 |
| TP. Hồ Chí Minh yêu cầu doanh nghiệp bất động sản công khai dữ liệu trên VNeID giúp người mua an tâm hơn về pháp lý. Ảnh: Phạm Thọ |
Doanh nghiệp bất động sản phải khai báo dự án qua tài khoản gắn với VNeID
Pháp lý luôn là một trong những yếu tố quan trọng nhất khi người dân quyết định mua nhà, đất. Một dự án có vị trí thuận lợi, giá bán phù hợp hay được quảng bá với nhiều tiện ích vẫn cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý trước khi đưa sản phẩm ra thị trường. Tuy nhiên, việc kiểm tra dự án đã được giao đất, có giấy phép xây dựng hay đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai đôi khi chưa thuận tiện, bởi thông tin có thể nằm ở nhiều nguồn khác nhau.
Trong bối cảnh đó, TP. Hồ Chí Minh đang tăng cường yêu cầu công khai thông tin đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản. Đáng chú ý, chủ đầu tư và sàn giao dịch bất động sản trên địa bàn phải thiết lập tài khoản gắn với danh tính điện tử để thực hiện báo cáo, cập nhật thông tin dự án trên hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản.
Cụ thể, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh vừa yêu cầu các chủ đầu tư dự án và sàn giao dịch bất động sản phải cung cấp thông tin cần thiết để cơ quan quản lý tạo mới hoặc cập nhật tài khoản phục vụ việc báo cáo hoạt động kinh doanh bất động sản.
Điểm đáng chú ý là tài khoản của doanh nghiệp được gắn với định danh điện tử. Người được doanh nghiệp đăng ký sử dụng tài khoản sẽ đăng nhập hệ thống thông qua ứng dụng VNeID, theo mã định danh đã đăng ký.
Theo hướng dẫn, mỗi chủ đầu tư và sàn giao dịch bất động sản được cấp 2 tài khoản để thực hiện việc cập nhật, báo cáo. Trường hợp chủ đầu tư triển khai nhiều dự án, cơ quan chức năng có thể cấp bổ sung tài khoản nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý và báo cáo. Đối với doanh nghiệp chỉ hoạt động trong lĩnh vực môi giới, tư vấn và quản lý bất động sản, mỗi đơn vị được bàn giao một tài khoản.
Không chỉ dừng ở việc định danh người đăng nhập, doanh nghiệp cũng được yêu cầu phải công khai những thông tin, hồ sơ pháp lý cần thiết của dự án trên hệ thống. Các tài liệu thuộc diện công khai gồm quyết định giao đất, quy hoạch chi tiết, giấy phép xây dựng và văn bản xác nhận dự án đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai.
Đây đều là những căn cứ quan trọng giúp người mua đánh giá tình trạng pháp lý của một dự án. Chẳng hạn, trước khi xuống tiền mua căn hộ đang xây dựng, khách hàng cần biết dự án đã đáp ứng điều kiện mở bán hay chưa. Với một khu nhà ở, quyết định giao đất, quy hoạch và giấy phép xây dựng cũng là những thông tin cần được kiểm tra để có thêm cơ sở đánh giá tính hợp pháp của hoạt động đầu tư, xây dựng.
Khi hồ sơ được cập nhật trên hệ thống quản lý, người mua có thêm cơ sở đối chiếu thay vì chỉ dựa vào tài liệu do chủ đầu tư, sàn giao dịch hoặc môi giới cung cấp. Việc tập trung dữ liệu cũng có thể thu hẹp khoảng cách thông tin giữa bên bán và bên mua, qua đó hỗ trợ khách hàng chủ động hơn trong quá trình tìm hiểu dự án.
Nghị định số 339/2026/NĐ-CP cũng đã nêu rõ chế tài, nếu chủ đầu tư không công khai hoặc khai báo sai lệch thông tin về dự án bất động sản có thể bị phạt từ 300-400 triệu đồng. Trong khi đó, sàn giao dịch bất động sản không thực hiện chế độ báo cáo hoặc không niêm yết đầy đủ hồ sơ hợp lệ có thể bị xử phạt từ 60-80 triệu đồng.
Làm sạch dữ liệu đất đai, đồng bộ giấy chứng nhận để tích hợp trên VNeID
Song song với việc yêu cầu doanh nghiệp công khai hồ sơ dự án từ phía Sở Xây dựng, TP. Hồ Chí Minh đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, hướng đến đồng bộ thông tin giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để tích hợp trên ứng dụng VNeID. Giải pháp nhằm nâng cao khả năng khai thác dữ liệu số, hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính và kiểm tra thông tin tài sản thuận tiện hơn.
 |
| Tìm hiểu thông tin về dư án trước khi ký kết hợp đồng rất quan trọng với người mua. Ảnh: Phạm Thọ |
Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh hiện đang triển khai đợt cao điểm thi đua thực hiện nhiệm vụ hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên địa bàn. Hoạt động được triển khai trong bối cảnh Thành phố tập trung thực hiện các mốc tiến độ về chuẩn hóa, làm sạch và đồng bộ dữ liệu theo yêu cầu của Chính phủ.
Theo ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, Sở đặt mục tiêu chuẩn hóa, đối soát và làm sạch tối thiểu 80% dữ liệu đất đai đủ điều kiện đồng bộ với Trung tâm dữ liệu quốc gia trong khoảng thời gian từ ngày 1/9 đến 30/11. Đồng thời, Thành phố phấn đấu đến hết năm 2026 hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu đối với toàn bộ thửa đất đã có dữ liệu và thực hiện đồng bộ theo quy định.
Theo ông Thắng, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Công an TP. Hồ Chí Minh sẽ phối hợp trong quá trình xác minh, chuẩn hóa dữ liệu. Hiện Văn phòng Đăng ký đất đai TP. Hồ Chí Minh đang số hóa trung bình khoảng 4.000 hồ sơ mỗi ngày. Công việc bao gồm quét bổ sung giấy chứng nhận và hồ sơ pháp lý, chỉnh lý bản đồ địa chính, chuẩn hóa thông tin và xác thực người sử dụng đất đối với những thửa chưa đáp ứng tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”.
Đến nay, hơn 3 triệu hồ sơ đất đai tại Thành phố đã được làm sạch dữ liệu, hơn 62.100 thửa đất được đồng bộ. Hiện, còn hơn 400.000 thửa đất cần tiếp tục số hóa, đối soát và hoàn thiện thông tin. Theo báo cáo, TP. Hồ Chí Minh nằm trong nhóm địa phương đạt kết quả cao về làm sạch dữ liệu đất đai của cả nước với gần 3 triệu thửa đất đạt tiêu chí nhóm 1, hơn 54.600 giấy chứng nhận đã được tích hợp qua VNeID.
Luật sư Nguyễn Giang Nam, Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh, cho rằng việc dữ liệu đất đai được công khai, minh bạch chắc chắn sẽ có lợi cho người mua. Bởi, khi thông tin được tập trung trên một hệ thống, khách hàng có thêm cơ sở kiểm chứng pháp lý trước khi quyết định giao dịch.
Ở góc độ thị trường, yêu cầu này cũng đặt trách nhiệm rõ ràng hơn lên các doanh nghiệp bất động sản. Thông tin đưa lên hệ thống phải bảo đảm đầy đủ, chính xác và được cập nhật theo quy định. Bên cạnh đó, việc gắn tài khoản báo cáo với danh tính điện tử góp phần xác định trách nhiệm của doanh nghiệp, cá nhân thực hiện khai báo, hạn chế tình trạng thông tin thiếu nhất quán giữa các nguồn.
Tuy nhiên, luật sư Nguyễn Giang Nam nhấn mạnh, việc công khai thông tin không đồng nghĩa người mua có thể bỏ qua các bước kiểm tra pháp lý khác. Khách hàng vẫn cần đối chiếu hồ sơ cụ thể, điều kiện giao dịch và các thông tin liên quan đến tài sản trước khi ký hợp đồng hoặc thanh toán. Tuy nhiên, khi dữ liệu được chuẩn hóa và có thêm kênh kiểm chứng, quá trình tìm hiểu sẽ thuận lợi hơn, giảm sự phụ thuộc vào thông tin quảng cáo.
Ngoài ra, dữ liệu đất đai không thể chỉ làm sạch một lần là xong mà luôn có sự phát sinh các biến động. Vì vậy, cơ quan chức năng phải thường xuyên cập nhật, bổ sung ngay khi phát sinh biến động để người dân, doanh nghiệp kịp thời tra cứu.
Về lâu dài, minh bạch pháp lý cũng có thể trở thành một yếu tố cạnh tranh giữa các doanh nghiệp bất động sản. Những chủ đầu tư cung cấp thông tin đầy đủ, rõ ràng sẽ tạo điều kiện để khách hàng đánh giá dự án trên cơ sở thực tế. Ngược lại, những trường hợp chậm công khai, thiếu hồ sơ hoặc có thông tin không thống nhất sẽ phải đối mặt với yêu cầu giải trình và sự giám sát chặt chẽ hơn từ cơ quan chức năng.
