 |
| Đối mặt với nhiều khó khăn nhưng tình hình hoạt động doanh nghiệp trong quý I/2026 ghi nhận các tín hiệu tích cực. (ảnh minh họa). |
Doanh nghiệp được “tiếp sức” kịp thời
Theo số liệu của Cục Thống kê, trong tháng 3 vừa qua, cả nước có gần 22 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký 224,9 nghìn tỷ đồng và số lao động đăng ký gần 98,4 nghìn lao động; tăng 94,1% về số doanh nghiệp, tăng 69,4% về số vốn đăng ký và tăng 65,7% về số lao động so với tháng 02/2026.
Tính chung quý I/2026, cả nước có hơn 57,4 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký gần 538,6 nghìn tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký hơn 265,9 nghìn lao động, tăng 57,8% về số doanh nghiệp, tăng 51,0% về số vốn đăng ký và tăng 16,5% về số lao động so với cùng kỳ năm trước.
Bên cạnh đó, cả nước có hơn 38,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (tăng 5,7% so với cùng kỳ năm 2025), nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong quý I/2026 lên 96,0 nghìn doanh nghiệp, tăng 31,7% so với cùng kỳ năm 2025. Bình quân một tháng có 32,0 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.
Trong một góc nhìn khác, theo báo cáo của S&P Global, chỉ số nhà quản trị mua hàng PMI ngành sản xuất Việt Nam tháng 3/2026 đạt 51,2 điểm. Đáng chú ý, đây là tháng thứ 9 liên tiếp chỉ số này được ghi nhận ở mức mở rộng trên 50 điểm.
Những con số đã phần nào cho thấy bức tranh sản xuất kinh doanh, cũng như tình hình doanh nghiệp của nước ta trong 3 tháng đầu năm 2026. Không thể phủ nhận những khó khăn áp lực nhưng sự lạc quan là rất đáng kể. Qua đây cũng đã cho thấy năng lực nội tại, thích ứng của nền kinh tế nước ta trước các biến động địa chính trị toàn cầu, cụ thể là biến động nguồn cung năng lượng do xung đột vũ trang tại Trung Đông trong thời gian qua.
Một điểm cần được nhấn mạnh là trong bối cảnh tình hình diễn biến nhanh, phức tạp, các giải pháp điều hành của Chính phủ cũng đã được xây dựng và triển khai đi vào thực tiễn hết sức khẩn trương.
Minh chứng cụ thể chính là quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Theo đó, từ ngày 26/3/2026 đến hết ngày 15/4/2026, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel và nhiên liệu bay là 0 đồng/lít. Xăng, dầu diezel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.
Các giải pháp này tiếp tục được Chính phủ trình Quốc hội thông qua (vào ngày 12/4), trong nghị quyết về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay và có hiệu lực thi hành 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026.
Chủ động để thích ứng linh hoạt, hiệu quả
Có thể thấy, các giải pháp điều hành thuế với mặt hàng xăng, dầu đã được điều chỉnh kịp thời, tạo nguồn trợ lực rất lớn để tiếp sức cho doanh nghiệp, người dân và cả nền kinh tế. Đây cũng sẽ là bài học kinh nghiệm quan trọng để chúng ta tiếp tục vững bước trong quá trình phấn đấu đạt mục tiêu đề ra trong năm 2026 cũng như các năm tiếp theo.
Trong phát biểu trước Quốc hội mới đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh thông điệp: Tạo đột phá phát triển các thành phần kinh tế gắn với triển khai hiệu quả các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị. Trong đó, người đứng đầu Chính phủ đã nêu: Tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp tư nhân trong nước phát triển, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tuy nhiên, trong khó khăn, để tạo sự đột phá mạnh mẽ, bên cạnh nguồn trợ lực từ Chính phủ, cộng đồng các doanh nghiệp cũng cần chứng minh năng lực thích ứng một cách mạnh mẽ.
TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Giám đốc Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV, nhấn mạnh rằng, cùng với việc tận dụng tốt các chính sách hỗ trợ về thuế, phí, lãi suất, doanh nghiệp Việt cần có chủ động xây dựng các giải pháp chiến lược để nâng cao năng lực nội tại, tinh giản quy trình, bộ máy, tiết kiệm năng lực… để tối ưu chi phí sản xuất. Đồng thời, cần nâng cao năng lực cạnh tranh và nội lực bằng các yếu tố về nhân lực, công nghệ, quản trị, tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình về xuất xứ hàng hóa, rà soát, điều chỉnh chuỗi cung ứng phù hợp, khai thác thị trường nội địa và tăng tính tự chủ về nguyên phụ liệu đầu vào…
Diễn biến địa chính trị toàn cầu vẫn khó lường, doanh nghiệp cũng cần chủ động theo sát tình hình, nhận diện những tác động đến từng ngành hàng sản xuất, qua đó chủ động các giải pháp ứng phó, lên phương án chia sẻ hợp lý về chi phí sản xuất với các đối tác.
Không phủ nhận những khó khăn trước mắt, tuy nhiên TS. Cấn Văn Lực cũng nhấn mạnh rằng, trong tình hình hiện nay, cơ hội sẽ đến với doanh nghiệp nhiều hơn là thách thức.
