 |
| Lợi nhuận doanh nghiệp cảng biển tăng trưởng mạnh nhờ hàng hóa xuất nhập khẩu. Ảnh: T.H |
Cảng nước sâu dẫn dắt tăng trưởng lợi nhuận
Theo chuyên gia MBS Research, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh, tạo động lực thúc đẩy sản lượng container thông qua hệ thống cảng biển.
Trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Nhờ đó, sản lượng container thông qua hệ thống cảng biển ước tăng khoảng 10,5%.
Động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ xu hướng “Trung Quốc +1”, khi nhiều doanh nghiệp FDI dịch chuyển sản xuất sang Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu về xuất xứ hàng hóa. Bên cạnh đó, các nhà bán lẻ tại những thị trường xuất khẩu lớn như Mỹ và châu Âu cũng đẩy sớm mùa nhập hàng do lo ngại chi phí vận chuyển và các mức thuế mới của Mỹ.
Trong bối cảnh thương mại thuận lợi, nhóm doanh nghiệp cảng và vận tải biển được đánh giá là hưởng lợi rõ nét khi sản lượng hàng hóa và doanh thu đều tăng tích cực. Tuy nhiên, lợi nhuận giữa các doanh nghiệp lại có sự phân hóa đáng kể.
Các doanh nghiệp khai thác cảng nước sâu được dự báo tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật nhờ lợi thế về hiệu suất khai thác.
Đối với Gemadept (GMD), lợi nhuận sau thuế công ty mẹ trong quý II/2026 được dự báo tăng mạnh nhờ 3 động lực chính. Thứ nhất, lợi nhuận từ cảng Gemalink gia tăng khi sản lượng quý II dự kiến tăng khoảng 37% so với cùng kỳ nhờ mùa cao điểm đến sớm. Thứ hai, giá dịch vụ bình quân tại toàn bộ hệ thống cảng tăng khoảng 10%. Thứ ba, doanh nghiệp dự kiến ghi nhận khoảng 700 tỷ đồng thu nhập khác từ thương vụ hoán đổi cổ phần với CJ Logistics.
Tương tự, Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng (PHP) được dự báo ghi nhận lợi nhuận sau thuế tăng khoảng 71% so với cùng kỳ.
Động lực chủ yếu đến từ sự đóng góp ngày càng lớn của bến số 3 và số 4 tại Lạch Huyện. Trong 5 tháng đầu năm 2026, hai bến cảng này đã nhanh chóng nâng hiệu suất khai thác lên khoảng 17,2%, tương ứng sản lượng đạt khoảng 232,5 nghìn TEU, tăng gần 14 lần so với cùng kỳ năm trước.
 |
| Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại cảng Cát Lái. Ảnh: T.H |
Cảng sông và vận tải biển chịu áp lực chi phí
Trái ngược với nhóm cảng nước sâu, các doanh nghiệp khai thác cảng sông được dự báo tăng trưởng chậm hơn do chi phí hoạt động gia tăng.
Đối với Công ty Cổ phần Container Việt Nam (VSC), lợi nhuận sau thuế công ty mẹ được dự báo giảm mạnh so với cùng kỳ. Nguyên nhân là áp lực cạnh tranh ngày càng lớn khiến doanh nghiệp phải tăng chi phí bán hàng, môi giới, làm tỷ trọng chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp tăng đáng kể.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng gia tăng vay nợ để tài trợ nhiều dự án mới, khiến chi phí tài chính tăng mạnh và tiếp tục gây áp lực lên lợi nhuận.
Ở nhóm vận tải biển, kết quả kinh doanh cũng chịu tác động từ giá nhiên liệu tăng cao. Chẳng hạn, lợi nhuận của Công ty cổ phần Vận tải và Xếp dỡ Hải An (HAH) được dự báo giảm nhẹ so với cùng kỳ. Theo đánh giá, phần lớn các hợp đồng cho thuê tàu đã được ký từ năm 2025 nên chưa thể phản ánh ngay mặt bằng giá thuê mới, trong khi biên lợi nhuận gộp của hoạt động khai thác tàu chịu áp lực khi chi phí nhiên liệu tăng.
Tuy nhiên, mức suy giảm được dự báo sẽ được hạn chế nhờ doanh nghiệp tái ký hợp đồng cho thuê định hạn ba tàu với giá thuê cao hơn khoảng 5% so với cùng kỳ. Đồng thời, HAH còn ghi nhận thêm doanh thu từ tàu HaiAn IRIS được đưa vào khai thác từ quý IV/2025, cùng với sự đóng góp gia tăng từ HaiAn Green Shipping Lines.
Theo dự báo, mặc dù toàn ngành vẫn được hưởng lợi từ sự phục hồi mạnh của hoạt động xuất nhập khẩu, lợi nhuận giữa các doanh nghiệp sẽ tiếp tục phân hóa rõ rệt trong quý II/2026.
Nhóm cảng nước sâu với lợi thế về công suất, hiệu suất khai thác và khả năng tăng giá dịch vụ được kỳ vọng duy trì tốc độ tăng trưởng vượt trội. Trong khi đó, các doanh nghiệp cảng sông và vận tải biển vẫn phải đối mặt với áp lực từ chi phí bán hàng, chi phí tài chính và đặc biệt là giá nhiên liệu tăng cao. Đây được xem là yếu tố quyết định sự khác biệt trong kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp logistics trong mùa cao điểm năm nay.
