 |
| Toàn cảnh Phiên họp. |
Sửa đổi phù hợp với tổ chức bộ máy mới
Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, Dự thảo Luật tập trung vào một số nội dung chính. Trước hết là sửa đổi, bổ sung quy định về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội đối với người hoạt động không chuyên trách ở xã, thôn, tổ dân phố, phù hợp với định hướng kéo dài lộ trình sử dụng lực lượng này.
Dự thảo cũng sửa đổi các quy định về vị trí, quyền hạn, trách nhiệm của cơ quan bảo hiểm xã hội để phù hợp với địa vị pháp lý hiện nay của hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
Cùng với đó, dự luật bổ sung quy định về trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội của các cơ quan như Bộ Nội vụ, Bộ Y tế, Bộ Tài chính và Ủy ban nhân dân các cấp để bảo đảm phù hợp với nhiệm vụ, quyền hạn hiện hành của các bộ, ngành và địa phương.
Một số nội dung khác cũng được điều chỉnh như sửa đổi tên gọi và thẩm quyền của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội; sửa đổi thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai khi người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết của Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam; bổ sung quy định về thẩm quyền quyết định thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau hoặc sau thai sản đối với người lao động tại đơn vị không có công đoàn cơ sở.
Đối với Hội đồng quản lý Bảo hiểm xã hội, Chính phủ cho rằng, sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, vị trí của cơ quan bảo hiểm xã hội và Bộ Tài chính đã thay đổi và tác động đến hoạt động của Hội đồng quản lý Bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, do Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 mới có hiệu lực và Chính phủ đã ban hành Nghị định số 197/2025/NĐ-CP nên cần thêm thời gian đánh giá việc thực thi. Vì vậy, trước mắt chỉ sửa đổi quy định về đại diện các bộ, ngành tham gia Hội đồng quản lý cho phù hợp với tình hình tổ chức bộ máy mới.
Ngoài ra, nhằm tiếp tục thể chế hóa quan điểm cải cách hành chính bảo hiểm xã hội theo Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, tạo điều kiện góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới, dự thảo Luật bổ sung quy định theo hướng Quỹ Bảo hiểm xã hội được gửi tiền tại các ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước và vốn doanh nghiệp nhà nước từ 50% vốn điều lệ trở lên, đảm bảo điều kiện theo quy định của Chính phủ.
Đánh giá kỹ về đầu tư Quỹ Bảo hiểm xã hội
Báo cáo thẩm tra sơ bộ Dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi luật nhằm phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
 |
| Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình (giữa), Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận (ngoài cùng bên trái) dự phiên họp. |
Theo Thường trực Ủy ban, Dự án Luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với Hiến pháp và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Về một số nội dung cụ thể, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung các quy định liên quan đến hoạt động kiểm tra chuyên ngành của cơ quan bảo hiểm xã hội để bảo đảm thống nhất với Luật Thanh tra. Đồng thời, làm rõ cơ chế kiểm tra giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội nhằm tránh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ.
Đối với quy định liên quan đến tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, Thường trực Ủy ban cho rằng cần nâng cao năng lực cán bộ cấp xã, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chia sẻ dữ liệu để bảo đảm việc triển khai chính sách bảo hiểm xã hội hiệu quả.
Thường trực Ủy ban bày tỏ băn khoăn về đề xuất bổ sung quy định cho phép Quỹ Bảo hiểm xã hội được gửi tiền tại các ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước và vốn doanh nghiệp nhà nước từ 50% vốn điều lệ trở lên.
Theo cơ quan thẩm tra, nội dung này chưa nằm trong mục tiêu, quan điểm xây dựng Luật đã nêu trong tờ trình của Chính phủ, đồng thời không được đề xuất khi xây dựng chương trình lập pháp năm 2026.
Thường trực Ủy ban cũng nhấn mạnh, Quỹ Bảo hiểm xã hội được hình thành từ sự đóng góp của hàng chục triệu người lao động qua nhiều thế hệ, vì vậy nguyên tắc đầu tư phải bảo đảm an toàn, bền vững và hiệu quả. Do đó, Uỷ ban đề nghị Chính phủ cân nhắc kỹ lưỡng, đánh giá tác động đầy đủ và có thể xem xét khi sửa đổi toàn diện Luật Bảo hiểm xã hội trong thời gian tới.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng cho rằng nếu Dự thảo Luật không giữ quy định này thì Luật có thể có hiệu lực ngay sau khi được thông qua do không cần thêm văn bản hướng dẫn chi tiết.
