 |
| Thực tế trong nửa đầu tháng 1/2026, thị trường ngoại hối tại Việt Nam vẫn duy trì trạng thái ổn định. Ảnh minh hoạ |
Sau cuộc họp chính sách đầu tiên của năm 2026, diễn ra ngày 28/1/2026 theo giờ Mỹ, Fed đã quyết định giữ nguyên phạm vi mục tiêu của lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,5 - 3,75%, qua đó chấm dứt chuỗi ba lần cắt giảm lãi suất liên tiếp trong các tháng trước đó.
Trong thông cáo phát đi sau cuộc họp, Fed cho biết các chỉ báo hiện có cho thấy, hoạt động kinh tế Mỹ tiếp tục mở rộng với tốc độ vững chắc. Tăng trưởng việc làm duy trì ở mức thấp, trong khi tỷ lệ thất nghiệp đã xuất hiện một số dấu hiệu ổn định. Lạm phát vẫn ở mức tương đối cao.
Các thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) tái khẳng định mục tiêu đạt được việc làm tối đa và đưa lạm phát về mức 2% trong dài hạn. Tuy nhiên, cơ quan này cũng lưu ý rằng, mức độ không chắc chắn đối với triển vọng kinh tế vẫn ở mức cao, đồng thời cho biết đang theo dõi chặt chẽ các rủi ro liên quan đến cả hai trụ cột trong nhiệm vụ kép của mình.
Giới phân tích cho rằng, việc Fed tạm dừng chu kỳ nới lỏng tiền tệ được xem là lựa chọn thận trọng trong bối cảnh kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng khá, trong khi áp lực lạm phát chưa hoàn toàn được hóa giải.
Trên thị trường quốc tế, chỉ số DXY - thước đo sức mạnh của USD - hiện quanh ngưỡng 96 điểm, giảm khoảng 0,4% so với phiên liền trước. Trước thềm cuộc họp của Fed, USD chịu áp lực giảm khá mạnh khi thị trường đặt cược vào khả năng Fed tiếp tục hạ lãi suất, trong bối cảnh tâm lý ưa rủi ro gia tăng trên toàn cầu.
Nhưng sau khi Fed quyết định giữ nguyên lãi suất, USD vẫn chưa ghi nhận sự phục hồi rõ rệt. Theo các chuyên gia, nguyên nhân chủ yếu do thị trường đã phản ánh trước quyết định này, trong khi diễn biến của đồng bạc xanh hiện phụ thuộc nhiều hơn vào các dữ liệu kinh tế sắp công bố và kỳ vọng về lộ trình cắt giảm lãi suất của Fed trong thời gian tới.
Theo báo cáo thị trường tiền tệ của Công ty Chứng khoán MBS, năm 2025, USD đã ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong vòng 8 năm, giảm khoảng 10,1% so với đầu năm, sau khi Fed thực hiện 3 lần cắt giảm lãi suất, đưa lãi suất điều hành về mức 3,5 - 3,75%, thấp nhất kể từ tháng 11/2022.
MBS cho rằng, bước sang năm 2026, biểu đồ dự báo lãi suất (dot-plot) cho thấy định hướng chính sách của Fed vẫn mang tính thận trọng cao, khi đa số quan chức chỉ dự kiến thêm 1 lần hạ lãi suất trong năm, trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế Mỹ vững vàng hơn kỳ vọng, với GDP quý III/2025 tăng 4,3% - mức cao nhất trong hai năm, nhưng lạm phát vẫn neo trên ngưỡng mục tiêu 2%.
 |
| Nguồn: MBS |
Trong bối cảnh đó, tác động lan tỏa đến thị trường tiền tệ Việt Nam là điều khó tránh khỏi. Thực tế trong nửa đầu tháng 1/2026 cho thấy tỷ giá nhìn chung vẫn duy trì trạng thái ổn định. Tỷ giá liên ngân hàng quanh mức 26.270 VND/USD, gần như đi ngang so với đầu năm; tỷ giá tự do giảm khoảng 1,1% về mức 26.625 VND/USD, trong khi tỷ giá trung tâm tăng nhẹ 0,03%, lên 25.131 VND/USD.
Theo phân tích của MBS, áp lực lên tỷ giá trong năm 2026 là dù Việt Nam ghi nhận thặng dư thương mại hơn 20 tỷ USD trong năm 2025, song phần lớn mức thặng dư này đến từ khu vực FDI, trong khi khu vực doanh nghiệp trong nước lại ghi nhận thâm hụt gần 30 tỷ USD. Điều này cho thấy nhu cầu USD trong nước vẫn rất lớn trong chu kỳ mở rộng sản xuất, kinh doanh. Bên cạnh đó, nhập khẩu được dự báo sẽ tăng trưởng đồng tốc với xuất khẩu trong năm 2026, đặc biệt là nhập khẩu từ Mỹ khi Việt Nam tiếp tục nỗ lực thu hẹp thâm hụt thương mại với thị trường này, qua đó tạo thêm áp lực lên cán cân ngoại tệ.
Một yếu tố đáng chú ý khác là diễn biến của thị trường vàng. Theo các báo cáo phân tích, giá vàng quốc tế được dự báo có thể tiếp tục tăng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị kéo dài và nhu cầu nắm giữ tài sản an toàn gia tăng. Nhu cầu nhập khẩu vàng tăng cao có thể tạo thêm sức ép lên tỷ giá trong nước, nhất là khi chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới vẫn duy trì ở mức cao.
Hiện giá vàng thế giới đã tăng lên mức 5.570 USD/ounce, tăng 150 USD/ounce so với phiên hôm qua, trong khi giá vàng trong nước hiện đã vượt 191 triệu đồng mỗi lượng, tăng tới hơn 7 triệu đồng mỗi lượng so với phiên trước.
Ở chiều ngược lại, theo MBS, yếu tố hỗ trợ cho tỷ giá VND đến từ xu hướng suy yếu của USD trong trung hạn. Các dự báo cho rằng, chỉ số DXY có thể giảm xuống ngưỡng 95 từ giữa năm 2026, khi chính sách tiền tệ giữa Mỹ và nhiều nền kinh tế lớn tiếp tục phân hóa.
Phần lớn các đồng tiền chủ chốt như Yên Nhật, Bảng Anh và Euro được kỳ vọng tăng giá, qua đó tạo dư địa thuận lợi hơn cho các đồng tiền của nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam, khi chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và các quốc gia này dần thu hẹp.
Trên cơ sở cân bằng các yếu tố thuận - nghịch, nhiều tổ chức phân tích dự báo tỷ giá USD/VND trong năm 2026 sẽ ổn định hơn, với mức tăng khoảng 2,5 - 3% so với năm 2025.
Trong bối cảnh tỷ giá chịu nhiều sức ép đan xen, bài toán lãi suất tiếp tục là thách thức lớn đối với điều hành chính sách tiền tệ trong nước. Theo PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng - Đại học Kinh tế Quốc dân, khi Fed giữ nguyên lãi suất thì lãi suất của Mỹ duy trì ở mức cao, Việt Nam khó có thể đi ngược xu hướng.
“Lãi suất của Mỹ tăng lên thì lãi suất của Việt Nam cũng phải điều chỉnh theo ở mức độ nhất định, nhằm giảm áp lực lạm phát, nâng mặt bằng lãi suất danh nghĩa, qua đó hạn chế đầu cơ vào vàng và củng cố niềm tin vào đồng nội tệ”, PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng cho hay, đồng thời nhấn mạnh đây là sự đánh đổi cần thiết để bảo vệ ổn định vĩ mô trong trung hạn.
Cũng về vấn đề này, chuyên gia kinh tế TS. Cấn Văn Lực - Kinh tế trưởng BIDV cho rằng, tỷ giá USD/VND dù đã có dấu hiệu hạ nhiệt nhưng vẫn chịu sức ép đáng kể, chủ yếu do nguồn cung ngoại tệ chậm lại khi nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu, khối ngoại bán ròng mạnh trên thị trường chứng khoán, khiến cán cân tài chính thâm hụt, trong khi tình trạng găm giữ ngoại tệ và đầu cơ vàng vẫn diễn biến phức tạp.
Tuy nhiên, áp lực tỷ giá đã và đang giảm dần nhờ chênh lệch lãi suất VND – USD được cải thiện khi Fed đã giảm lãi suất trong năm 2025 và dự kiến chỉ giảm thêm 1-2 lần trong năm 2026, cùng với kỳ vọng cán cân thương mại tích cực hơn và các biện pháp đồng bộ nhằm bình ổn thị trường vàng.
