Nâng hạng FTSE: 39.000 tỷ đồng dự kiến phân bổ vào những cổ phiếu nào?

Dòng vốn FTSE dự kiến 39.000 tỷ đồng sẽ mở thêm cơ hội cho chứng khoán Việt Nam.

Dòng vốn FTSE không vào thị trường cùng một lúc

Nâng hạng FTSE sẽ đưa Việt Nam từ thị trường cận biên lên Secondary Emerging Market, theo lộ trình dự kiến từ ngày 21/9/2026. Theo Mirae Asset, FTSE Russell đã xác nhận Việt Nam đáp ứng đủ điều kiện nâng hạng. Khi đó, Việt Nam sẽ được đưa vào các bộ chỉ số FTSE Emerging Markets và bắt đầu quá trình phân bổ tỷ trọng.

Điểm đáng chú ý là dòng vốn gắn với quá trình nâng hạng không được giải ngân toàn bộ ngay tại thời điểm Việt Nam chính thức được đưa vào chỉ số. Mirae Asset ước tính dòng vốn thụ động vào thị trường Việt Nam khoảng 39.118 tỷ đồng, được phân bổ thành 4 đợt, kéo dài từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.

Nguồn: FTSE Russell, Mirae Asset tổng hợp.

Trong đợt đầu tiên vào tháng 9/2026, khoảng 10% tỷ trọng dự kiến được phân bổ, tương đương 153 triệu USD, khoảng 3.991 tỷ đồng. Sang tháng 3/2027, tỷ trọng được nâng thêm 20%, tương ứng 306 triệu USD, khoảng 7.823 tỷ đồng.

Đáng chú ý, hai đợt cuối mới chiếm tỷ trọng lớn nhất. Đợt tháng 6/2027 dự kiến bổ sung 35%, tương đương 536 triệu USD, khoảng 13.691 tỷ đồng; đợt tháng 9/2027 tiếp tục thêm 35% với quy mô tương tự. Như vậy, riêng hai đợt cuối chiếm 70% tổng tỷ trọng phân bổ, tương đương khoảng 27.382 tỷ đồng theo ước tính của Mirae Asset.

Cách phân bổ này cho thấy tháng 9/2026 mới là điểm khởi đầu của dòng vốn FTSE, thay vì một thời điểm mà toàn bộ gần 40.000 tỷ đồng cùng lúc được đưa vào thị trường. Tác động đến từng cổ phiếu vì vậy cũng sẽ diễn ra theo từng giai đoạn.

VIC dẫn đầu quy mô dòng vốn dự kiến

Trong 100 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất được đưa vào sàng lọc, Mirae Asset xác định 35 cổ phiếu đáp ứng các tiêu chí dự kiến của FTSE GEIS. Nhóm này có tổng vốn hóa ròng 79.604 triệu USD, tương đương khoảng 79,6 tỷ USD, chiếm 64,7% tổng vốn hóa ròng của nhóm 100 cổ phiếu được sàng lọc.

Danh sách 35 cổ phiếu trải rộng từ nhóm vốn hóa lớn, trung bình đến nhỏ. Tuy nhiên, khi nhìn vào quy mô dòng vốn dự kiến, mức độ phân hóa khá rõ (hình dưới).

Nguồn: FTSE Russell, Mirae Asset tổng hợp.

VIC đứng đầu danh sách với 399 triệu USD, tiếp đến là VHM với 147 triệu USD và VCB với 45 triệu USD. Riêng VIC chiếm khoảng 26% tổng dòng vốn dự kiến dành cho 35 cổ phiếu trong bảng mô phỏng của Mirae Asset.

Ở nhóm có quy mô dòng vốn lớn tiếp theo, LPB được dự kiến thu hút 98 triệu USD, VPB và HPG cùng 92 triệu USD, STB 90 triệu USD và VNM 70 triệu USD.

Như vậy, gần 40.000 tỷ đồng dòng vốn dự kiến không được phân bổ đồng đều giữa các cổ phiếu. Một phần đáng kể tập trung vào những mã có quy mô vốn hóa lớn hơn trong danh mục mô phỏng, trong khi nhiều cổ phiếu còn lại có quy mô dòng vốn dự kiến ở mức thấp hơn.

Danh mục dự kiến của Mirae Asset còn có MCH, VPL, BSR, FPT, VJC, MSN, TCX, VCK, HVN, SHB, SSI, VRE, SAB, GEE, VIB, SSB, VPX, MSB, BVH, PLX, TPB, POW, VIX, GEX, EIB và OCB.

Một điểm đáng chú ý khác trong bảng mô phỏng là Mirae Asset không chỉ ước tính tổng dòng vốn dành cho từng cổ phiếu, mà còn tính toán số ngày giao dịch cần thiết để hấp thụ lượng vốn này.

Với VIC, tổng dòng vốn dự kiến 399 triệu USD tương đương 11,1 ngày giao dịch theo mô hình của Mirae Asset. Trong khi đó, VCK có dòng vốn dự kiến 43 triệu USD nhưng số ngày giao dịch cần thiết lên tới 13,4 ngày. SAB được dự kiến nhận 32 triệu USD, song cần tới 23,4 ngày giao dịch.

Điều này cho thấy quy mô dòng vốn tuyệt đối chưa phản ánh đầy đủ tác động lên từng cổ phiếu. Thanh khoản và khả năng hấp thụ dòng tiền cũng là những yếu tố cần được đặt cạnh quy mô vốn khi đánh giá tác động của dòng vốn FTSE.

Bộ lọc FTSE tạo nên danh mục có tính chọn lọc

Phía sau danh sách 35 cổ phiếu là một quá trình sàng lọc dựa trên nhiều tiêu chí của FTSE GEIS, trong đó có vốn hóa, vốn hóa ròng tối thiểu, free float, thanh khoản và dư địa sở hữu nước ngoài.

Theo Mirae Asset, trong 100 cổ phiếu được sàng lọc, có 43 mã đạt yêu cầu về vốn hóa ròng tối thiểu 150 triệu USD; 41 mã đáp ứng yêu cầu về free float từ 5%; 44 mã đạt yêu cầu thanh khoản và 38 mã đáp ứng yêu cầu về dư địa sở hữu nước ngoài từ 20% trở lên.

Như vậy, việc một cổ phiếu có vốn hóa lớn không đồng nghĩa với việc cổ phiếu đó mặc nhiên nằm trong danh mục mô phỏng dòng vốn FTSE. Khả năng đáp ứng đồng thời các tiêu chí về quy mô, thanh khoản, free float và dư địa sở hữu nước ngoài là một phần quan trọng trong quá trình sàng lọc.

Theo mô phỏng của Mirae Asset, tỷ trọng dự kiến của Việt Nam trong các bộ chỉ số FTSE cũng ở mức tương đối nhỏ. Việt Nam được dự kiến chiếm 0,329% trong FTSE Emerging All Cap và 0,192% trong FTSE Emerging; tỷ trọng tại FTSE Global All Cap và FTSE All-World lần lượt là 0,034% và 0,02%. Các tỷ trọng này được FTSE tính tại thời điểm kết thúc phiên ngày 31/3/2026.

Dù vậy, tác động của quá trình nâng hạng không chỉ nằm ở dòng vốn thụ động ban đầu. Mirae Asset ước tính sau khi các quỹ thụ động hoàn tất việc đưa Việt Nam vào danh mục, giá trị đầu tư vào thị trường Việt Nam có thể đạt khoảng 1,5 tỷ USD. Trong bảng tính của công ty chứng khoán này, tổng giá trị đầu tư mô phỏng từ một loạt quỹ chỉ số quốc tế đạt khoảng 1.533 triệu USD.

Cùng với dòng vốn, quá trình nâng hạng còn gắn với việc tiếp tục hoàn thiện hạ tầng thị trường. Theo lộ trình Mirae Asset tổng hợp, năm 2027 dự kiến tập trung vào vận hành hệ thống bù trừ trung tâm (CCP), triển khai cấu trúc tài khoản omnibus, từng bước nới room ngoại và tự do hóa ngoại hối, qua đó tạo thêm điều kiện cho việc triển khai các công cụ phòng ngừa rủi ro.

Nếu CCP và các cải cách then chốt được hoàn tất, Việt Nam có thể được MSCI đưa vào danh sách xem xét nâng hạng trong kỳ đánh giá tháng 6/2027 hoặc tháng 6/2028. Theo lộ trình được Mirae Asset tổng hợp, trong giai đoạn 2028-2030, Việt Nam có thể hướng tới mục tiêu MSCI Emerging Market.

Nhìn từ dòng vốn, câu chuyện nâng hạng FTSE vì vậy không chỉ nằm ở con số 39.000 tỷ đồng. Đây là một quá trình phân bổ theo nhiều giai đoạn, với dòng tiền tập trung vào một nhóm cổ phiếu đáp ứng các tiêu chí của bộ chỉ số. Trong mô phỏng của Mirae Asset, VIC, VHM, LPB, VPB, HPG, STB và VNM là những mã có quy mô dòng vốn dự kiến nổi bật, trong khi mức độ tác động còn phụ thuộc vào thanh khoản và khả năng hấp thụ dòng tiền của từng cổ phiếu.