Đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công tạo đà cho tăng trưởng

Đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án có vốn đầu tư công.

Theo kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao, tổng vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước năm 2026 lên tới 995.348,05 tỷ đồng, tăng khoảng 93.000 tỷ đồng so với năm 2025. Nếu tính cả phần vốn ngân sách địa phương giao tăng và vốn kéo dài từ các năm trước, tổng quy mô vốn thực tế đã vượt ngưỡng 1.008.610,9 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách trung ương chiếm 345.121,45 tỷ đồng, còn lại 650.226,6 tỷ đồng là vốn ngân sách địa phương.

Tuy nhiên, trái với kỳ vọng về một “cú hích” ngay từ đầu năm, tiến độ giải ngân trong 2 tháng đầu năm 2026 vẫn chưa có nhiều đột phá. Tính đến hết tháng 2/2026, tổng số vốn giải ngân đạt 55.739,8 tỷ đồng, tương đương 5,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với cùng kỳ năm 2025, tỷ lệ giải ngân gần như không thay đổi, song giá trị tuyệt đối đã tăng thêm khoảng 10,9 nghìn tỷ đồng. Song nếu xét về mục tiêu thì tỷ lệ này vẫn còn ở mức thấp so với yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đầu tư để hỗ trợ cho tăng trưởng, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026.

Nhận diện rõ vai trò “đầu kéo” của đầu tư công trong thúc đẩy tăng trưởng, ngay từ những ngày đầu năm 2026, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã triển khai hàng loạt giải pháp điều hành quyết liệt. Nhiều hội nghị toàn quốc về thúc đẩy giải ngân đã được tổ chức, cùng với các phiên họp Chính phủ thường kỳ và các cuộc họp của Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm. Nghị quyết số 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026 cùng các công điện điều hành được ban hành ngay từ đầu năm đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương “vào việc ngay từ những ngày đầu, tháng đầu” với thông điệp xuyên suốt là phải coi giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn trực tiếp với trách nhiệm của người đứng đầu.

Không dừng lại ở việc chỉ đạo, lãnh đạo Chính phủ còn trực tiếp kiểm tra thực địa nhiều dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, phát động phong trào thi đua đẩy nhanh tiến độ thi công ngay trong dịp Tết Nguyên đán, nhằm tránh “khoảng trống” điều hành đầu năm.

Cùng với Chính phủ, Bộ Tài chính đã triển khai nhiều nhiệm vụ nhằm nâng cao chất lượng phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công. Ngay từ đầu năm, Bộ Tài chính đã có văn bản đôn đốc các bộ, ngành, địa phương khẩn trương nhập và phân bổ kế hoạch vốn; kiểm tra phương án phân bổ chi tiết, kịp thời phê duyệt dự toán đối với dự án đủ điều kiện, đồng thời đề nghị điều chỉnh với các dự án chưa đáp ứng yêu cầu.

Đặc biệt, Bộ Tài chính cũng chỉ đạo Kho bạc Nhà nước thực hiện giải ngân ngay khi đủ điều kiện theo Nghị định số 254/2025/NĐ-CP quy định về quản lý, thanh toán, quyết toán dự án sử dụng vốn đầu tư công, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chủ đầu tư trong đề xuất thanh toán…

Theo các chuyên gia kinh tế, tình trạng giải ngân chậm trong những tháng đầu năm xuất phát từ nhiều yếu tố đan xen. Trước hết là yếu tố mang tính chu kỳ. Những tháng đầu năm thường là thời gian các bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thiện thủ tục đầu tư, phân bổ kế hoạch vốn chi tiết, do đó khối lượng giải ngân chưa cao. Bên cạnh đó, kỳ nghỉ Tết Nguyên đán diễn ra muộn cũng phần nào ảnh hưởng đến tiến độ thi công và xử lý hồ sơ. Tuy nhiên, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng 2 con số được đặt ra cho năm 2026, việc sớm tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và tổ chức thực hiện dự án sẽ có ý nghĩa quan trọng nhằm phát huy vai trò “dẫn dắt” của đầu tư công đối với nền kinh tế.

Tại cuộc họp của Thường trực Chính phủ ngày 16/3 cho ý kiến về một số nội dung quan trọng để tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, các vấn đề, dự án tồn đọng kéo dài, khơi thông, giải phóng, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, thúc đẩy các động lực phát triển, góp phần phát triển nhanh và bền vững; thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế trong bối cảnh tình hình có nhiều khó khăn, thách thức.

Thủ tướng yêu cầu hoàn thành xử lý dứt điểm các dự án còn lại trên cơ sở các công cụ, cơ chế đã được cấp có thẩm quyền cho phép, nếu phát sinh vướng mắc thì tiếp tục báo cáo, đề xuất, phát huy cao nhất tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, nhất là người đứng đầu.