Doanh nghiệp tiếp tục là động lực của nền kinh tế tăng trưởng cao

Doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm của tăng trưởng.

Bức tranh doanh nghiệp nhiều điểm sáng

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến ngày 30/6, cả nước có gần 1,062 triệu doanh nghiệp đang hoạt động với tổng vốn đăng ký hơn 30,605 triệu tỷ đồng. Khu vực doanh nghiệp đóng góp trên 60% GDP, tạo việc làm cho khoảng 17,6 triệu lao động và giữ vai trò chủ lực trong hoạt động xuất, nhập khẩu.

Hiệu quả sản xuất, kinh doanh năm 2025 được cải thiện rõ nét khi tỷ lệ doanh nghiệp có lãi đạt 42,6%, tăng 5,5 điểm phần trăm so với năm trước. Trong khi đó, doanh nghiệp hòa vốn giảm còn 44,4%, còn doanh nghiệp thua lỗ chiếm khoảng 13%, cơ bản ổn định. Những con số này phản ánh sức chống chịu và khả năng phục hồi của khu vực doanh nghiệp đang từng bước được củng cố.

Sức sống của nền kinh tế còn thể hiện qua làn sóng doanh nghiệp gia nhập thị trường. Sáu tháng đầu năm có gần 170.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng hơn 11,2% so với cùng kỳ. Trong đó, gần 111.700 doanh nghiệp được thành lập mới và hơn 58.100 doanh nghiệp hoạt động trở lại, mức cao nhất trong nhiều năm gần đây.

Khu vực doanh nghiệp đóng góp trên 60% GDP, tạo việc làm cho khoảng 17,6 triệu lao động và giữ vai trò chủ lực trong hoạt động xuất, nhập khẩu. Thiết kế có sự hỗ trợ của AI.

Dòng vốn đầu tư cũng khởi sắc khi khu vực kinh tế tư nhân bổ sung gần 3,1 triệu tỷ đồng vào nền kinh tế, tăng hơn 11,3%. Riêng vốn đăng ký của doanh nghiệp thành lập mới đạt hơn 1.352,6 nghìn tỷ đồng, tăng tới 64,8%; quy mô vốn bình quân đạt 12,22 tỷ đồng mỗi doanh nghiệp, tăng 35,7%, cho thấy xu hướng xuất hiện nhiều dự án có quy mô đầu tư lớn ngay từ khi khởi sự.

Dẫu còn không ít thách thức, chất lượng dòng vốn gia nhập thị trường đang có xu hướng cải thiện. Số doanh nghiệp thành lập mới có vốn từ 100 tỷ đến dưới 1.000 tỷ đồng tăng 30,6%, đồng thời có khoảng 130 doanh nghiệp đăng ký vốn trên 1.000 tỷ đồng. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành những doanh nghiệp có năng lực đầu tư dài hạn, nâng cao sức cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.

Theo ông Nguyễn Thanh Dương, Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính), quy mô và cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục chuyển dịch theo hướng phù hợp với chủ trương tái cơ cấu nền kinh tế và phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng. Sự chuyển dịch cơ cấu doanh nghiệp không chỉ diễn ra giữa các loại hình mà còn thể hiện rõ theo ngành kinh tế.

Kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026 cho thấy quy mô nền kinh tế Việt Nam đang được mở rộng, và trong bức tranh chung của toàn bộ nền kinh tế, khu vực doanh nghiệp tuy chỉ chiếm tỷ trọng 13,7% tổng số đơn vị điều tra, nhưng đóng vai trò trung tâm của quá trình tăng trưởng.

Khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân

Theo ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo ra xung lực mới cho môi trường kinh doanh. Điểm cốt lõi của Nghị quyết đã thúc đẩy chuyển đổi tư duy từ quản lý sang kiến tạo phát triển, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đầu tư và mở rộng hoạt động.

Hiệu quả bước đầu đã được thể hiện khi từ tháng 5/2025 đến nay, bình quân mỗi tháng có hơn 18.000 doanh nghiệp mới gia nhập thị trường, cao gấp 1,6 lần giai đoạn 2021-2025. Tuy nhiên, cùng với gần 170.000 doanh nghiệp gia nhập thị trường trong 6 tháng đầu năm vẫn có khoảng 150.000 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động hoặc rút lui, cho thấy sức ép cạnh tranh vẫn rất lớn.

Theo ông Bùi Anh Tuấn, để đạt mục tiêu đến năm 2030 có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, đạt 20 doanh nghiệp trên 1.000 dân và có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, điều quan trọng nhất trong giai đoạn 2026-2030 là cụ thể hóa và thực thi hiệu quả các chính sách đã được ban hành. Khi các cải cách đi vào thực tiễn, doanh nghiệp mới thực sự cảm nhận và thụ hưởng được những lợi ích từ quá trình đổi mới thể chế.

Chủ tịch Tập đoàn BRG Nguyễn Thị Nga.

Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp, Chủ tịch Tập đoàn BRG Nguyễn Thị Nga, Quyền Chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam cho rằng mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số vừa là yêu cầu cấp thiết, vừa là cơ hội để Việt Nam tạo bước phát triển đột phá trong giai đoạn mới. Theo bà, cùng với việc hoàn thiện thể chế, hiệu quả tổ chức thực thi chính sách sẽ là yếu tố quyết định để các chủ trương nhanh chóng đi vào cuộc sống và trở thành động lực phát triển doanh nghiệp.

Từ thực tiễn hoạt động của BRG và các doanh nghiệp thành viên Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, bà Nguyễn Thị Nga đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là nâng cao hiệu quả chính sách tài khóa, tiền tệ, thúc đẩy tín dụng xanh thông qua cơ chế hỗ trợ lãi suất, hoàn thiện Danh mục phân loại xanh quốc gia và mở rộng nguồn vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp chuyển đổi xanh.

Bên cạnh đó, bà kiến nghị phát triển mạnh thị trường bán lẻ trong nước bằng việc xây dựng Chương trình quốc gia phát triển chuỗi cung ứng hàng Việt, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất với hệ thống phân phối hiện đại, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp lớn đồng hành cùng doanh nghiệp nhỏ trong chuyển giao công nghệ, chuẩn hóa chất lượng và mở rộng thị trường.

Đối với lĩnh vực du lịch, bà đề xuất xây dựng các cơ chế đặc thù cho những tổ hợp thương mại, du lịch và vui chơi giải trí quy mô lớn; thúc đẩy kinh tế đêm; đẩy nhanh hoàn thuế VAT tại chỗ cho khách quốc tế và hoàn thiện các chính sách thuế, phí nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

“Khi các nguồn lực được khơi thông và chính sách được triển khai hiệu quả, khu vực doanh nghiệp tư nhân sẽ tiếp tục đẩy mạnh đầu tư, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số và đưa doanh nghiệp thực sự trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế”, Chủ tịch Tập đoàn BRG khẳng định.