn tỉnh có 95 đơn vị cấp xã (gồm 33 phường và 62 xã), tỷ lệ đô thị hóa và trình độ phát triển kinh tế - xã hội thuộc nhóm cao nhất cả nước. Các chỉ tiêu về GRDP, cơ cấu ngành, khả năng tự chủ ngân sách đều đáp ứng yêu cầu. Theo đó, đại biểu khẳng định, Đồng Nai cơ bản đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Hoàn thiện quy hoạch, xử lý tài sản công, bảo đảm an sinh xã hội
Bên cạnh sự đồng thuận cao, đại biểu Nguyễn Minh Tâm cũng đề xuất nhiều vấn đề cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
Trước hết, về quy hoạch và chất lượng đô thị, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu “quy hoạch phải đi trước một bước”. Theo đó, cần xây dựng quy hoạch đặc thù cho Đồng Nai, tránh tình trạng phân mảnh không gian đô thị do áp lực từ các dự án bất động sản. Quy hoạch cần gắn với liên kết vùng, đặc biệt là các trục kết nối như Long Thành, đường Vành đai 3, 4, kết nối Tây Nguyên với Đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời bảo đảm hệ thống hạ tầng giao thông, logistics và khu kinh tế phát triển đồng bộ.
 |
| Đại biểu Nguyễn Minh Tâm (đoàn Quảng Trị). |
Đại biểu đề nghị ưu tiên ngân sách cho các tuyến giao thông hướng tâm và vành đai, kết nối trực tiếp khu công nghiệp với sân bay Long Thành và cảng Cái Mép - Thị Vải nhằm giảm chi phí logistics, hạn chế ùn tắc và các điểm nghẽn hạ tầng. Đồng thời, cần bổ sung lộ trình cụ thể cho từng nội dung quy hoạch, đẩy nhanh tiến độ và khắc phục các tiêu chí đô thị còn hạn chế, đặc biệt là tỷ lệ xử lý nước thải và diện tích cây xanh công cộng.
Đại biểu nhấn mạnh: “Không thể chấp nhận một thành phố trực thuộc Trung ương có hạ tầng kinh tế hiện đại nhưng môi trường và an sinh xã hội chưa đảm bảo”. Trên cơ sở đó, bà đề xuất cơ chế đặc thù để chuyển đổi các khu công nghiệp cũ, như Biên Hòa 1, thành trung tâm đổi mới sáng tạo và đô thị nén hiện đại, góp phần giảm ô nhiễm sông Đồng Nai - nguồn nước của khoảng 20 triệu người.
Về xử lý tài sản công và kiện toàn bộ máy, đại biểu cho biết sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, lượng trụ sở, tài sản công dôi dư, đặc biệt tại các khu “đất vàng” ở Biên Hòa là rất lớn. Do đó, cần rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm theo nguyên tắc công khai, minh bạch, có thời hạn cụ thể, tránh lãng phí hoặc sử dụng sai mục đích. Việc xử lý phải tuân thủ nguyên tắc “6 rõ”: rõ chủ trương, rõ nhu cầu, rõ thẩm quyền, rõ trình tự, rõ thời gian và rõ trách nhiệm.
Cùng với đó, việc kiện toàn bộ máy cần bảo đảm tinh gọn, hiệu lực, ổn định tâm lý cán bộ, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đô thị để giảm áp lực biên chế. Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu giữ chân, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch và đầy đủ chính sách đối với cán bộ, công chức dôi dư.
