Ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số phiên bản 1.0, tạo nền tảng phát triển hạ tầng và dữ liệu số thống nhất

Mô hình khái quát Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 1425/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số (phiên bản 1.0).

Hình thành nền tảng kiến trúc số thống nhất trên phạm vi quốc gia

Theo Quyết định, Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số là căn cứ để xây dựng, phát triển, nâng cấp và vận hành hạ tầng số, hệ thống số, hệ thống thông tin, nền tảng số, cơ sở dữ liệu và dịch vụ số của các cơ quan, tổ chức trong toàn bộ hệ thống chính trị. Việc triển khai phải bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, kết nối, liên thông, chia sẻ và sử dụng chung, kế thừa tối đa các thành phần hiện có, tránh đầu tư phân tán, trùng lặp, lãng phí, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển và ứng dụng các công nghệ mới trong tương lai.

Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số được xây dựng nhằm khái quát mô hình kiến trúc số tổng thể của quốc gia, trong đó xác định các thành phần dùng chung, cốt lõi cho các cơ quan trong hệ thống chính trị ở các cấp.

Đồng thời, Khung kiến trúc bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu, dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư trong quá trình kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu số; tăng cường khả năng kết nối, chia sẻ và sử dụng chung tài nguyên, dữ liệu trên phạm vi quốc gia; thống nhất các khung kiến trúc và kiến trúc số hiện có; phát triển các nền tảng số, cơ sở dữ liệu dùng chung quốc gia, góp phần tiết kiệm chi phí đầu tư và hạn chế tình trạng đầu tư chồng chéo.

Việc triển khai Khung kiến trúc cũng hướng đến thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp; tăng cường tính minh bạch thông qua dữ liệu mở, nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước và tạo điều kiện để xã hội tham gia nhiều hơn vào quá trình quản trị quốc gia.

Theo Quyết định, Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số được áp dụng đối với việc xây dựng, cập nhật, quản lý và tổ chức triển khai Khung kiến trúc số của cơ quan Đảng, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Khung kiến trúc Chính phủ số thông qua Khung kiến trúc Chính phủ số cấp bộ và Khung kiến trúc Chính quyền số cấp tỉnh; cùng Khung kiến trúc số của các cơ quan, tổ chức khác trong hệ thống chính trị.

Khung kiến trúc cũng là căn cứ để đầu tư, xây dựng, nâng cấp, phát triển, vận hành, kết nối, chia sẻ, khai thác và sử dụng chung hạ tầng số, hệ thống số, hệ thống thông tin, nền tảng số, cơ sở dữ liệu và dịch vụ số theo quy định của pháp luật.

Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số kế thừa đầy đủ nội dung của 7 nguyên tắc cốt lõi tại Quy định số 05-QĐ/BCĐTW, đồng thời được cập nhật để phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Theo đó, nguyên tắc đầu tiên là quản trị dựa trên kết quả có thể định lượng, đo lường và kiểm chứng, coi đây là thước đo thành công của từng hợp phần trong mô hình.

Nguyên tắc thứ hai là công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành phải dựa trên dữ liệu theo thời gian thực. Dữ liệu được quản trị thống nhất trên phạm vi quốc gia theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, được chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ theo quy định của pháp luật.

Nguyên tắc thứ ba xác định ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ tự động hóa trong thiết kế, vận hành các quy trình nghiệp vụ phù hợp theo định hướng “AI First”, trên cơ sở đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về pháp lý, dữ liệu, kỹ thuật, an toàn và quản trị rủi ro.

Nguyên tắc thứ tư là phân cấp, phân quyền mạnh mẽ trên nền tảng số. Trung ương tập trung xây dựng thể chế, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các nền tảng số dùng chung, đồng thời thực hiện giám sát dựa trên dữ liệu, tạo điều kiện để địa phương chủ động trong tổ chức thực hiện.

Nguyên tắc thứ năm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái dịch vụ số hợp nhất. Theo đó, Khung kiến trúc hướng tới chấm dứt tình trạng phân mảnh trong trải nghiệm của người sử dụng khi tương tác với cơ quan nhà nước. Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng định danh điện tử VNeID sẽ được phát triển theo hướng đồng bộ, liên thông, bảo đảm khả năng tiếp cận đối với mọi đối tượng, đặc biệt là người yếu thế, đồng thời tích hợp các tính năng hỗ trợ như hướng dẫn bằng giọng nói và ngôn ngữ dân tộc thiểu số.

Bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư là nguyên tắc thứ sáu, được xác định là yêu cầu tiên quyết xuyên suốt toàn bộ vòng đời của hạ tầng số, hệ thống số, nền tảng số, cơ sở dữ liệu và dịch vụ số, từ khâu thiết kế, xây dựng, triển khai, vận hành, nâng cấp cho đến khi kết thúc sử dụng.

Nguyên tắc cuối cùng là thúc đẩy phát triển dữ liệu mở nhằm nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và tạo động lực cho đổi mới sáng tạo.

Theo Quyết định, 7 nguyên tắc này có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau, tạo thành nền tảng thống nhất cho quá trình xây dựng quốc gia số. Trong đó, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu là điều kiện tiên quyết để dữ liệu được khai thác an toàn; dữ liệu theo thời gian thực kết hợp với trí tuệ nhân tạo tạo nền tảng cho quản trị hiện đại và phân cấp hiệu quả; còn dữ liệu mở góp phần gia tăng minh bạch, khuyến khích đổi mới sáng tạo và khai thác tối đa giá trị của dữ liệu, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.