 |
| Hà Nội quyết tâm thực hiện, bảo đảm Luật Thủ đô năm 2026 phát huy hiệu quả. Ảnh: Thùy Chi |
Chỉ hơn hai tháng sau khi Quốc hội thông qua Luật Thủ đô vào ngày 23/4/2026, Hà Nội đã hoàn thành một khối lượng công việc khổng lồ để tạo lập hành lang pháp lý đồng bộ. Cụ thể, HĐND TP. Hà Nội đã thông qua 59/64 nghị quyết quy phạm pháp luật, đạt tỷ lệ trên 92% tổng số văn bản cần ban hành.
Theo đánh giá của Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội Nguyễn Công Anh, hệ thống văn bản này không chỉ dừng lại ở số lượng mà còn tập trung vào những “điểm nghẽn” và cơ chế vượt trội chưa từng có trong tiền lệ. Các chính sách mới bao trùm mọi lĩnh vực từ tổ chức bộ máy, phân cấp phân quyền đến tài chính, quy hoạch, phát triển đô thị, khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Luật sư Lê Văn Lên, Giám đốc hãng luật Capital, cho rằng một trong những thay đổi căn bản nhất của Luật Thủ đô là chuyển từ cơ chế “phân cấp” sang “phân quyền triệt để, toàn diện và phân định rõ thẩm quyền của HĐND, UBND, Chủ tịch UBND Thành phố”.
Đây được coi là một trong những nội dung đột phá của dự thảo Luật Thủ đô 2026.
Theo đó, Luật Thủ đô giao 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội cho Hà Nội, trong đó có 127 thẩm quyền của HĐND, 56 thẩm quyền của UBND và 16 thẩm quyền của Chủ tịch UBND Thành phố.
“Đây không đơn thuần là sự gia tăng về thẩm quyền hành chính, mà phản ánh rõ xu hướng phân quyền mạnh hơn cho chính quyền đô thị, gắn quyền quyết định với trách nhiệm tổ chức thực hiện và trách nhiệm giải trình”, Luật sư Lê Văn Lên cho biết.
Từ góc nhìn pháp lý, cơ chế này xuất phát từ thực tiễn quản trị Thủ đô. Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, mà còn là đô thị lớn, chịu áp lực đặc biệt về dân cư, hạ tầng, giao thông, quy hoạch, môi trường, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
| Đến nay, Hà Nội đã tổ chức hơn 250 hội nghị tuyên truyền với hơn 50.000 lượt người tham dự, phát hành hàng vạn tài liệu và thực hiện hàng ngàn lượt phát thanh tại cơ sở với mục tiêu để mỗi người dân và doanh nghiệp không chỉ biết đến Luật Thủ đô mà còn hiểu và thụ hưởng được các chính sách đặc thù. |
Đồng thời, Luật Thủ đô năm 2026 cũng trao cho Hà Nội nhiều cơ chế mới về tổ chức bộ máy, tài chính - ngân sách, đầu tư, quy hoạch, phát triển đô thị, khoa học - công nghệ, văn hóa, môi trường, thu hút nhân tài...
Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, Luật Thủ đô đã mở ra không gian phát triển mới, trao cho Hà Nội những “vũ khí” đặc thù để bứt phá.
Tuy nhiên, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, việc ban hành văn bản mới chỉ là điểm khởi đầu. Hiệu quả thực sự của Luật Thủ đô không đo bằng số lượng nghị quyết mà phải được định lượng bằng sự chuyển biến trong quản trị, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và khả năng khơi thông nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng.
Về nguồn lực, một trong những yếu tố quan trọng quyết định thành công của các chiến lược phát triển là nguồn lực tài chính. Luật Thủ đô 2026 đã đưa ra nhiều cơ chế tài chính đặc thù nhằm tạo điều kiện cho Hà Nội huy động nguồn vốn cho các dự án chiến lược; trong đó, Luật trao cho Thành phố quyền phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các tổ chức tín dụng và huy động vốn thông qua khai thác giá trị quỹ đất theo quy hoạch…
Bên cạnh đó, Hà Nội có thể ban hành các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai và hỗ trợ đầu tư nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào các lĩnh vực ưu tiên của Thủ đô.
Những cơ chế này được xem là đòn bẩy tài chính giúp Hà Nội triển khai các dự án hạ tầng và phát triển đô thị quy mô lớn; từ đó góp phần vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số của Thủ đô trong những năm tiếp theo.
Tại Hội nghị phổ biến, quán triệt các nghị quyết của HĐND Thành phố và quyết định của UBND Thành phố triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026 vừa được tổ chức, phát biểu chỉ đạo trước hơn 5.000 đại biểu tại 126 điểm cầu xã, phường, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng thẳng thắn nêu rõ yêu cầu: “Không chờ đợi, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm, không để văn bản có hiệu lực nhưng chậm đi vào cuộc sống; không để sở, ngành chờ nhau, không để cấp cơ sở lúng túng trong thực hiện Luật Thủ đô năm 2026”.
Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cũng yêu cầu thống nhất nhận thức và hành động; các sở, ngành và xã, phường phải rà soát, cụ thể hóa nhiệm vụ theo công thức “5 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ sản phẩm); việc gì đã rõ thì phải làm ngay, không được để xảy ra tình trạng “đợi hướng dẫn” làm chậm trễ tiến độ.
Đáng chú ý, Lãnh đạo Thành phố yêu cầu thiết lập cơ chế phối hợp và tháo gỡ khó khăn; trước những vấn đề mới chưa có tiền lệ, cần xây dựng cơ chế tiếp nhận và giải đáp nhanh các vướng mắc từ cơ sở; trong đó, Lãnh đạo Thành phố giao cụ thể Sở Tư pháp là đầu mối theo dõi và tham mưu xử lý các ách tắc.
Song song, Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá thực chất; lấy kết quả thực hiện Luật Thủ đô sẽ là thước đo chất lượng hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu. UBND Thành phố sẽ kiên quyết chấn chỉnh những nơi triển khai chậm, thiếu chủ động hoặc né tránh trách nhiệm.
“Chúng ta tin tưởng rằng, với sự lãnh đạo của Trung ương, sự chỉ đạo của Thành ủy, sự giám sát của HĐND Thành phố, cùng sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, Hà Nội sẽ triển khai thành công Luật Thủ đô năm 2026; tạo ra những động lực phát triển mới, những không gian phát triển mới và những thành tựu phát triển mới trong giai đoạn tới”, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định.
