Tỷ giá nửa cuối năm: Áp lực tăng và những yếu tố cân bằng

BIến động thị trường tiền tệ khu vực so với USD. Nguồn: Cục Thống kê, Công ty chứng khoán Shinhan Việt Nam

Ổn định hơn dự báo

Diễn biến của thị trường ngoại hối trong nửa đầu năm được đánh giá tích cực hơn so với nhiều dự báo đưa ra từ đầu năm.

Theo Báo cáo cập nhật kinh tế tháng 6/2026 của Công ty Chứng khoán Shinhan, VND của Việt Nam tiếp tục là một trong những đồng tiền ổn định nhất khu vực khi chỉ mất giá khoảng 0,05% so với USD từ đầu năm, thấp hơn đáng kể so với nhiều đồng tiền châu Á như Won Hàn Quốc, Baht Thái Lan, Peso Philippines hay Yen Nhật.

Báo cáo cho rằng, sự ổn định này được hỗ trợ bởi việc chênh lệch lợi suất trái phiếu Chính phủ Việt Nam và Mỹ thu hẹp, trong khi chỉ số DXY (chỉ số đo lường sức mạnh của đồng USD với các đồng tiền chủ chốt trên thị trường quốc tế) chủ yếu dao động quanh mốc 100 điểm trong phần lớn thời gian của quý II, qua đó giảm áp lực lên tỷ giá VND.

Báo cáo triển vọng 2026 của Công ty Chứng khoán VCBS cũng ghi nhận tỷ giá niêm yết tại các ngân hàng thương mại chỉ tăng nhẹ trong nửa đầu năm, trong khi tỷ giá trên thị trường tự do lại giảm đáng kể so với đầu năm. Theo VCBS, đến cuối tháng 6, tỷ giá tại các ngân hàng tăng khoảng 85 đồng so với đầu năm, còn tỷ giá tự do giảm khoảng 290 đồng.

Trong khi đó, báo cáo chiến lược nửa cuối năm của Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho rằng, sự ổn định của tỷ giá được hình thành từ nhiều yếu tố cùng lúc.

Trước hết là nguồn cung ngoại tệ tiếp tục cải thiện khi vốn FDI giải ngân trong 6 tháng đầu năm đạt 13,03 tỷ USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ và là mức cao nhất từ trước đến nay. Bên cạnh đó, chênh lệch lãi suất VND - USD duy trì ở trạng thái dương đã làm tăng chi phí nắm giữ USD, qua đó hạn chế động cơ đầu cơ ngoại tệ.

Đáng chú ý, hoạt động huy động vốn quốc tế của doanh nghiệp trong nước cũng sôi động hơn cùng kỳ năm trước. Theo KBSV, tổng quy mô huy động vốn quốc tế của nhóm doanh nghiệp phi tài chính trong nửa đầu năm đạt khoảng 1,3 tỷ USD, cao hơn mức 0,8 tỷ USD của cùng kỳ năm 2025. Một số thương vụ lớn như phát hành trái phiếu quốc tế của Vingroup hay các khoản vay hợp vốn của Masan và Gelex đã góp phần bổ sung nguồn cung ngoại tệ cho nền kinh tế.

Hơn nữa, theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), dòng vốn FDI tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế khi vốn đăng ký đạt 34,6 tỷ USD, tăng 61%, còn vốn thực hiện đạt 13 tỷ USD, tăng 11,2% và là mức cao nhất trong 5 năm.

Ngoài ra, việc tỷ giá USD/VND duy trì biến động ở mức thấp trong nửa đầu năm được nhiều chuyên gia đánh giá là yếu tố tích cực đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu. Tỷ giá ổn định giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong xây dựng kế hoạch tài chính, hạn chế rủi ro biến động chi phí nhập khẩu nguyên vật liệu cũng như nghĩa vụ thanh toán bằng ngoại tệ.

Tuy nhiên, theo ông Vũ Bình Minh, Giám đốc Kinh doanh vốn và tiền tệ, Khối Thị trường vốn và dịch vụ chứng khoán, HSBC Việt Nam, bức tranh ổn định của tỷ giá trong nửa đầu năm không đồng nghĩa sức ép đã biến mất.

Ông Vũ Bình Minh cho biết, áp lực lên tỷ giá giữa USD và VND đã gia tăng từ cuối quý I khi nhu cầu ngoại tệ trong nước tăng nhanh hơn nguồn cung, xuất phát từ hoạt động nhập khẩu, thanh toán hàng hóa và nhu cầu nắm giữ ngoại tệ theo mùa vụ. Dù vậy, việc Ngân hàng Nhà nước triển khai bán ngoại tệ kỳ hạn có hủy ngang đã góp phần ổn định nguồn cung ngoại tệ và kỳ vọng của thị trường.

Nửa cuối năm đối mặt nhiều sức ép

Do đó, phần lớn tổ chức phân tích đều cho rằng, áp lực sẽ gia tăng trong 6 tháng cuối năm, nhưng sức ép chủ yếu đến từ các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là triển vọng chính sách tiền tệ của Mỹ, diễn biến của đồng USD và những bất ổn địa chính trị có thể tác động đến giá năng lượng toàn cầu.

Theo VCBS, tỷ giá USD/VND vẫn sẽ chịu áp lực tăng trong nửa cuối năm khi Fed tiếp tục trì hoãn lộ trình cắt giảm lãi suất, thậm chí có thể nâng lãi suất nếu lạm phát duy trì ở mức cao hơn kỳ vọng. Trong bối cảnh đó, đồng USD nhiều khả năng tiếp tục được hỗ trợ trên thị trường quốc tế, tạo thêm sức ép đối với các đồng tiền của thị trường mới nổi, trong đó có VND.

Cùng quan điểm, các chuyên gia của KB xây dựng kịch bản cơ sở với DXY dao động trong vùng 98-103 điểm trong nửa cuối năm, trong khi kịch bản rủi ro có thể xảy ra nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài, đẩy giá dầu bình quân lên khoảng 100 USD/thùng. Khi đó, áp lực lạm phát có thể buộc Fed duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn hoặc tăng lãi suất sớm hơn dự kiến, qua đó khiến đồng USD mạnh lên và gây thêm áp lực lên tỷ giá USD/VND.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là vẫn còn nhiều yếu tố được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn cung ngoại tệ, góp phần cân bằng cung - cầu trên thị trường.

Theo VCBS, dòng vốn FDI giải ngân tiếp tục duy trì tích cực là yếu tố hỗ trợ quan trọng đối với thị trường ngoại hối. Bên cạnh đó, hoạt động xuất khẩu được kỳ vọng tăng tốc trong nửa cuối năm sẽ tạo thêm nguồn thu ngoại tệ cho nền kinh tế. Báo cáo cũng cho rằng, giá vàng thế giới có xu hướng giảm sẽ góp phần hạn chế nhu cầu nhập khẩu vàng lậu, từ đó giảm nhu cầu mua USD trên thị trường tự do. Trên cơ sở đó, VCBS dự báo VND chỉ mất giá khoảng 3% so với USD trong cả năm 2026.

Nguồn: VCBS

Các chuyên gia của Công ty Chứng khoán VNDIRECT cũng cho rằng, FDI đang là một trong những điểm sáng của nền kinh tế khi vốn đăng ký và vốn thực hiện đều đạt mức cao nhất trong nhiều năm. Cùng với đó, chính sách tiền tệ được kỳ vọng có thêm dư địa hỗ trợ tăng trưởng khi áp lực lạm phát đã hạ nhiệt so với giai đoạn cao điểm của quý II.

VNDIRECT dự báo tỷ giá USD/VND liên ngân hàng bình quân năm 2026 ở mức khoảng 26.750 VND/USD, tăng so với năm trước nhưng vẫn trong biên độ được đánh giá là phù hợp với bối cảnh kinh tế vĩ mô.

Cũng về vấn đề này, theo ông Vũ Bình Minh, áp lực tỷ giá trong nửa cuối năm còn chịu tác động từ yếu tố mùa vụ. Nhu cầu ngoại tệ thường tăng lên trong quý III khi doanh nghiệp nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ chu kỳ sản xuất cuối năm, đồng thời nhiều doanh nghiệp FDI thực hiện chuyển lợi nhuận về nước.

Nếu Fed tiếp tục trì hoãn nới lỏng chính sách tiền tệ hoặc giá dầu duy trì ở mức cao, sức ép này có thể kéo dài hơn dự kiến. Tuy nhiên, cuối năm thường là giai đoạn xuất khẩu bước vào mùa giao hàng cao điểm, cùng với sự cải thiện của du lịch và kiều hối theo yếu tố mùa vụ. Những dòng ngoại tệ này có thể góp phần giảm bớt áp lực lên tỷ giá và tạo thêm dư địa cho công tác điều hành.

Ngoài ra, chuyên gia của HSBC Việt Nam nhìn nhận, nếu tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán diễn ra thuận lợi, dòng vốn ngoại trung và dài hạn cũng có thể trở thành một nguồn cung ngoại tệ bền vững hơn cho nền kinh tế.

Có thể thấy, năm 2026, nền kinh tế trong nước vẫn sở hữu nhiều yếu tố hỗ trợ như xuất khẩu được kỳ vọng phục hồi, FDI duy trì ở mức cao, kiều hối và du lịch cải thiện theo mùa vụ. Đây là những nguồn cung ngoại tệ quan trọng, giúp giảm bớt áp lực lên tỷ giá, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.