Metro Bến Thành - Cần Giờ mở không gian phát triển mới cho TP.Hồ Chí Minh

Metro tốc độ cao mở không gian phát triển chiến lược

Phát biểu tại buổi lễ khởi công, ông Lê Khắc Hiệp - Phó chủ tịch Tập đoàn Vingroup cho biết: Tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ có điểm đầu từ Bến Thành và kết thúc tại Vinhomes Green Paradise Cần Giờ - vùng đất sinh thái đầy tiềm năng của thành phố.

Dự án metro Bến Thành - Cần Giờ do Công ty CP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed làm chủ đầu tư, là một trong các dự án trọng điểm mà TP. Hồ Chí Minh đồng loạt khởi công, khánh thành để chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Lễ động thổ Dự án tuyến Đường sắt Bến Thành – Cần Giờ với sự tham dự của Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang cùng các lãnh đạo Thành phố và doanh nghiệp. Ảnh: VIC

Với vận tốc thiết kế 350 km/giờ, công trình sẽ mở ra một chương mới cho ngành công nghiệp đường sắt hiện đại tại Việt Nam. Từ khởi đầu này, đặt những viên gạch đầu tiên cho hệ sinh thái đường sắt tốc độ cao quốc gia trong tương lai, tạo nền tảng cho những bước phát triển đột phá của đất nước.

Dự kiến khi vận hành thương mại, vào quý IV/2028, tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ sẽ góp phần hiện thực hóa chiến lược phát triển giao thông vận tải quốc gia, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho TP. Hồ Chí Minh - một không gian bền vững, tăng trưởng xanh và thịnh vượng dựa trên công nghệ và tri thức.

Phó chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Bùi Xuân Cường đánh giá: Lễ động thổ tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của TP. Hồ Chí Minh và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Đặc biệt là trong bối cảnh mới, không gian phát triển mới với những yêu cầu mang tính chiến lược về không gian đô thị, mô hình kinh tế và chất lượng sống.

Đây là công trình hạ tầng giao thông có quy mô đặc biệt lớn, công nghệ hiện đại, kỹ thuật phức tạp, có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội, phát triển công nghiệp đường sắt, an toàn và lợi ích cộng đồng của TP. Hồ Chí Minh. Đồng thời, kết nối khu vực trung tâm Thành phố với Cần Giờ và định hướng kết nối với Khu đô thị du lịch biển Vũng Tàu.

Giải quyết “điểm nghẽn” hạ tầng giao thông kéo dài nhiều thập niên

Trong nhiều năm qua, phà Bình Khánh là tuyến kết nối huyết mạch giữa khu Nam TP. Hồ Chí Minh và xã biển Cần Giờ. Mỗi ngày, hàng chục nghìn lượt người và phương tiện phải trung chuyển qua sông Soài Rạp. Tuy nhiên, vào giờ cao điểm, cuối tuần hay dịp lễ, tình trạng ùn ứ kéo dài nhiều giờ đã trở thành hình ảnh quen thuộc, phản ánh rõ “điểm nghẽn” hạ tầng tồn tại suốt nhiều thập niên.

Phối cảnh nhà ga (depot) dự án đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ. Ảnh: VIC

Việc phụ thuộc hoàn toàn vào phà khiến thời gian di chuyển thiếu ổn định, chi phí tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của người dân, đồng thời hạn chế khả năng thu hút đầu tư, phát triển du lịch - dịch vụ tại Cần Giờ. Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh định hướng phát triển đô thị đa trung tâm, mở rộng không gian về phía biển, nút thắt Bình Khánh được xem là rào cản lớn nhất cần tháo gỡ.

Dự án cầu Cần Giờ có tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 6,3km, trong đó phần cầu chính dài hơn 2,9km, được thiết kế dạng dây văng hiện đại. Được thiết kế quy mô 6 làn xe, gồm 4 làn cơ giới và 2 làn hỗn hợp, tốc độ thiết kế 80km/h. Tổng mức đầu tư dự kiến hơn 13.700 tỷ đồng, công trình dự kiến khởi công vào đầu năm 2026.

Song song với cầu Cần Giờ, TP. Hồ Chí Minh cũng đang nghiên cứu, triển khai các tuyến đường dẫn và nút giao nhằm đồng bộ hạ tầng khu Nam. Trong đó, trục đường Rừng Sác - trục giao thông “xương sống” ở khu vực Cần Giờ - được định hướng kết nối với các tuyến vành đai và cao tốc lớn như Bến Lức - Long Thành. Dự án dự kiến khởi công quý II/2026, hoàn thành năm 2028, với tổng mức đầu tư gần 3.000 tỷ đồng từ ngân sách thành phố, được xem là nút giao có quy mô lớn nhất khu Nam hiện nay.

Khi hệ thống nút giao, cầu vượt và đường dẫn này hoàn thiện, Cần Giờ sẽ không chỉ kết nối thuận lợi với trung tâm TP. Hồ Chí Minh mà còn mở ra khả năng liên thông nhanh với các tỉnh Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, từng bước trở thành mắt xích quan trọng trong hành lang phát triển liên vùng phía Nam

Với hàng loạt dự án, Cần Giờ được kỳ vọng sẽ "vươn mình" phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, đây cũng là khu vực có hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc thù, được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới. Do đó, bài toán đặt ra cho TP. Hồ Chí Minh là phát triển hạ tầng phải đi đôi với bảo tồn, kiểm soát chặt chẽ quy hoạch và tác động môi trường, nhằm đưa Cần Giờ trở thành cực tăng trưởng mới trong chiến lược phát triển đa trung tâm của thành phố.