Hoạch định tài chính cá nhân hướng đến quản lý gia sản chuyên nghiệp

Các diễn giả thảo luận về các vấn đề quản lý gia sản tại diễn đàn. Ảnh: BTC

Đây cũng là trọng tâm được đặt ra tại Diễn đàn thường niên Hoạch định tài chính cá nhân 2026 với chủ đề “Động lực kinh tế và nền tảng vận hành mô hình quản lý gia sản” diễn ra ngày 3/10, do Trường Đại học Văn Lang phối hợp với Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) và Công ty Cổ phần Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT phối hợp tổ chức.

Tài sản cá nhân và nguồn lực cho nền kinh tế

Theo PGS.TS. Trần Thị Mỹ Diệu, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn Lang, vấn đề không còn dừng ở việc mỗi cá nhân gửi tiết kiệm ở đâu, mua sản phẩm nào hay đầu tư vào tài sản gì. Câu hỏi lớn hơn là mỗi người cần bao nhiêu nguồn lực cho từng giai đoạn của cuộc đời, phân bổ tài sản như thế nào giữa tăng trưởng và an toàn, bảo vệ tài sản gia đình ra sao và chuẩn bị thế nào cho tương lai.

Từ góc nhìn này, PGS.TS. Trần Thị Mỹ Diệu cho rằng, khi những nhu cầu thực tế của mỗi cá nhân được đặt vào bài toán đào tạo đội ngũ phục vụ trong lĩnh vực tài chính, vấn đề không chỉ là đáp ứng nhu cầu của từng người mà còn hướng tới đóng góp cho sự phát triển chung. Trong đó, “động lực kinh tế” là vấn đề cần được mổ xẻ trước khi đi sâu vào câu chuyện quản lý gia sản.

TS. Lê Minh Nghĩa, Chủ tịch VFCA cho rằng, quản lý gia sản không phải là dịch vụ đặc quyền dành riêng cho giới siêu giàu mà là một cấu phần “hạ tầng mềm” thiết yếu của thị trường tài chính. Trong bối cảnh nền kinh tế cần nguồn vốn dài hạn quy mô lớn để phát triển bền vững, trong khi kênh tín dụng ngân hàng vẫn tồn tại rủi ro lệch kỳ hạn, việc xác lập chuẩn mực quản lý gia sản có thể góp phần khơi thông nguồn lực nhàn rỗi trong dân cư, đưa dòng tiền tích lũy vào các kênh đầu tư dài hạn có kỷ luật.

Như vậy, câu chuyện quản lý gia sản được nối từ cấp độ cá nhân sang cấp độ thị trường. Nếu ở góc độ cá nhân, vấn đề là phân bổ tài sản phù hợp giữa tăng trưởng và an toàn, thì ở góc độ nền kinh tế, bài toán đặt ra là làm thế nào để nguồn lực tích lũy được quản lý và phân bổ theo hướng dài hạn.

Quản lý gia sản đặt ra yêu cầu ngày càng cao về năng lực tư vấn. Ảnh: BTC

Bài toán nguồn nhân lực, chuẩn nghề nghiệp

Khi mô hình tư vấn chuyển từ bán sản phẩm sang cung cấp giải pháp tổng thể, yêu cầu đối với đội ngũ quản lý gia sản cũng thay đổi theo.

Chia sẻ về bài toán phát triển nguồn nhân lực quản lý gia sản tại Việt Nam, PGS.TS. Nguyễn Tiến Hoàng, Trưởng khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Văn Lang, cho rằng người làm nghề không chỉ dừng ở kiến thức tài chính, mà công việc ngày càng đòi hỏi khả năng nhìn nhận và tư vấn tổng thể, kết hợp kiến thức tài chính đa lĩnh vực với tư duy tư vấn tích hợp, khả năng sử dụng dữ liệu, công nghệ và AI. Bên cạnh đó, còn cần hiểu hành vi và xây dựng quan hệ với khách hàng, đồng thời tuân thủ các yêu cầu về đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp.

Khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn vì thế trở thành một vấn đề cần được giải quyết. Người làm nghề không chỉ cần biết về các sản phẩm và nguyên tắc tài chính, mà còn phải có khả năng tư vấn, xử lý những tình huống thực tế và đồng hành với khách hàng trong các quyết định tài chính dài hạn. Theo PGS.TS. Nguyễn Tiến Hoàng, đào tạo vì vậy cần gắn với thực hành, thay vì chỉ dừng ở việc truyền đạt kiến thức.

Đây cũng là điểm đặt lại vai trò của các trường đại học trong quá trình hình thành thị trường quản lý gia sản. Cơ sở đào tạo không chỉ cung cấp kiến thức tài chính mà còn phải góp phần hình thành đội ngũ có khả năng đáp ứng yêu cầu thực tế của thị trường. Khi đó, đào tạo, tổ chức nghề nghiệp và các định chế tài chính không thể tách rời mà cần cùng tham gia xây dựng hệ sinh thái quản lý gia sản.

Từ yêu cầu đó, vai trò của người làm nghề cũng được nhìn nhận khác trước. Họ không chỉ giúp khách hàng lựa chọn một sản phẩm mà phải giúp mỗi người hiểu rõ nhu cầu, xác định định hướng và bảo đảm an toàn cho những quyết định tài chính của mình. Giá trị của tư vấn vì thế không nằm ở một sản phẩm riêng lẻ mà ở khả năng nhìn nhận tổng thể và đồng hành với khách hàng trong những mục tiêu tài chính dài hạn.

Nguồn nhân lực cũng không thể tách rời nền tảng vận hành của mô hình quản lý gia sản. Khi thị trường phát triển sâu hơn, dịch vụ tài chính đa dạng hơn và nhu cầu tư vấn trở nên phức tạp hơn, đội ngũ làm nghề phải đáp ứng đồng thời yêu cầu về năng lực tư vấn, công nghệ, tuân thủ và đạo đức nghề nghiệp.

Cùng với năng lực chuyên môn, chuẩn nghề nghiệp và đạo đức hành nghề trở thành một phần quan trọng của quá trình chuyên nghiệp hóa. Đây cũng là vấn đề được đặt ra song song với việc xây dựng cấu trúc vận hành mô hình quản lý gia sản tại các định chế ngân hàng và mô hình độc lập, cũng như ứng dụng công nghệ và AI trong hoạt động tư vấn.

Từ một câu chuyện tưởng như thuộc về mỗi gia đình, quản lý gia sản đang dần trở thành câu chuyện của cả thị trường tài chính. Khi nguồn lực tích lũy trong dân cư ngày càng lớn, bài toán đặt ra không chỉ quản lý tài sản tốt hơn, mà còn làm thế nào để dòng tiền đó được dẫn vào những mục tiêu dài hạn, với một hệ thống tư vấn chuyên nghiệp, minh bạch và có trách nhiệm.