Khơi thông sức mua nội địa - “bệ đỡ” tăng trưởng kinh tế

Bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Đ.L

Tiêu dùng nội địa phải trở thành động lực tăng trưởng

Phát biểu tại hội thảo, ông Lâm Hiếu Dũng, Phó Tổng biên tập Báo Thanh niên cho biết, với hơn 100 triệu dân và đóng góp khoảng 62% vào tăng trưởng GDP hằng năm, thị trường nội địa không chỉ là động lực tăng trưởng mà còn là dư địa phát triển rất lớn của nền kinh tế. Năm 2025, quy mô thị trường bán lẻ trong nước đạt khoảng 269 tỷ USD, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng từ 9 - 10%, mức cao nhất trong 5 năm gần đây.

Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực vẫn đi kèm nhiều thách thức. Báo cáo của cơ quan thống kê cho thấy trong 4 tháng đầu năm có tới 108.885 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 12,8% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, số doanh nghiệp giải thể tăng gần gấp đôi, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bên cạnh đó, dù xuất khẩu tăng trưởng mạnh nhưng nhập khẩu tăng nhanh hơn, khiến cán cân thương mại nhập siêu hơn 7 tỷ USD. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn và các nền kinh tế lớn tiếp tục xu hướng bảo hộ thương mại, tiêu dùng nội địa càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

“Tiêu dùng nội địa buộc phải bứt lên để trở thành bệ đỡ cho mục tiêu tăng trưởng cao của đất nước”, ông Lâm Hiếu Dũng nhấn mạnh.

Kích cầu tiêu dùng nội địa đang được các doanh nghiệp triển khai mạnh mẽ. Ảnh: T.H

Từ góc độ chuyên gia, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường cho rằng, để kích cầu tiêu dùng hiệu quả cần tạo sự kết nối rõ ràng hơn giữa nhà sản xuất, người tiêu dùng và chính sách quản lý nhà nước.

Theo ông Thuận, Việt Nam hiện đã có nhiều chương trình thúc đẩy hàng Việt nhưng vẫn thiếu các tiêu chí và định nghĩa cụ thể để phân biệt hàng đạt chuẩn với hàng kém chất lượng. Điều này khiến cả doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng gặp khó trong nhận diện và bảo vệ sản phẩm chính thống.

“Hiện nay chúng ta chưa có một định nghĩa thật rõ ràng thế nào là hàng kém chất lượng. Doanh nghiệp cũng rất lúng túng trong việc công bố chất lượng sản phẩm sao cho đúng quy định pháp luật”, ông Thuận nói.

Ông đề xuất sớm hình thành một hiệp hội bảo vệ nhà sản xuất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp minh bạch hóa sản phẩm, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng rõ ràng và bảo vệ thương hiệu nội địa. Theo đó, hàng Việt không chỉ dừng ở khái niệm “chất lượng cao” mà cần có hệ thống phân hạng, tiêu chuẩn cụ thể để người tiêu dùng dễ nhận biết.

Ở góc độ phân phối, ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó tổng giám đốc Saigon Co.op cho rằng, để khơi thông sức mua cần kết hợp nhiều giải pháp đồng bộ như củng cố niềm tin tiêu dùng, phát triển hàng Việt chất lượng, tổ chức các chương trình kích cầu thiết thực, đẩy mạnh chuyển đổi số và thúc đẩy tiêu dùng xanh.

Theo đại diện Saigon Co.op, hệ thống bán lẻ hiện đại cần đóng vai trò cầu nối hiệu quả giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa địa phương và thị trường nhằm kích hoạt toàn diện chuỗi cung ứng.

Doanh nghiệp này cũng kiến nghị Nhà nước tiếp tục duy trì các chính sách kích cầu như giảm thuế VAT có mục tiêu, tổ chức tháng khuyến mãi tập trung, tăng cường kết nối cung - cầu và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã nâng cao chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và cải tiến bao bì theo xu hướng tiêu dùng mới.

Đưa thương mại du lịch trở thành “xuất khẩu tại chỗ”

Một trong những đề xuất đáng chú ý tại hội thảo đến từ bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương. Theo bà Tiên, Việt Nam cần xây dựng các outlet quy mô quốc gia, nơi hàng Việt có thể đứng cùng các thương hiệu quốc tế trong không gian bán lẻ hiện đại.

Đại diện Tập đoàn Liên Thái Bình Dương đề xuất 6 nhóm giải pháp lớn nhằm phát triển thương mại du lịch và kích cầu tiêu dùng.

Trong đó, cần nâng cấp hệ thống hoàn thuế GTGT cho du khách theo hướng số hóa, kết nối đồng bộ giữa doanh nghiệp, cơ quan thuế và hải quan. Đồng thời quy hoạch lại các điểm bán lẻ tại khu du lịch, phát triển hệ thống cửa hàng miễn thuế và outlet đúng nghĩa với cơ chế ưu đãi phù hợp.

Theo bà Tiên, outlet không chỉ là nơi bán hàng tồn kho mà còn có thể trở thành kênh tiêu thụ hàng Việt chất lượng cao. Những sản phẩm Việt có chất lượng và bản sắc riêng hoàn toàn có thể được đặt cạnh các thương hiệu quốc tế trong không gian mua sắm chuyên nghiệp.

Bà cũng đề xuất nâng trần khuyến mãi vượt mức 50% để mô hình outlet có thể vận hành đúng bản chất giảm giá quanh năm; đồng thời cần đầu tư các tổ hợp thương mại, văn hóa, du lịch quy mô lớn tại các đô thị nhằm biến Việt Nam thành điểm đến mua sắm hấp dẫn trong khu vực.

Đặc biệt, bà Tiên nhấn mạnh cần định danh thương mại du lịch là một hình thức “xuất khẩu tại chỗ”. Khi khách quốc tế mua sản phẩm Việt ngay tại Việt Nam, giá trị gia tăng sẽ được giữ lại trong nước mà không tốn thêm chi phí logistics hay trung gian.

“Mỗi phần trăm chi tiêu mua sắm được giữ lại có thể tương đương hàng tỷ USD đóng góp cho nền kinh tế”, bà Tiên nói.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, thị trường trong nước cần được phát huy đúng vai trò như một “bệ đỡ” chiến lược cho tăng trưởng bền vững của nền kinh tế Việt Nam.