Dòng tiền đổi hướng, thị trường quản lý gia sản bước vào giai đoạn mới

Mức độ giàu có của người Việt được dự báo tăng 125% vào năm 2034. Ảnh minh hoạ: ST

Theo số liệu của Cục Thống kê, năm 2025, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD, đưa Việt Nam tiến gần hơn tới nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao. Song song với đó, quy mô tài sản cá nhân cũng gia tăng nhanh chóng, tạo nền tảng cho một lớp nhà đầu tư mới với nhu cầu ngày càng phức tạp.

Đáng chú ý, sự gia tăng tài sản không chỉ phản ánh qua thu nhập mà còn thể hiện rõ trong dòng vốn đầu tư. 2 tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện đạt 3,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ, cho thấy Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, xu hướng đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp và cá nhân Việt Nam cũng đang tăng mạnh. Tổng vốn đầu tư ra nước ngoài trong cùng kỳ đạt 540,2 triệu USD, gấp 2,3 lần so với cùng kỳ năm trước.

Theo ông Manpreet Singh, Trưởng bộ phận cấp cao định vị khách hàng và tiếp thị của HSBC Việt Nam, nền tảng kinh tế vững, dòng vốn FDI ổn định và sự gia tăng của tầng lớp trung lưu đang cùng nhau thúc đẩy quá trình tạo lập tài sản với tốc độ cao chưa từng có. Vì thế, câu hỏi hiện nay không còn là Việt Nam có tiếp tục tăng trưởng hay không, mà là thị trường tài chính có kịp tiến hóa để đáp ứng nhu cầu quản lý tài sản ngày càng phức tạp hay không.

Ông Manpreet Singh, Trưởng bộ phận cấp cao định vị khách hàng và tiếp thị của HSBC Việt Nam.

Điểm đáng chú ý là sự thay đổi trong hành vi đầu tư. Nếu trước đây, dòng tiền chủ yếu xoay quanh bất động sản, vàng và cổ phiếu đơn lẻ, thì hiện nay xu hướng đã dịch chuyển sang đa dạng hóa danh mục, tiếp cận tài sản toàn cầu và yêu cầu tư vấn chuyên sâu hơn.

Theo ông Manpreet Singh, các nhà đầu tư Việt Nam đang chuyển mình từ doanh nhân thành công trong nước thành những nhà đầu tư có tư duy toàn cầu, với nhu cầu rõ ràng về quản lý danh mục, kế hoạch tài chính cho giáo dục quốc tế và đầu tư xuyên biên giới.

Sự thay đổi này đặt hệ thống ngân hàng trước một áp lực lớn: phải nâng cấp mô hình kinh doanh. Thực tế cho thấy, thị trường quản lý gia sản tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, với sự tham gia ngày càng mạnh của các ngân hàng thương mại. Đại diện một ngân hàng chia sẻ, khách hàng hiện nay không còn tìm kiếm sản phẩm đơn lẻ mà cần các giải pháp toàn diện, xuyên suốt các giai đoạn tạo lập, bảo toàn và chuyển giao tài sản.

Không dừng ở phân hạng khách hàng, các ngân hàng còn xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín thông qua công ty chứng khoán, bảo hiểm, quản lý quỹ, đồng thời hợp tác với các tổ chức quốc tế để nâng cấp năng lực tư vấn.

Tuy nhiên, theo đánh giá của chuyên gia HSBC, thách thức lớn nhất lại không nằm ở sản phẩm hay thị trường, mà ở chính hành vi nhà đầu tư. Biến động thị trường là điều tất yếu, nhưng trong một thị trường tài sản còn tương đối mới, tác động tâm lý có thể rất sâu sắc. Nhiều quyết định đầu tư được đưa ra dựa trên cảm xúc trong các giai đoạn biến động, thay vì dựa trên chiến lược dài hạn.

Theo ông Manpreet Sing, đây là điểm yếu mang tính cấu trúc của thị trường. Khi tài sản tăng nhanh nhưng kinh nghiệm quản lý chưa theo kịp, rủi ro lớn nhất không phải là biến động thị trường, mà là phản ứng trước biến động đó.

Thực tế này cũng cho thấy mô hình kinh doanh truyền thống của ngân hàng là dựa vào bán sản phẩm đang dần lỗi thời. Khi thị trường tăng, mô hình này có thể tạo tăng trưởng. Nhưng khi thị trường đảo chiều, nhà đầu tư thiếu kỷ luật và không có định hướng dài hạn.

Do đó, xu hướng chuyển dịch sang mô hình tư vấn là tất yếu. Theo HSBC, trọng tâm của giai đoạn mới là quản trị rủi ro hành vi, nâng cao hiểu biết tài chính và xây dựng danh mục dựa trên mục tiêu dài hạn. Một trong những mô hình đang được thúc đẩy là quản lý danh mục ủy thác (DPM), trong đó nhà đầu tư trao quyền cho chuyên gia nhằm đảm bảo kỷ luật đầu tư và giảm thiểu tác động của biến động ngắn hạn.

Ở góc độ vận hành, điều này kéo theo sự thay đổi vai trò của đội ngũ quản lý quan hệ khách hàng. Theo ông Manpreet Singh, họ không còn là người bán hàng, mà phải trở thành “kiến trúc sư” cho kế hoạch tài chính của khách hàng, kết nối các nhu cầu từ đầu tư, giáo dục, kinh doanh đến quản lý tài sản toàn cầu thành một hệ thống thống nhất.

Trong bối cảnh dòng tiền đang dịch chuyển ra quốc tế, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Nhà đầu tư không chỉ đối mặt với biến động thị trường trong nước, mà còn phải xử lý rủi ro tỷ giá, pháp lý và chu kỳ toàn cầu. Nếu thiếu nền tảng quản lý tài sản chuyên nghiệp, việc mở rộng đầu tư ra nước ngoài có thể đi kèm với rủi ro cao hơn kỳ vọng.