 |
| Phối cảnh Dự án Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc. Ảnh: SGCC |
Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Ngọc Hòa - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho biết, nhà nước đang đẩy mạnh triển khai các chương trình đầu tư theo phương thức hợp tác PPP, đồng thời mạnh dạn giao những dự án hạ tầng quy mô lớn cho khu vực tư nhân tham gia thực hiện. Nhiều công trình trọng điểm quốc gia như đường sắt cao tốc, hệ thống đường bộ cao tốc đã và đang mở rộng “cánh cửa” cho doanh nghiệp tư nhân đảm nhiệm vai trò chủ lực.
Theo ông Hòa, việc triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn không chỉ trực tiếp cải thiện năng lực kết cấu hạ tầng, mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ tới nhiều ngành, lĩnh vực liên quan như sản xuất sắt thép, cơ khí chế tạo, toa tàu, đường ray, xây dựng cầu, đường, cống và các dịch vụ kỹ thuật đi kèm. Qua đó, từng bước hình thành chuỗi giá trị công nghiệp, xây dựng đồng bộ, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Trong 4 dự án trọng điểm vừa được TP. Hồ Chí Minh đồng loạt khởi công đầu năm 2026 để chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XIV, có tới 3 dự án được triển khai theo hình thức PPP. Tiêu biểu là Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc, dự án trọng điểm cấp quốc gia với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 145.000 tỷ đồng. Theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW năm 2025 về phát triển kinh tế tư nhân, dự án được kỳ vọng sẽ thu hút mạnh mẽ nguồn vốn, công nghệ và năng lực quản trị từ khu vực tư nhân.
Các dự án hạ tầng giao thông lớn như cầu Cần Giờ và cầu Phú Mỹ 2 cũng đang được triển khai theo hình thức PPP, với sự tham gia của những nhà đầu tư lớn như Masterise Group, cho thấy sức hấp dẫn ngày càng rõ nét của mô hình này.
Ở góc độ điều hành, ông Nguyễn Ngọc Hòa nhấn mạnh rằng giá trị cốt lõi của PPP không chỉ nằm ở việc huy động vốn, mà quan trọng hơn là cơ chế giao dự án rõ ràng, quyết liệt và đúng đối tượng. Khi giao đúng doanh nghiệp có năng lực và áp dụng cơ chế phù hợp, thời gian chuẩn bị dự án có thể rút ngắn đáng kể.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, PPP cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chính cộng đồng doanh nghiệp. Muốn tham gia sâu và bền vững vào các dự án lớn, doanh nghiệp buộc phải nâng cấp toàn diện năng lực, từ đổi mới công nghệ, chuyển đổi số đến chuẩn hóa quản trị và minh bạch tài chính. Đây cũng là động lực, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả thực hiện các dự án đầu tư công – tư.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Trịnh Tiến Dũng - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Đại Dũng, cho rằng Việt Nam đang đứng trước dư địa rất lớn trong các lĩnh vực cơ khí chế tạo, hạ tầng giao thông, năng lượng tái tạo, đóng tàu và đặc biệt là các dự án tổng thầu EPC quy mô lớn. Khi xuất hiện những doanh nghiệp đủ tầm làm “đầu kéo”, đủ năng lực tổ chức và liên kết doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng tham gia chuỗi cung ứng. Tạo hệ sinh thái công nghiệp nội địa mới có cơ hội trưởng thành thực chất, thay vì để phần giá trị gia tăng cao tiếp tục rơi vào tay doanh nghiệp nước ngoài.
Quan điểm này được minh chứng rõ nét qua việc Tập đoàn Trường Hải (THACO) được giao làm tổng thầu EPC dự án tuyến tàu điện ngầm số 2 TP. Hồ Chí Minh (Bến Thành – Tham Lương) vừa được khởi công. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên một doanh nghiệp Việt Nam đảm nhận vai trò “đầu tàu” ở một dự án đặc biệt phức tạp, đòi hỏi trình độ công nghệ, quản trị và tổ chức thi công phải đạt chuẩn quốc tế.
Theo các chuyên gia, việc doanh nghiệp Việt đảm nhận vai trò tổng thầu không chỉ khẳng định năng lực tổ chức và quản trị dự án, mà quan trọng hơn, còn mở ra cơ hội làm chủ công nghệ theo chuỗi giá trị từ đầu đến cuối. Khi doanh nghiệp trong nước được tham gia trọn vẹn vào chuỗi này, đó sẽ là nền tảng để Việt Nam từng bước vươn lên các phân khúc có giá trị gia tăng cao trong lĩnh vực đường sắt đô thị và hạ tầng giao thông, thay vì chỉ dừng ở vai trò gia công hay thầu phụ như trước đây.
