Gần 37.000 tỷ đồng vốn mới của các công ty chứng khoán chảy về đâu?

Công ty cổ phần chứng khoán HD (HDBS) dự kiến tăng 11.000 tỷ đồng vốn điều lệ.

Margin hút phần lớn dòng vốn mới

Làn sóng tăng vốn của các công ty chứng khoán tiếp tục diễn ra mạnh trong năm 2026, khi triển vọng nâng hạng thị trường, số lượng tài khoản gia tăng và nhu cầu giao dịch đặt ra yêu cầu mở rộng năng lực tài chính. Thống kê có 14 công ty chứng khoán dự kiến nâng tổng vốn điều lệ từ 134.860 tỷ đồng năm 2025 lên khoảng 171.700 tỷ đồng vào cuối năm 2026.

Nếu các phương án được triển khai đầy đủ, nhóm doanh nghiệp này sẽ bổ sung khoảng 36.840 tỷ đồng vốn điều lệ, tương ứng mức tăng hơn 27%. Dòng vốn mới tập trung tại những công ty đang mở rộng cho vay ký quỹ, gia tăng hoạt động tự doanh hoặc chuẩn bị niêm yết cổ phiếu.

Trong đó, Chứng khoán HD (HDBS) có kế hoạch tăng vốn lớn nhất về giá trị tuyệt đối, từ 1.460 tỷ đồng lên 11.000 tỷ đồng, tương ứng bổ sung 9.540 tỷ đồng và tăng 653%. Chứng khoán VNDIRECT dự kiến tăng thêm 7.700 tỷ đồng, đưa vốn điều lệ từ 12.200 tỷ đồng lên 19.900 tỷ đồng. Chứng khoán SSI đặt mục tiêu bổ sung 5.000 tỷ đồng, nâng vốn điều lệ lên 30.000 tỷ đồng, qua đó có thể trở thành công ty chứng khoán đầu tiên chạm mốc này.

Một số doanh nghiệp khác cũng đặt kế hoạch tăng vốn quy mô lớn như Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HSC) tăng thêm 4.900 tỷ đồng, Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) tăng 4.600 tỷ đồng, Chứng khoán MB (MBS) tăng 3.300 tỷ đồng và Chứng khoán Vietcap tăng 3.000 tỷ đồng.

Ở nhóm quy mô nhỏ hơn, Chứng khoán An Bình (ABS) dự kiến nâng vốn từ 1.000 tỷ đồng lên 3.000 tỷ đồng; Chứng khoán Nhất Việt (VFS) từ 1.400 tỷ đồng lên 2.900 tỷ đồng và Chứng khoán Bảo Minh (BMSC) từ 2.000 tỷ đồng lên 3.200 tỷ đồng.

Phần lớn nguồn vốn huy động dự kiến được đưa vào hoạt động cho vay ký quỹ. SSI, TCBS, HSC và SHS đều xác định margin là lĩnh vực sử dụng vốn trọng tâm. VNDIRECT dự kiến dành 60% vốn mới cho vay ký quỹ, Vietcap phân bổ 80%, còn MBS và Kafi cùng dành 70% nguồn vốn bổ sung cho hoạt động này.

LPBankS dự kiến sử dụng 45% số vốn huy động cho margin, 50% đầu tư giấy tờ có giá và 5% cho tự doanh. VFS chia đều vốn mới cho cho vay ký quỹ và tự doanh. Trong khi đó, Chứng khoán An Bình dự kiến dành 25% cho margin và 75% cho tự doanh.

Việc ưu tiên margin xuất phát từ giới hạn pháp lý gắn trực tiếp với vốn chủ sở hữu. Theo quy định hiện hành, tổng dư nợ cho vay giao dịch ký quỹ của một công ty chứng khoán không được vượt quá 200% vốn chủ sở hữu. Khi dư nợ tiến gần giới hạn, tăng vốn trở thành giải pháp trực tiếp để mở rộng hạn mức cho vay và duy trì sức cạnh tranh.

Theo báo cáo của NSI, tỷ lệ cho vay ký quỹ trên vốn chủ sở hữu toàn ngành hiện vào khoảng 100%. Với quy mô vốn hiện có, dư địa cho vay margin toàn ngành có thể đạt gần 850.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, để tiến gần ngưỡng này, các công ty chứng khoán cần tiếp tục gia tăng vốn chủ sở hữu hoặc huy động thêm vốn vay.

BMSC nhận định nhu cầu margin có thể tiếp tục tăng trong bối cảnh số lượng tài khoản mở mới duy trì ở mức cao, quy mô vốn hóa thị trường mở rộng và Việt Nam bước vào giai đoạn nâng hạng. Năng lực cung cấp vốn cho khách hàng vì thế trở thành một trong những yếu tố quyết định khả năng duy trì thị phần.

Bài toán hiệu quả sau tăng vốn

Bên cạnh margin, một phần nguồn vốn mới được dành cho tự doanh. Đây là mảng có thể tạo lợi nhuận lớn khi thị trường thuận lợi, nhưng cũng khiến kết quả kinh doanh nhạy cảm hơn với biến động giá cổ phiếu, trái phiếu và các tài sản tài chính.

BMSC dự kiến dành 70% vốn mới cho tự doanh; Chứng khoán An Bình phân bổ 75%; VFS và LPBankS dành khoảng 50% cho lĩnh vực này. VNDIRECT dự kiến sử dụng 40% vốn mới cho tự doanh, còn MBS và Kafi cùng phân bổ 30%. FPTS, với kế hoạch tăng vốn từ 3.500 tỷ đồng lên 3.800 tỷ đồng, dự kiến tập trung phần vốn bổ sung cho hoạt động tự doanh.

Thiết kế có hỗ trợ của AI.

Kế hoạch trên cho thấy tăng vốn của ngành chứng khoán vừa nhằm mở rộng tín dụng margin, vừa phục vụ chiến lược gia tăng quy mô bảng cân đối tài sản. Khi thanh khoản thị trường cải thiện, danh mục tự doanh có thể tạo thêm nguồn thu từ chênh lệch giá, cổ tức và lãi trái phiếu. Ngược lại, nếu thị trường biến động bất lợi, quy mô danh mục lớn hơn cũng kéo theo rủi ro đánh giá lại tài sản và biến động lợi nhuận.

Một hướng sử dụng vốn khác là đầu tư công nghệ và phát triển sản phẩm. Các công ty chứng khoán đang tăng chi cho trí tuệ nhân tạo, blockchain, hạ tầng tài sản số, nền tảng giao dịch nước ngoài và những sản phẩm hỗ trợ nhà đầu tư như copy trade. Cuối năm 2025, VPS công bố cam kết đầu tư hơn 100 triệu USD vào công nghệ để duy trì thị phần và phát triển AI, blockchain, tài sản số.

Áp lực đầu tư công nghệ gia tăng khi cạnh tranh môi giới chuyển dần từ phí giao dịch sang chất lượng nền tảng, tốc độ xử lý lệnh và khả năng cá nhân hóa dịch vụ. Chính sách miễn, giảm phí được nhiều doanh nghiệp áp dụng khiến biên lợi nhuận môi giới thu hẹp, buộc các công ty mở rộng nguồn thu từ margin, tự doanh, quản lý tài sản và ngân hàng đầu tư.

Ngoài phát hành cổ phiếu, một số doanh nghiệp còn huy động vốn qua trái phiếu để bổ sung nguồn lực trung và dài hạn. TCBS có kế hoạch chào bán 50 triệu trái phiếu ra công chúng, tương ứng quy mô tối đa 5.000 tỷ đồng đến quý IV/2026. ACBS dự kiến thực hiện ba đợt phát hành trong ba quý cuối năm, tổng giá trị 3.000 tỷ đồng. Việc kết hợp vốn cổ phần và vốn vay giúp đa dạng hóa nguồn tài chính, nhưng cũng làm tăng yêu cầu quản trị thanh khoản và chi phí vốn.

Theo S&I Ratings, tổng quy mô tăng vốn toàn ngành chứng khoán năm 2026 có thể duy trì quanh mức 100.000 tỷ đồng, tương đương năm 2025. Hoạt động này giúp củng cố bộ đệm tài chính và tạo nguồn lực đón đầu sự phát triển của thị trường, song quy mô vốn lớn hơn chưa tự động chuyển hóa thành tăng trưởng lợi nhuận.

Khi vốn chủ sở hữu tăng nhanh, doanh nghiệp phải tạo ra mức lợi nhuận tương ứng để duy trì tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE). Nếu tiền huy động chưa được giải ngân hiệu quả hoặc thị trường tăng trưởng thấp hơn kỳ vọng, vốn nhàn rỗi có thể kéo giảm hiệu suất sử dụng vốn. Phát hành thêm cổ phiếu cũng làm gia tăng số lượng cổ phần lưu hành, tạo áp lực pha loãng EPS và tỷ lệ sở hữu của cổ đông hiện hữu.

Vì vậy, chất lượng của cuộc đua vốn cần được đánh giá qua khả năng mở rộng margin có kiểm soát, hiệu quả danh mục tự doanh, tốc độ tăng lợi nhuận và kết quả đầu tư công nghệ.