Margin lập đỉnh, tiền gửi xuống đáy trong 4 quý

Đến cuối tháng 6/2026, dư nợ margin đạt 446 nghìn tỷ đồng, mức cao kỷ lục.

Dư nợ phân hóa giữa các công ty chứng khoán

Quy mô cho vay ký quỹ trên thị trường chứng khoán tiếp tục lập đỉnh mới trong quý II/2026, dù tốc độ tăng trưởng có sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm công ty.

Theo dữ liệu của FiinTrade, dư nợ margin tại 80 trong tổng số 85 công ty chứng khoán, đại diện 99,95% vốn chủ sở hữu toàn ngành, đạt hơn 446.000 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026. Con số này tăng gần 33.400 tỷ đồng, tương ứng 8,1% so với cuối quý I và tăng gần 45.000 tỷ đồng, tương đương 11,2% so với cuối năm 2025.

Diễn biến trên cho thấy nhu cầu sử dụng đòn bẩy của nhà đầu tư vẫn duy trì ở mức cao. Tuy nhiên, dòng vốn margin không tăng đồng đều tại các doanh nghiệp mà có xu hướng dịch chuyển về những công ty còn dư địa vốn hoặc vừa được bổ sung nguồn lực tài chính.

Nhóm 10 công ty chứng khoán có dư nợ margin lớn nhất hiện chiếm khoảng 61% tổng quy mô toàn thị trường. Trong nhóm này, tốc độ mở rộng nhìn chung không quá mạnh, ngoại trừ một số doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận mức tăng hai chữ số.

TCBS dẫn đầu về tốc độ tăng dư nợ trong nhóm quy mô lớn, với mức tăng 15,6% so với cuối quý I. Theo sau là MBS với 12,1% và SSI với 9,4%. Đây đều là những công ty có nền tảng vốn tương đối lớn và hoạt động cho vay ký quỹ giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu tài sản, doanh thu.

Ở các vị trí còn lại, dư nợ của VPBankS tăng 1,7%; HSC và ACBS cùng tăng 2,5%, còn Vietcap tăng 2,3%. Mức tăng khiêm tốn phản ánh một phần giới hạn về dư địa cho vay, chiến lược kiểm soát đòn bẩy hoặc cách phân bổ vốn khác nhau giữa các doanh nghiệp.

Động lực đáng chú ý trong quý II lại đến từ nhóm công ty chứng khoán quy mô vừa và nhỏ. Dư nợ margin tại OCBS tăng 104,8%, HDBS tăng 101,4%, Chứng khoán An Bình tăng 44,9%, JB Việt Nam tăng 39,4% và VCBS tăng 39%.

Phần lớn doanh nghiệp trong nhóm này có quy mô dư nợ ban đầu thấp hơn các công ty dẫn đầu. Vì vậy, tỷ lệ tăng trưởng cao phản ánh đồng thời hiệu ứng nền thấp và xu hướng đẩy mạnh hoạt động cho vay sau khi được bổ sung vốn hoặc mở rộng khả năng huy động.

Ở chiều ngược lại, một số công ty chứng khoán nước ngoài chủ động thu hẹp dư nợ. Cho vay margin tại Shinhan Việt Nam giảm 9,4%; Maybank Investment Bank giảm 8,4%; Phú Hưng giảm 3,2%; KBSV giảm 2,8%; Mirae Asset giảm 1% và Guotai Junan giảm 0,9%.

Sự trái chiều giữa nhóm công ty trong nước và khối ngoại cho thấy cuộc đua margin đang được định hình bởi năng lực vốn, khẩu vị rủi ro và chiến lược khách hàng của từng doanh nghiệp. Trong đó, nhóm công ty nội địa có nguồn vốn mới đang tận dụng dư địa để mở rộng thị phần, còn một số doanh nghiệp nước ngoài duy trì cách tiếp cận thận trọng hơn.

Tiền gửi nhà đầu tư xuống thấp nhất trong một năm

Trái với xu hướng gia tăng của margin, lượng tiền mặt nằm tại tài khoản chứng khoán giảm mạnh trong quý II. Theo FiinTrade, tiền gửi của nhà đầu tư tại các công ty chứng khoán còn 86.600 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, giảm 25,9% so với quý trước và xuống mức thấp nhất trong bốn quý gần đây.

So với mức đỉnh được thiết lập trong quý III/2025, số dư tiền gửi đã giảm hơn 52.300 tỷ đồng, tương ứng 37,7%. Diễn biến này cho thấy nguồn tiền sẵn sàng giải ngân trên tài khoản không còn dồi dào như giai đoạn thị trường giao dịch sôi động.

Khoảng cách giữa dư nợ margin và tiền gửi nhà đầu tư cũng được nới rộng. Quy mô margin hiện gấp hơn 5 lần lượng tiền gửi tại các công ty chứng khoán, trong khi cuối năm 2025, chênh lệch giữa hai chỉ tiêu này thấp hơn đáng kể.

Đáng chú ý, dư nợ margin tiếp tục tăng trong bối cảnh thanh khoản thị trường suy yếu. Giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên trong quý II giảm 54% so với quý I, nhưng tỷ lệ dư nợ margin trên vốn hóa điều chỉnh theo tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng vẫn tăng từ 14,1% lên khoảng 14,3%.

Diễn biến này cho thấy lượng vốn vay chưa giảm tương ứng với sự thu hẹp của giao dịch. Một phần dư nợ có thể tiếp tục được duy trì tại các vị thế trung và dài hạn hoặc tập trung ở nhóm nhà đầu tư, cổ phiếu nhất định thay vì luân chuyển thường xuyên trên thị trường.

Sự gia tăng của margin góp phần hỗ trợ sức mua và nguồn thu từ cho vay của các công ty chứng khoán. Tuy nhiên, khi tiền gửi giảm và thanh khoản chưa phục hồi tương ứng, hiệu quả sử dụng vốn, chất lượng tài sản bảo đảm và mức độ tập trung dư nợ cần được theo dõi chặt chẽ hơn.

Trong thời gian tới, khả năng mở rộng margin sẽ tiếp tục phụ thuộc vào diễn biến thị trường, tốc độ tăng vốn của các công ty chứng khoán và nhu cầu sử dụng đòn bẩy của nhà đầu tư. Việc duy trì cân đối giữa tăng trưởng dư nợ và quản trị rủi ro sẽ là yếu tố quan trọng để dòng vốn margin đóng góp ổn định cho thanh khoản thị trường.