Ngân sách tạo lực đẩy cho khoa học công nghệ, chuyển đổi số

Ngân sách nhà nước năm 2026 đã bảo đảm mức chi tối thiểu 3% tổng chi ngân sách cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Vào cuộc quyết liệt

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là một trong những chủ trương mang tính đột phá nhằm tạo chuyển biến căn bản trong lĩnh vực này. Để thực hiện hiệu quả Nghị quyết, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện đã được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương với tinh thần quyết liệt, thống nhất và xuyên suốt.

Các ban chỉ đạo, tổ giúp việc cùng quy chế hoạt động đã được thành lập đầy đủ; chương trình, kế hoạch hành động được xây dựng với nhiệm vụ cụ thể đến từng cơ quan, đơn vị. Việc theo dõi tiến độ được thực hiện thường xuyên thông qua hệ thống quản lý chung của Văn phòng Trung ương Đảng, bảo đảm các nhiệm vụ được kiểm đếm định kỳ, kịp thời xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Tại Bộ Tài chính, Bộ trưởng trực tiếp làm Trưởng Ban Chỉ đạo triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW. Công tác quán triệt, chỉ đạo được thực hiện thường xuyên, gắn với rà soát, hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các nút thắt về cơ chế, chính sách và đẩy nhanh tiến độ các dự án chuyển đổi số trong toàn Ngành.

Cách làm này cho thấy quyết tâm chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển. Bởi trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chỉ có thể trở thành động lực tăng trưởng nếu những rào cản về thể chế, nguồn lực và tổ chức thực hiện được tháo gỡ kịp thời.

Thực tiễn triển khai thời gian qua cũng cho thấy, cùng với việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, việc xây dựng cơ chế điều phối thống nhất, kiểm đếm thường xuyên và gắn trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị đang tạo nền tảng quan trọng để các chương trình, dự án sớm được triển khai hiệu quả, tránh tình trạng chủ trương đúng nhưng chậm đi vào thực tiễn.

Đảm bảo nguồn lực từ ngân sách

Nếu thể chế là điều kiện tiên quyết thì nguồn lực tài chính chính là yếu tố quyết định để biến các mục tiêu phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số thành hiện thực.

Theo đó, ngân sách nhà nước năm 2026 đã bảo đảm mức chi tối thiểu 3% tổng chi ngân sách cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo yêu cầu của Nghị quyết số 57-NQ/TW, với tổng kinh phí 95.000 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách trung ương bố trí 70.000 tỷ đồng, ngân sách địa phương 25.000 tỷ đồng.

Đến nay, phần lớn nguồn lực đã được giao cho các bộ, ngành và địa phương triển khai thực hiện. Nhiều địa phương chủ động bố trí nguồn vốn cao hơn mức được giao, thể hiện sự đồng thuận và quyết tâm đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển tại địa phương.

Yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là bố trí đủ nguồn lực mà còn phải nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Thực tế cho thấy tỷ lệ giải ngân của lĩnh vực chuyển đổi số vẫn còn thấp so với yêu cầu; cơ cấu phân bổ nguồn lực giữa các lĩnh vực cần tiếp tục được rà soát để bảo đảm phù hợp với mục tiêu tạo đột phá về tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo Bộ Tài chính, trong thời gian tới, các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục rà soát các dự án chuyển đổi số theo định hướng mới; đồng thời khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Bộ Tài chính cũng phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và dự toán ngân sách năm 2027, bảo đảm nguồn lực được phân bổ đúng trọng tâm, trọng điểm và phát huy hiệu quả cao nhất.

Từ góc độ phát triển, việc bảo đảm nguồn lực cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không đơn thuần là câu chuyện chi ngân sách. Đây là sự đầu tư cho tương lai, cho năng lực cạnh tranh quốc gia và cho những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Khi thể chế tiếp tục được hoàn thiện, nguồn lực được đảm bảo và tổ chức thực hiện được đẩy mạnh, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ ngày càng trở thành lực đẩy quan trọng đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh và bền vững hơn.