 |
| Doanh nghiệp cảng nước sâu đón nhiều lợi thế, cơ hội gia tăng lợi nhuận. Ảnh: Thu Hoà |
Xuất nhập khẩu tăng tốc, cảng biển hưởng lợi
Hoạt động thương mại Việt Nam tiếp tục ghi nhận đà tăng trưởng mạnh trong quý III/2026, tạo nền tảng tích cực cho doanh thu của nhóm cảng và vận tải biển.
Theo báo cáo phân tích của MBS Research công bố mới đây, tính đến giữa tháng 9/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong quý III tăng khoảng 29,6% so với cùng kỳ. Cùng với đó, tổng lưu lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển cả nước trong quý III được dự kiến tăng 21,7% so với cùng kỳ. Trong đó, sản lượng qua hai cụm cảng lớn là Hải Phòng và TP. Hồ Chí Minh được ước tính tăng lần lượt 9,7% và 8,6%.
Đà tăng trưởng này được đánh giá đến từ nhiều yếu tố. Trước hết, hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục hưởng lợi từ xu hướng “Trung Quốc+1”. Cùng với đó, sự phục hồi rõ nét tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm đang thúc đẩy doanh nghiệp gia tăng tích trữ hàng tồn kho để chuẩn bị cho mùa mua sắm cao điểm cuối năm.
Một yếu tố khác là tình trạng ùn tắc tại các cảng trung chuyển lớn trong khu vực, kết hợp với bất ổn địa chính trị kéo dài, khiến các hãng tàu phải tái cơ cấu mạng lưới và phân bổ tuyến vận tải sang những khu vực có hiệu suất ổn định hơn, trong đó có cụm cảng Hải Phòng và TP. Hồ Chí Minh.
Đón đầu lợi thế trên, nhóm doanh nghiệp cảng và vận tải biển được kỳ vọng tiếp tục hưởng lợi khi cả sản lượng và doanh thu đều tăng trưởng tích cực so với cùng kỳ. Đáng chú ý, nhóm doanh nghiệp khai thác cảng nước sâu với biên lợi nhuận gộp cao được dự báo duy trì tốc độ tăng trưởng lợi nhuận mạnh.
Cảng nước sâu bứt tốc lợi nhuận
Theo chuyên gia MBS Research, trong nhóm cảng và vận tải biển, Tổng công ty Gemadept được dự báo tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận mạnh trong quý III/2026, ước tăng 86% so với cùng kỳ.
Sản lượng khai thác qua toàn hệ thống cảng được kỳ vọng tăng 6,3% so với cùng kỳ. Động lực đến từ việc Nam Đình Vũ đón hai tuyến dịch vụ mới, trong khi các cảng phía Nam tích cực xử lý lượng hàng vượt công suất từ Gemalink.
Đáng chú ý, Gemalink tiếp tục khai thác vượt xa công suất thiết kế. Sản lượng qua cảng được ước tính tăng 27,3% so với cùng kỳ, qua đó đóng góp tích cực vào lợi nhuận từ các công ty liên doanh, liên kết của Gemadept trong quý III/2026.
Với Cảng Hải Phòng, lợi nhuận quý III/2026 được đánh giá duy trì tốc độ tăng trưởng mạnh, ước tăng 65% so với cùng kỳ. Hai động lực chính là tăng giá dịch vụ, ước khoảng 17% so với cùng kỳ, và gia tăng đóng góp từ bến 3,4 Lạch Huyện.
Hiệu suất khai thác bến 3,4 Lạch Huyện được kỳ vọng cải thiện tích cực, ước đạt khoảng 48% sau 9 tháng năm 2026. Hoạt động thương mại trong khu vực tích cực, cùng việc MSC mở rộng thêm tuyến dịch vụ mới qua bến 3,4, được đánh giá là những yếu tố hỗ trợ hiệu suất khai thác của bến.
Tại VIMC Đình Vũ, lợi nhuận quý III/2026 cũng được dự báo cải thiện mạnh, ước tăng 82% so với cùng kỳ. Sản lượng khai thác qua toàn bộ hệ thống cảng, không bao gồm VIMC Đình Vũ, được ước tính tăng khoảng 6%.
Trong đó, cảng Nam Hải Đình Vũ được kỳ vọng nâng hiệu suất khai thác lên khoảng 73,6%, so với 51,5% trong 9 tháng năm 2025. Cùng với tăng sản lượng, giá dịch vụ bình quân được ước tính tăng khoảng 6,5% so với cùng kỳ, giúp biên lợi nhuận gộp quý III/2026 cải thiện 3,9 điểm phần trăm.
 |
| Doanh nghiệp logistics tối ưu hóa chi phí vận chuyển, tăng biên lợi nhuận. Ảnh: Thu Hòa |
Lợi nhuận của doanh nghiệp còn được hỗ trợ bởi mức đóng góp gia tăng từ Hợp tác xã vận tải biển Hải An vào lợi nhuận từ các công ty liên doanh, liên kết.
Đối với Công ty Cổ phần Vận tải và Xếp dỡ Hải An, lợi nhuận quý III/2026 được dự báo tăng 12% so với cùng kỳ. Hoạt động khai thác cảng được hỗ trợ bởi tăng giá dịch vụ và tiết giảm chi phí thuê ngoài, qua đó cải thiện biên lợi nhuận gộp.
Ở mảng khai thác tàu, doanh thu cho thuê được kỳ vọng tăng nhờ chuyển đổi một tàu từ tự vận hành sang cho thuê, cùng với việc gia hạn các hợp đồng thuê mới trong 9 tháng năm 2026 trong bối cảnh giá cước cho thuê neo cao. Những yếu tố này được kỳ vọng giúp biên lợi nhuận gộp từ hoạt động khai thác tàu cải thiện tích cực so với cùng kỳ.
Chuyển phát tăng doanh thu nhưng chịu sức ép chi phí
Trái ngược với nhóm cảng và vận tải biển, các doanh nghiệp bưu chính – chuyển phát tiếp tục đối mặt với áp lực lớn từ chi phí nhiên liệu.
Lũy kế 8 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,2% so với cùng kỳ, góp phần thúc đẩy khối lượng vận chuyển hàng hóa đường bộ tăng 18% so với cùng kỳ.
Đà phục hồi của thị trường nội địa, kết hợp với sự bùng nổ kéo dài của thương mại điện tử, được kỳ vọng tiếp tục giúp các doanh nghiệp chuyển phát ghi nhận tăng trưởng tích cực về doanh thu từ hoạt động cốt lõi.
Tuy nhiên, tốc độ tăng doanh thu chưa đồng nghĩa với cải thiện tương ứng về lợi nhuận. Giá nhiên liệu duy trì ở mức cao, ước tăng 52,3% so với cùng kỳ, đang tạo sức ép đáng kể lên biên lợi nhuận của nhóm bưu chính – chuyển phát truyền thống.
Trong bối cảnh đó, lợi nhuận của các doanh nghiệp trong nhóm được dự báo tiếp tục chịu tác động từ chi phí nhiên liệu gia tăng. Đây là điểm khác biệt đáng chú ý so với nhóm cảng và vận tải biển, khi triển vọng lợi nhuận quý III/2026 có sự phân hóa rõ hơn.
Riêng Tổng công ty Cổ phần Bưu chính Viettel được dự phóng lợi nhuận quý III/2026 phục hồi, tăng 10,9% so với cùng kỳ. Động lực đến từ nhu cầu tiêu dùng và mua sắm tiếp tục tăng cao, chủ yếu được thúc đẩy bởi đà mở rộng của thị trường thương mại điện tử.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp được kỳ vọng mở rộng thị phần nhờ lợi thế về quy mô đội xe lớn và mạng lưới bưu cục rộng khắp. Khả năng khai thác các đơn hàng liên tỉnh và khối lượng lớn được đánh giá giúp nâng hiệu suất khai thác, đồng thời hỗ trợ mở rộng thị phần.
Dù vẫn chịu áp lực từ chi phí nhiên liệu, doanh nghiệp được kỳ vọng có thể chuyển dịch một phần chi phí thông qua việc áp dụng phụ phí nhiên liệu. Đây là yếu tố giúp giảm bớt tác động của giá nhiên liệu cao lên lợi nhuận.
Biên lợi nhuận gộp trong quý III/2026 được kỳ vọng phục hồi so với cùng kỳ và quý trước, nhờ tối ưu hóa vận chuyển chặng cuối và tăng giá dịch vụ, ước cao hơn 15% so với cùng kỳ.
Cùng với hoạt động vận chuyển, các dịch vụ có biên lợi nhuận gộp cao hơn như kho bãi, xuyên biên giới được kỳ vọng gia tăng đóng góp. Đáng chú ý, hoạt động hợp tác với FedEx được kỳ vọng bắt đầu ghi nhận lợi nhuận trong quý III/2026.
Như vậy, bức tranh lợi nhuận ngành logistics trong quý III/2026 cho thấy sự phân hóa khá rõ. Nhóm cảng và vận tải biển được hưởng lợi trực tiếp từ đà tăng của xuất nhập khẩu, sản lượng hàng hóa qua cảng và nhu cầu vận tải phục vụ mùa cao điểm cuối năm. Trong khi đó, nhóm bưu chính – chuyển phát dù duy trì tăng trưởng doanh thu nhờ thị trường nội địa và thương mại điện tử, vẫn phải đối mặt với bài toán kiểm soát chi phí nhiên liệu.
Trong nhóm cảng và vận tải biển, các doanh nghiệp khai thác cảng nước sâu được kỳ vọng tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng lợi nhuận nhờ sản lượng tăng và biên lợi nhuận gộp vượt trội. Với nhóm chuyển phát, khả năng chuyển dịch chi phí, tối ưu vận hành và gia tăng tỷ trọng các dịch vụ có biên lợi nhuận cao sẽ là những yếu tố quan trọng hỗ trợ lợi nhuận trong quý III/2026.
