Chứng khoán tháng 3/2026: Chiến lược đầu tư trong giai đoạn phân hóa

VN-Index tiệm cận 1.900 điểm sau chuỗi tăng dài, thị trường phân hóa.

Sau bốn tháng tăng điểm liên tiếp, VN-Index đang tiến gần vùng 1.900 điểm – khu vực từng nhiều lần tạo áp lực điều chỉnh đối với thị trường. Điều này khiến chứng khoán Việt Nam bước vào tháng 3/2026 trong trạng thái thận trọng hơn, khi xu hướng phân hóa có thể trở nên rõ nét và chiến lược đầu tư cần chuyển sang hướng chọn lọc cổ phiếu.

Thị trường bước vào giai đoạn phân hóa

Theo ghi nhận của Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), thị trường chứng khoán Việt Nam trong hai tháng đầu năm 2026 ghi nhận xu hướng phục hồi tích cực sau giai đoạn điều chỉnh đầu năm. Đà tăng của VN-Index được hỗ trợ bởi sự hồi phục của một số cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm bất động sản, trong khi dòng tiền tiếp tục tập trung vào các doanh nghiệp đầu ngành.

Thanh khoản thị trường vẫn duy trì ở mức cao so với trung bình năm 2025, dù giá trị giao dịch trong tháng 2 có phần sụt giảm do ảnh hưởng của kỳ nghỉ Tết kéo dài. Điều này cho thấy dòng tiền nội vẫn đóng vai trò chủ đạo trong việc duy trì nhịp tăng của thị trường.

Tuy nhiên, sau chuỗi tăng kéo dài bốn tháng liên tiếp, VN-Index hiện đã tiệm cận vùng đỉnh lịch sử quanh 1.900 điểm. Khi chỉ số tiến gần các vùng kháng cự mạnh, áp lực chốt lời thường có xu hướng gia tăng, đặc biệt khi nhiều nhóm cổ phiếu đã phục hồi đáng kể từ vùng đáy năm 2024–2025.

Xét về định giá, P/E của VN-Index đã quay trở lại vùng trung bình lịch sử. Điều này cho thấy thị trường chưa rơi vào trạng thái quá nóng, song dư địa tăng giá trong ngắn hạn có thể không còn quá rộng như giai đoạn trước.

Trong bối cảnh đó, xu hướng thị trường trong tháng 3 nhiều khả năng sẽ chuyển từ tăng đồng thuận sang phân hóa mạnh theo nhóm ngành và câu chuyện riêng của từng doanh nghiệp.

Chính sách và dòng tiền nội: Động lực chính của thị trường

Một trong những yếu tố quan trọng giúp thị trường chứng khoán Việt Nam duy trì xu hướng tích cực thời gian qua là môi trường tiền tệ tương đối thuận lợi.

Sau giai đoạn tăng mạnh trong năm 2022–2023, mặt bằng lãi suất huy động đã dần hạ nhiệt và duy trì ở mức ổn định trong năm 2025 và đầu năm 2026. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí vốn của doanh nghiệp mà còn thúc đẩy dòng tiền dịch chuyển sang các kênh đầu tư có mức sinh lời cao hơn như chứng khoán.

Song song với đó, tăng trưởng tín dụng tiếp tục duy trì ở mức tích cực, phản ánh nhu cầu vốn của nền kinh tế đang được cải thiện. Việc tín dụng mở rộng không chỉ hỗ trợ hoạt động sản xuất – kinh doanh mà còn gián tiếp tạo thêm nguồn lực cho thị trường thông qua dòng tiền margin và dòng tiền đầu tư cá nhân.

Ngoài yếu tố tiền tệ, các câu chuyện chính sách cũng đang trở thành động lực quan trọng đối với thị trường trong năm 2026.

Đáng chú ý là tiến trình tái cơ cấu và thoái vốn tại doanh nghiệp Nhà nước. Sau khi Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế Nhà nước được ban hành, Nghị định 57 tiếp tục mở đường cho việc cơ cấu lại vốn tại nhiều tập đoàn và tổng công ty lớn.

Chính sách này hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp, tăng tính minh bạch và mở rộng cơ hội cho khu vực tư nhân tham gia vào các doanh nghiệp quy mô lớn, qua đó tạo thêm động lực cho thị trường vốn.

Bên cạnh đó, kỳ vọng nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư. Theo lộ trình, FTSE Russell dự kiến công bố kết quả đánh giá vào đầu tháng 4/2026. Nếu được nâng hạng lên thị trường mới nổi hạng 2, Việt Nam có thể thu hút dòng vốn đáng kể từ các quỹ đầu tư toàn cầu và các quỹ ETF theo chỉ số.

Tuy vậy, ở thời điểm hiện tại, dòng vốn ngoại vẫn chưa thực sự quay trở lại mạnh mẽ khi khối ngoại tiếp tục duy trì trạng thái bán ròng trong những tháng đầu năm. Xu hướng này được kỳ vọng có thể thay đổi nếu triển vọng nâng hạng thị trường trở nên rõ ràng hơn.

Biến số toàn cầu và chiến lược đầu tư tháng 3

Bên cạnh các yếu tố nội tại, thị trường chứng khoán Việt Nam trong tháng 3 cũng chịu ảnh hưởng đáng kể từ những biến động của kinh tế và địa chính trị toàn cầu.

Một trong những yếu tố đáng chú ý là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Trong lịch sử, các xung đột tại khu vực này thường tác động mạnh đến giá dầu và thị trường hàng hóa. Nếu căng thẳng kéo dài hoặc leo thang, giá dầu có thể tăng mạnh, thậm chí vượt mốc 100 USD/thùng.

Trong kịch bản đó, nhiều doanh nghiệp thuộc chuỗi giá trị dầu khí có thể hưởng lợi trực tiếp. Các công ty dịch vụ dầu khí và thăm dò khai thác như PVS, PVD có thể hưởng lợi từ nhu cầu gia tăng đối với các dự án khai thác mới, trong khi các doanh nghiệp trung và hạ nguồn như GAS, BSR hay PLX có thể tận dụng lợi thế từ hàng tồn kho giá thấp.

Ngoài dầu khí, một số nhóm ngành khác như phân bón, kim loại công nghiệp hay kim loại chiến lược cũng có thể hưởng lợi từ biến động giá hàng hóa toàn cầu. Ngược lại, các ngành phụ thuộc nhiều vào chi phí nhiên liệu như hàng không có thể chịu áp lực nếu giá dầu tăng mạnh.

Trong bối cảnh VN-Index đã trải qua bốn tháng tăng điểm liên tiếp và đang tiệm cận vùng đỉnh lịch sử quanh 1.900 điểm, dư địa tăng của thị trường trong ngắn hạn có thể sẽ thu hẹp hơn. Khi chỉ số tiến gần vùng kháng cự mạnh, áp lực chốt lời thường gia tăng, khiến diễn biến thị trường trở nên thận trọng hơn sau giai đoạn tăng khá nhanh trước đó.

Vì vậy, chiến lược đầu tư trong tháng 3 nhiều khả năng sẽ chuyển từ “mua theo xu hướng thị trường” sang ưu tiên quản trị rủi ro và lựa chọn cổ phiếu có câu chuyện riêng. Dòng tiền được dự báo sẽ tập trung vào các nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ chính sách, những doanh nghiệp gắn với kỳ vọng nâng hạng thị trường, cũng như các ngành có thể hưởng lợi từ biến động của giá hàng hóa toàn cầu.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc thị trường có thể bước vào giai đoạn phân hóa mạnh hơn, khi cơ hội sẽ không còn trải rộng trên toàn thị trường mà tập trung vào một số nhóm ngành và doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng rõ ràng.