 |
| Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương. |
Phóng viên: Thưa Thứ trưởng, việc Moody's nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam từ “ổn định” lên “tích cực” mang ý nghĩa như thế nào đối với nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang đối mặt nhiều khó khăn, thách thức?
Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Thời gian vừa qua, Bộ Tài chính đã làm việc với tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody's trong bối cảnh cơ quan này triển khai đánh giá xếp hạng tín nhiệm quốc gia sớm hơn thường lệ trong năm 2026. Sau quá trình rà soát, Moody's đã công bố giữ nguyên xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam ở mức Ba2, đồng thời nâng triển vọng từ “ổn định” lên “tích cực”.
Đây là bước tiến rất quan trọng trong quá trình cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam. Với kết quả này, Việt Nam chỉ còn cách 2 bậc nữa để đạt mức “xếp hạng tín nhiệm đầu tư” – mục tiêu mà Chính phủ đặt ra đến năm 2030 theo Đề án cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Việc Moody's nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam từ “ổn định” lên “tích cực” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục làm việc với các tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn khác như S&P và Fitch để rà soát, đánh giá các chỉ số liên quan đến tín nhiệm quốc gia.
Trong bối cảnh hiện nay, kinh tế toàn cầu đang chịu tác động mạnh từ xung đột tại Trung Đông, kéo theo biến động lớn về giá năng lượng và nguy cơ đứt gãy nguồn cung xăng dầu. Nhiều nền kinh tế trên thế giới đã bị hạ bậc tín nhiệm hoặc điều chỉnh triển vọng theo hướng tiêu cực. Tuy nhiên, Việt Nam lại được Moody's nâng triển vọng tín nhiệm và là quốc gia duy nhất trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương được nâng từ “ổn định” lên “tích cực”.
Điều này cho thấy Việt Nam đã có những giải pháp, quyết sách đúng đắn nhằm nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc từ bên ngoài, đồng thời từng bước vượt qua khó khăn do kinh tế thế giới mang lại, đặc biệt là áp lực về giá cả và nguồn cung năng lượng.
Việc Moody's nâng triển vọng tín nhiệm mang lại ý nghĩa tích cực cho cả khu vực công và khu vực doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp, động thái này cho thấy mức độ rủi ro của nền kinh tế Việt Nam đã giảm đáng kể, qua đó củng cố niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài khi nghiên cứu, mở rộng thị trường và đưa ra quyết định đầu tư vào Việt Nam.
Đối với doanh nghiệp trong nước, việc nâng triển vọng tín nhiệm sẽ mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn quốc tế với chi phí hợp lý hơn. Khi mức độ tín nhiệm quốc gia được cải thiện, các quỹ đầu tư và tổ chức cung cấp vốn có cơ sở để xem xét giảm chi phí cho vay, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam huy động nguồn lực từ bên ngoài với lãi suất và chi phí vốn thấp hơn. Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp nghiên cứu tiếp cận thị trường vốn quốc tế thông qua phát hành các công cụ nợ, như trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế, trong bối cảnh nhu cầu huy động nguồn lực cho phát triển ngày càng lớn.
Ở tầm vĩ mô, việc nâng triển vọng tín nhiệm tiếp tục góp phần nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, việc Việt Nam là một trong số ít nền kinh tế đạt được kết quả tích cực về xếp hạng tín nhiệm đã khẳng định hiệu quả trong điều hành kinh tế vĩ mô, cũng như tính đúng đắn của các chủ trương, chính sách và quyết sách của Đảng, Nhà nước và Chính phủ trong ứng phó với những biến động khó lường của kinh tế thế giới.
Phóng viên: Trong đợt đánh giá vừa qua, Moody's đã dựa trên những yếu tố và tiêu chí nổi bật nào của Việt Nam để đưa ra quyết định nâng triển vọng tín nhiệm quốc gia từ “ổn định” lên “tích cực”, thưa Thứ trưởng?
Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Trong quá trình làm việc với Moody's, Bộ Tài chính đã phối hợp rất chặt chẽ với các chuyên gia của tổ chức này, đồng thời chia sẻ, cung cấp các số liệu đầy đủ, tin cậy để Moody's có cơ sở đưa ra đánh giá khách quan, toàn diện về nền kinh tế Việt Nam.
Qua rà soát, Moody's đánh giá tích cực đối với Việt Nam dựa trên một số trụ cột quan trọng.
Thứ nhất, những kết quả nổi bật trong cải cách thể chế, pháp luật và đổi mới hệ thống quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương trong năm 2025. Moody's đánh giá cao việc Việt Nam đã rà soát, sửa đổi kịp thời nhiều quy định pháp luật liên quan đến hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh, qua đó tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong nước cũng như doanh nghiệp FDI. Cùng với đó là các cải cách về thủ tục hành chính, giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp khi hoạt động tại Việt Nam.
Đặc biệt, ban đầu Moody's cũng có quan ngại việc sắp xếp đơn vị hành chính trong năm 2025 có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, kết quả thực tế cho thấy việc sắp xếp này không những không ảnh hưởng tiêu cực mà còn góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, đóng góp vào mức tăng trưởng hơn 8% của Việt Nam trong năm 2025. Đây là điểm được Moody's đánh giá rất cao.
 |
| Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương làm việc với Đoàn công tác của Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody's (ngày 21/4/2026). |
Thứ hai, những kết quả trong cải cách cơ cấu nền kinh tế nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài. Moody's đánh giá tích cực các đột phá chiến lược mà Việt Nam triển khai thời gian qua, đặc biệt là đột phá về hạ tầng. Thông qua rà soát danh mục dự án đầu tư, kết quả phát triển hạ tầng giao thông, cảng biển, hạ tầng xã hội cũng như tỷ lệ giải ngân đầu tư công đạt trên 95%, Moody's cho rằng Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong cơ cấu lại nền kinh tế và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.
Bên cạnh đó, Moody's cũng đánh giá cao công tác điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ Việt Nam, nhất là sự phối hợp hài hòa giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô khác. Điều này được phản ánh qua việc dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục tăng tích cực, hoạt động xuất nhập khẩu duy trì kết quả khả quan, dù năm 2025 Việt Nam chịu tác động đáng kể từ biến động chính sách tiêu dùng của Hoa Kỳ.
Phóng viên: Để tiến tới mục tiêu nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức “đầu tư”, theo Thứ trưởng, đâu là những trọng tâm Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện? Bộ Tài chính sẽ triển khai những hoạt động nào nhằm thúc đẩy quá trình nâng hạng tín nhiệm quốc gia?
Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Cần nhìn nhận khách quan rằng nền kinh tế vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục cải thiện để có thể tiến gần hơn tới mục tiêu đạt mức xếp hạng “đầu tư” trong thời gian sớm nhất. Trong đó, có 3 nhóm vấn đề trọng tâm cần tập trung hơn nữa trong thời gian tới.
Thứ nhất là đối với hệ thống ngân hàng. Qua quá trình làm việc, các tổ chức xếp hạng tín nhiệm đánh giá hệ thống ngân hàng Việt Nam có quy mô lớn nhưng vẫn tiềm ẩn một số rủi ro, đặc biệt liên quan đến công tác quản trị. Vì vậy, họ khuyến nghị Việt Nam sớm áp dụng đầy đủ các tiêu chuẩn Basel III nhằm nâng cao năng lực quản trị, giảm thiểu rủi ro và tăng hiệu quả phối hợp giữa chính sách tài khóa với chính sách tiền tệ trong điều hành nền kinh tế.
Thứ hai là đối với thị trường bất động sản. Các tổ chức xếp hạng tín nhiệm đánh giá tích cực việc Việt Nam sửa đổi Luật Đất đai nhằm nâng cao hiệu quả vận hành thị trường bất động sản. Tuy nhiên, họ cũng khuyến nghị cần tiếp tục kiểm soát hợp lý tín dụng bất động sản, hạn chế nguy cơ bong bóng tài sản, đồng thời nâng cao tính minh bạch, hiệu quả sử dụng vốn và quản trị rủi ro để thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, bền vững hơn.
Thứ ba là tiếp tục hoàn thiện thể chế. Mặc dù Việt Nam được đánh giá cao về kết quả cải cách thể chế thời gian qua, song các tổ chức xếp hạng tín nhiệm cho rằng Việt Nam cần tiếp tục nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, bảo đảm tính công khai, minh bạch và khả năng dự báo của chính sách trong thời gian tới. Đây cũng là nội dung mà Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt, trong đó có việc rà soát tổng thể hệ thống pháp luật để kịp thời điều chỉnh, hoàn thiện, tạo nền tảng thể chế phục vụ mục tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030.
Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương và các tổ chức xếp hạng tín nhiệm nhằm cung cấp đầy đủ, chính xác, khách quan các dữ liệu phục vụ đánh giá tín nhiệm quốc gia. Đồng thời, Bộ cũng dự kiến tổ chức đánh giá giữa kỳ Đề án cải thiện mức độ xếp hạng tín nhiệm quốc gia để rà soát những nội dung cần phát huy mạnh hơn, cũng như các tồn tại cần khắc phục nhằm tạo nền tảng cho giai đoạn tăng tốc hướng tới mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam đạt mức xếp hạng tín nhiệm đầu tư.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!
