Lãi suất ngân hàng sắp qua đỉnh mùa vụ, áp lực thanh khoản dần hạ nhiệt

Lãi suất ngân hàng hạ nhiệt dần sau “cơn sốt” thanh khoản.

Bước vào những ngày làm việc cuối trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài 9 ngày, tâm lý chung của người dân là tìm kiếm một “bến đỗ an toàn” cho dòng tiền nhàn rỗi vừa nhận được từ lương, thưởng... Trong bối cảnh các kênh đầu tư rủi ro như chứng khoán, bất động sản hay tài sản số vẫn biến động mạnh, gửi tiết kiệm trở thành lựa chọn ưu tiên. Nắm bắt nhu cầu này, cộng hưởng với áp lực thanh khoản mùa vụ, hệ thống ngân hàng đã đồng loạt đẩy lãi suất huy động lên mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Thực tế, giai đoạn cận Tết 2026 có thể xem là “thời điểm vàng” cho người gửi tiền, khi lãi suất không chỉ tăng trên biểu niêm yết mà còn được cộng thêm đáng kể ở phần “lãi suất thực trả”, nhất là với các khoản tiền gửi lớn và kỳ hạn dài.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý đến từ động thái điều chỉnh lãi suất của Agribank. Trong bối cảnh phần lớn các ngân hàng quốc doanh vẫn giữ mặt bằng ổn định, Agribank đã tăng lãi suất tới 0,7 điểm %/năm ở các kỳ hạn trung – dài, đưa lãi suất 12–24 tháng lên mức 6%/năm, cao nhất trong hơn hai năm.

Động thái này phản ánh nhu cầu cân đối nguồn vốn trung – dài hạn riêng của Agribank, đồng thời tạo ra hiệu ứng so sánh rõ rệt trong nhóm “Big 4”, qua đó khiến một số ngân hàng khác buộc phải điều chỉnh chính sách huy động để giữ chân dòng tiền.

Ở khối ngân hàng thương mại cổ phần và ngân hàng số, cuộc đua hút vốn diễn ra quyết liệt hơn. Nhiều chương trình cộng thêm lãi suất qua kênh trực tuyến đã đẩy mức sinh lời thực nhận lên trên 8%/năm, thậm chí vượt 8,3%/năm ở một số kỳ hạn. Các gói lãi suất “đặc biệt” dành cho khách hàng gửi tiền lớn tiếp tục được tung ra, cho thấy áp lực huy động vốn trung – dài hạn vẫn hiện hữu trong hệ thống.

Tuy nhiên, thị trường cũng bắt đầu xuất hiện những tín hiệu điều chỉnh mang tính kỹ thuật và cục bộ. Trên thị trường liên ngân hàng, trong những ngày đầu tháng 02/2026, lãi suất qua đêm có thời điểm vọt lên trên 17%/năm, thậm chí xuất hiện giao dịch cá biệt quanh mức 21%/năm – mức hiếm thấy trong nhiều năm.

Theo phân tích của Công ty Chứng khoán KBSV, nguyên nhân đầu tiên đến từ sự chênh lệch lớn giữa tăng trưởng tín dụng và huy động trong năm 2025.

Cụ thể, tín dụng tăng 19,6%, trong khi huy động chỉ tăng 15,1%, khiến tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của nhóm 15 ngân hàng theo dõi tăng lên khoảng 115%, so với mức 110% đầu năm. Áp lực này buộc các ngân hàng phải tăng lãi suất huy động để đảm bảo thanh khoản.

Nguyên nhân thứ hai là nhu cầu nắm giữ tiền mặt gia tăng trong giai đoạn đầu áp dụng chính sách thuế mới đối với hộ kinh doanh từ năm 2026. Việc nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế lên 500 triệu đồng/năm, cùng tâm lý thận trọng khi chính sách mới đi vào thực thi, khiến một bộ phận tiền mặt tạm thời nằm ngoài hệ thống ngân hàng.

Dù KBSV ước tính quy mô tác động chỉ khoảng 24.000 tỷ đồng mỗi quý – tương đương 0,15% tổng huy động – nhưng trong ngắn hạn, yếu tố tâm lý có thể khiến thanh khoản chịu thêm áp lực.

Bên cạnh đó, nhu cầu tiền mặt theo quy luật mùa vụ trong quý I, đặc biệt giai đoạn trước Tết để phục vụ chi tiêu, trả lương – thưởng và thanh toán hàng hóa, cũng góp phần đẩy lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, theo KBSV, lãi suất qua đêm thường sẽ dần ổn định trở lại sau khi cao điểm mùa vụ đi qua.

Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước đã phản ứng kịp thời khi bơm khoảng 161.000 tỷ đồng thanh khoản qua kênh thị trường mở trong hai phiên đầu tháng 2, đồng thời triển khai các giao dịch hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn. Nhờ đó, lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng nhanh chóng hạ nhiệt, xuống quanh 8–9%/năm, cho thấy căng thẳng thanh khoản chủ yếu mang tính thời điểm.

Trên thị trường huy động, những dấu hiệu hạ nhiệt cũng đã bắt đầu xuất hiện trong tháng 02/2026. Một số ngân hàng đã điều chỉnh giảm lãi suất sau giai đoạn tăng nóng trước Tết.

ABBank mới đây công bố biểu lãi suất mới với nhiều kỳ hạn giảm 0,2 điểm %, đưa mặt bằng huy động về quanh 6,1%/năm cho các kỳ hạn chủ chốt. Trước đó, Sacombank cũng là ngân hàng sớm điều chỉnh giảm lãi suất ở một số kỳ hạn ngắn, trong khi giữ ổn định hoặc chỉ điều chỉnh nhẹ ở nhóm kỳ hạn dài.

Những động thái này cho thấy áp lực thanh khoản cao điểm nhiều khả năng đã qua. Đáng chú ý, các ngân hàng lớn như Vietcombank, VietinBank, BIDV tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất ổn định, phản ánh khả năng cân đối nguồn vốn tốt hơn trong trung hạn.

Về triển vọng, giới phân tích cho rằng mặt bằng lãi suất khó quay lại giai đoạn “tiền rẻ”, nhưng nhiều khả năng sẽ bước vào trạng thái đi ngang và ổn định hơn sau quý I/2026, khi yếu tố mùa vụ suy giảm và dòng tiền dần quay trở lại hệ thống. Trong bối cảnh đó, người gửi tiền vẫn đang ở vị thế thuận lợi, trong khi người đi vay cần tiếp tục thận trọng, bởi lãi suất cho vay khó giảm nhanh trong ngắn hạn.

Về phía cơ quan điều hành, Ngân hàng Nhà nước khẳng định sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa nhằm kiểm soát lạm phát, giữ ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng bền vững.