Công nghệ chiến lược tạo động lực tái cơ cấu nông nghiệp giai đoạn 2026 - 2030

Công nghệ chiến lược tạo động lực tái cơ cấu nông nghiệp giai đoạn 2026 – 2030.

Theo Quyết định số 808/QĐ-TTg ngày 6/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về giao nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo gắn với các bài toán lớn của quốc gia giai đoạn 2026–2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì triển khai 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược đối với ngành nông nghiệp.

Ba nhóm nhiệm vụ gồm phát triển giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản thế hệ mới bằng công nghệ gen, tế bào và công nghệ sinh học; làm chủ công nghệ vắc-xin thú y thế hệ mới, chế phẩm sinh học và sinh phẩm phục vụ nông nghiệp; xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.

Triển khai nhiệm vụ này, Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã xây dựng dự thảo “Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược thuộc phạm vi quản lý của Bộ”, đồng thời lấy ý kiến các đơn vị liên quan nhằm hoàn thiện trước khi trình thẩm định.

Kế hoạch được xây dựng bám sát hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ với 5 bước gồm xác định nhiệm vụ; thẩm định, phê duyệt; đặt hàng nhiệm vụ; bố trí kinh phí, nguồn lực; tổ chức triển khai, theo dõi, kiểm tra và đánh giá. Quy trình này được kỳ vọng giúp các nhiệm vụ công nghệ chiến lược gắn chặt với yêu cầu thực tiễn, nâng cao hiệu quả đầu tư nghiên cứu và thúc đẩy nhanh quá trình ứng dụng vào sản xuất.

Xác định nhiệm vụ, nhiều đề xuất công nghệ chiến lược đã được tổng hợp theo từng nhóm lĩnh vực. Trong lĩnh vực giống cây trồng, vật nuôi và thủy sản, các đơn vị đề xuất tập trung phát triển các giống cây lâm nghiệp như keo lai; các nhóm cây trồng chủ lực gồm chanh leo, mít, dứa, sầu riêng, cà phê, thanh long, lúa, sắn, khoai tây; cùng các giống vật nuôi và thủy sản có giá trị kinh tế cao như lợn, tôm, cá tra, cá rô phi và một số loài cá biển.

Đối với nhóm nhiệm vụ về vắc-xin thú y và chế phẩm sinh học, các đề xuất tập trung phát triển vắc-xin thế hệ mới cho gia súc, gia cầm nhằm phòng chống các bệnh nguy hiểm do virus và vi khuẩn; đồng thời nghiên cứu vắc-xin và chế phẩm sinh học phục vụ nuôi trồng thủy sản, đặc biệt đối với cá tra, cá rô phi, cá biển và tôm nước lợ. Việc đẩy mạnh công nghệ sinh học được đánh giá sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro dịch bệnh, nâng cao năng suất và tăng khả năng chủ động công nghệ trong nước.

Đối với nhiệm vụ xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai trên cơ sở các quyết định đã ban hành, đồng thời tiếp tục hoàn thiện để bảo đảm tính đồng bộ, kết nối dữ liệu và minh bạch hóa chuỗi giá trị nông sản. Đây cũng là yêu cầu ngày càng cấp thiết trong bối cảnh nhiều thị trường nhập khẩu siết chặt tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số chuỗi cung ứng.

Hiện Vụ Khoa học và Công nghệ yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ nhiệm vụ, bảo đảm tiến độ trình thẩm định trước ngày 30/6/2026. Bộ cũng sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ trong quá trình thẩm định, phê duyệt và triển khai các nhiệm vụ công nghệ chiến lược.

Đánh giá việc triển khai các nhiệm vụ, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung nhấn mạnh, các nhiệm vụ công nghệ chiến lược không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn là giải pháp quan trọng thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững trong giai đoạn tới.

Theo Thứ trưởng Hoàng Trung, các đơn vị cần xác định cụ thể các sản phẩm chiến lược, đặc biệt đối với nhiệm vụ xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc nông lâm sản toàn ngành phải triển khai thống nhất trong toàn hệ thống. Đồng thời, các nhiệm vụ về giống cây trồng, vật nuôi và sản phẩm nông nghiệp cần được triển khai theo đúng sổ tay hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả ứng dụng thực tiễn.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu các đơn vị lựa chọn nhiệm vụ có khả năng ứng dụng cao, gắn với nhu cầu thực tiễn sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành và hình thành chuỗi giá trị nông sản bền vững; đồng thời tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để sớm đưa các sản phẩm công nghệ chiến lược vào thực tiễn.