 |
| Đại biểu Nguyễn Hải Nam (đoàn TP. Huế). |
Phát triển thị trường trái phiếu - "Mảnh ghép quý"
Thảo luận tại phiên họp của Quốc hội sáng ngày 21/4, đại biểu Nguyễn Hải Nam (đoàn TP. Huế) cho biết, ông cơ bản nhất trí báo cáo kinh tế - xã hội của Chính phủ, đồng thời đánh giá ngành tài chính - ngân hàng thời gian qua đã đạt được những kết quả rất đáng trân trọng và được bạn bè quốc tế đánh giá cao.
Tuy nhiên, để phục vụ mục tiêu tăng trưởng 10%, đại biểu cho rằng cần những giải pháp bổ sung mạnh mẽ hơn. Theo đó, với ICOR của Việt Nam hiện khoảng 6,44%, nếu giảm xuống 4,5% thì “chúng ta cần đầu tư khoảng 40% GDP và khoảng hơn 200 tỷ USD”.
Đáng chú ý, nền kinh tế hiện phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng. Đại biểu chỉ ra, tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam đang ở mức khoảng 145%, cao hơn nhiều so với một số nước trong khu vực. “Áp lực này là khá cao cũng như rủi ro tiềm tàng về nợ xấu hay là những hệ số an toàn vốn”, ông nói.
Từ đó, ông nhấn mạnh yêu cầu phát triển đồng bộ thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu. Đây là một kênh dẫn vốn cần thiết cho nền kinh tế.
Để hiện thực hóa, đại biểu đề xuất 5 nhóm giải pháp, trong đó nhấn mạnh: hoàn thiện hành lang pháp lý “không quản lý quá chặt hoặc quá lỏng”; nâng cao minh bạch, xếp hạng tín nhiệm; phát triển nhà đầu tư tổ chức; thúc đẩy các loại trái phiếu mới như trái phiếu xanh và vận hành hiệu quả thị trường thứ cấp, xây dựng đường cong lãi suất.
Đặc biệt, ông đề xuất thí điểm các quỹ đầu tư quốc gia để dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực chiến lược như hạ tầng, công nghệ cao, AI, bán dẫn, năng lượng sạch.
“Kênh huy động vốn qua thị trường trái phiếu là một mảnh ghép rất quý trong bức tranh tổng thể của thị trường tài chính”, đại biểu nhấn mạnh và kiến nghị bổ sung nội dung này vào Nghị quyết kinh tế - xã hội theo hướng đẩy mạnh đa dạng hóa các quỹ đầu tư và khuyến khích đầu tư vào thị trường trái phiếu phục vụ kinh tế phát triển tốc độ cao.
Kiểm soát tín dụng bất động sản, nâng hiệu quả đầu tư
Ở góc nhìn khác, đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) thẳng thắn nêu, một trong những bất cập lớn là “tín dụng chảy sai chỗ kéo dài”. Nền kinh tế phụ thuộc tới 80% vốn đầu tư tư nhân vào tín dụng ngân hàng, trong khi lãi suất cao khiến dòng vốn chủ yếu chảy vào các lĩnh vực lợi nhuận cao hoặc đầu cơ.
Ông đặc biệt cảnh báo thực trạng tín dụng bất động sản tăng nhanh: “Bất động sản tăng 132% trong 4 năm gấp 2,4 lần tốc độ tăng công nghiệp”; quy mô tín dụng lĩnh vực này “lớn gấp 1,81 lần tín dụng công nghiệp và gấp 5,3 lần tín dụng nông lâm thủy sản”.
 |
| Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai). |
Hệ quả, theo đại biểu, là giá nhà tại các đô thị lớn lên tới 25-30 lần thu nhập, trong khi “thông lệ lành mạnh quốc tế chỉ 4-6 lần”. Ông nhấn mạnh: “Đây không chỉ là vấn đề kinh tế, mà đó chính là vấn đề chính trị xã hội dài hạn”.
Đáng chú ý, đại biểu ví von: “Việt Nam chúng ta đang chạy marathon với đôi chân bị trói, vốn bị giam trong tài sản đầu cơ thay vì chảy vào nơi tạo ra giá trị thực”.
Từ đó, ông đề nghị kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường; áp dụng cơ chế dự trữ bắt buộc theo lĩnh vực; đồng thời đánh thuế, phí sử dụng đất theo hiệu quả và thời gian đưa vào sử dụng, nhằm “đánh đúng vào động cơ đầu cơ, buộc đất quay về giá trị sử dụng thật”.
Bên cạnh đó, đại biểu cũng chỉ ra ba nguyên nhân gốc rễ khiến hiệu quả đầu tư thấp, làm ICOR cao, gồm: đầu tư dàn trải; chuẩn bị đầu tư yếu và vốn phân bổ chậm. Để khắc phục, đại biểu kiến nghị cắt giảm ít nhất 30% dự án kém hiệu quả; hoàn thiện cơ chế đánh giá hiệu quả trước - sau đầu tư và đặc biệt “số hóa toàn bộ vòng đời đồng vốn đầu tư công” để giám sát theo thời gian thực.
Đại biểu khẳng định, mục tiêu tăng trưởng 2 con số là khả thi, “nhưng chỉ khi chúng ta dũng cảm cải cách đúng chỗ… buộc mỗi đồng vốn đầu tư phải chứng minh giá trị của nó”.
