Những kỳ vọng dài hạn - từ Nghị quyết số 68-NQ/TW đến cải cách thể chế - đang dần phản ánh vào định giá và tâm lý thị trường. Tuy nhiên, trong bối cảnh dòng tiền nội là lực đỡ chính, vốn ngoại thận trọng và thông tin vĩ mô dồn dập, thị trường đang bước vào giai đoạn “đo độ bền của kỳ vọng”. Tháng 5 có thể là bàn đạp, nhưng để giữ nhịp, cần thêm tín hiệu rõ ràng từ dòng tiền và kết quả thực tế.
Kỳ vọng chính sách tạo nền, nhưng thị trường cần thời gian để chuyển hóa
Kết thúc tháng 5/2025, TTCK Việt Nam khép lại bằng mức tăng trưởng ấn tượng nhất kể từ đầu năm, khi chỉ số VN-Index tăng tới 8,67%. Tuy nhiên, sang đầu tháng 6, thị trường đã nhanh chóng hãm đà và bước vào trạng thái giằng co rõ rệt. Hiện tượng này không phải là nghịch lý, mà là phản ứng tất yếu của một giai đoạn "giải nén kỳ vọng", khi những tín hiệu chính sách tích cực chưa kịp chuyển hóa thành hành động thực chất.
Theo nhận định của các chuyên gia phân tích thuộc Trung tâm Phân tích – Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS Research), tâm lý thị trường trong tháng 5 đã được “giải phóng” mạnh mẽ nhờ sự kiện mang tính bước ngoặt là việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó lần đầu tiên xác lập rõ nét vai trò của thị trường vốn, bao gồm chứng khoán, trong huy động nguồn lực phát triển kinh tế quốc gia.
Các chuyên gia cho rằng, điểm then chốt của Nghị quyết này không chỉ nằm ở mặt định hướng chiến lược, mà còn ở tác động tâm lý tức thì. Bản thân văn kiện là sự “bảo chứng chính trị” cho việc TTCK sẽ bước vào chu kỳ cải cách toàn diện, từ cơ chế vận hành, pháp lý đến cấu trúc nhà đầu tư. “Nhà đầu tư hiểu rằng đây là một thay đổi căn cơ, và kỳ vọng đã được hình thành. Nhưng kỳ vọng đó cần thời gian để biến thành dòng tiền và lợi nhuận thực tế”, SHS Research lưu ý.
Thực tế, sự hồi phục mạnh ở nhóm cổ phiếu bất động sản, chứng khoán, vật liệu xây dựng trong tháng 5 không chỉ phản ánh hiệu ứng kỹ thuật hay "short-covering", mà phần lớn đến từ kỳ vọng chính sách đang xoay trục theo hướng hỗ trợ kênh vốn – điều mà thị trường chờ đợi từ lâu. Tuy nhiên, tháng 6 đang cho thấy một bài toán khó hơn: Kỳ vọng là chất xúc tác, nhưng không thể thay thế động lực nội tại, đặc biệt khi thị trường bắt đầu bước vào giai đoạn nhạy cảm về thông tin trong và ngoài nước.
Dòng tiền nội chiếm thế chủ đạo, nhưng tâm lý bắt đầu phân hóa
Nếu như tháng 5 là tháng “của kỳ vọng chính sách”, thì tháng 6 mở ra với nhiều biến số khó đoán hơn, khi thị trường bước vào vùng trũng thông tin kết quả kinh doanh và chuẩn bị cho mùa báo cáo quý II. Trong bối cảnh đó, vai trò của dòng tiền trong nước – đặc biệt là dòng tiền cá nhân – lại một lần nữa trở thành lực đỡ chính, bù đắp cho sự thiếu vắng của dòng tiền tổ chức và khối ngoại.
Thống kê từ SHS Research cho thấy, các nhà đầu tư cá nhân trong nước đã mua ròng hơn 2.100 tỷ đồng trong tháng 5, duy trì chuỗi 9 tháng mua ròng liên tiếp – điều chưa từng xảy ra trong suốt 5 năm trở lại đây. Trong khi đó, tổ chức trong nước tiếp tục bán ròng, còn khối ngoại tổ chức vẫn duy trì trạng thái bán, dù áp lực đã giảm. Đáng chú ý, nhà đầu tư cá nhân nước ngoài quay lại mua ròng hơn 1.470 tỷ đồng, cho thấy nhóm “smart money” đã bắt đầu nhận diện được cơ hội.
Tuy nhiên, trong những phiên giao dịch đầu tháng 6, dòng tiền bắt đầu có dấu hiệu phân hóa và thận trọng hơn rõ rệt. Theo chuyên gia phân tích, mức thanh khoản trên HOSE có xu hướng sụt giảm dần từ đầu tháng, trong khi giao dịch lại tăng mạnh trên sàn HNX và UPCoM – nơi tập trung nhiều cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ. Thanh khoản tăng 34% tại UPCoM và 32% tại HNX trong tháng 5 là minh chứng cho sự linh hoạt của dòng tiền đầu cơ – vốn đang chuyển hướng sang các nhóm nhạy cảm với chính sách, như bất động sản dân dụng, điện nước hay xây dựng hạ tầng.
“Điểm khác biệt so với các đợt hồi phục trước là tâm lý thị trường không còn bị dẫn dắt hoàn toàn bởi VN30, mà đang lan tỏa đều sang các nhóm cổ phiếu có nền tảng cơ bản hoặc hưởng lợi chính sách. Đây là biểu hiện tích cực của một thị trường đang trưởng thành hơn trong việc định hình kỳ vọng và quản trị rủi ro,” một chuyên gia của SHS bình luận.
Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc thị trường sẽ thiếu đi những cú bật mạnh ở quy mô chỉ số, do sự lan tỏa dòng tiền không còn tập trung. Đồng thời, sự thận trọng là cần thiết trong bối cảnh hàng loạt sự kiện lớn sẽ tác động tới tâm lý nhà đầu tư trong tháng 6: Từ PMI toàn cầu (2/6), quyết định lãi suất của ECB (5/6), CPI Mỹ (11/6) cho đến cuộc họp chính sách của FED ngày 18/6 và thời điểm kết thúc tạm hoãn áp thuế đối ứng vào 9/7.
Giai đoạn tích lũy trong vùng định giá rẻ – nơi chọn lọc vượt lên
Dưới góc nhìn định giá, SHS Research nhận định TTCK Việt Nam vẫn duy trì sức hấp dẫn đáng kể. Chỉ số VN-Index hiện giao dịch ở mức P/E trailing 13,54 – thấp hơn mức trung bình 3 năm (14,7) và 5 năm (16,7). Quan trọng hơn, P/E forward hiện chỉ khoảng 11,1, phản ánh thị trường đang đặt kỳ vọng vào sự phục hồi lợi nhuận doanh nghiệp trong nửa cuối năm 2025.
Tổng vốn hóa thị trường hiện đạt 301 tỷ USD, tương đương 63% GDP năm 2024 – một tỷ lệ thấp hơn nhiều nước trong khu vực ASEAN, cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn đáng kể, nhất là khi mặt bằng lãi suất trong nước vẫn ở mức thấp và đồng USD có dấu hiệu hạ nhiệt.
Tuy vậy, các chuyên gia cho rằng, thị trường cần một nhịp tích lũy và tái cơ cấu danh mục hợp lý trong tháng 6, thay vì kỳ vọng một nhịp tăng mạnh ngay lập tức. Sự phân hóa giữa các nhóm cổ phiếu sẽ rõ nét hơn, khi các nhóm ngành xuất khẩu, logistics và công nghiệp có thể chịu áp lực điều chỉnh do lo ngại thuế thương mại, trong khi các ngành thiết yếu, năng lượng, tiêu dùng nội địa lại giữ được nhịp tăng.
“Điều quan trọng nhất đối với nhà đầu tư trong giai đoạn này là sự kiên nhẫn. Cơ hội đang mở ra ở nhiều nhóm cổ phiếu vốn hóa vừa, có nền tảng cơ bản tốt, ít chịu ảnh hưởng từ biến động quốc tế. Việc lựa chọn cổ phiếu sẽ quyết định hiệu quả đầu tư, chứ không còn dựa vào xu hướng chung của chỉ số,” SHS Research đưa ra khuyến nghị.
Bản lề tháng 6 – khi thị trường cần một “cú hích” từ kết quả kinh doanh
Tháng 6/2025 không còn là giai đoạn kỳ vọng mơ hồ, mà là giai đoạn thị trường cần một yếu tố thúc đẩy thực sự để xác lập xu hướng trung hạn. Sự chững lại hiện tại không phải là tiêu cực, mà là giai đoạn “hồi sức” cần thiết trước khi bước vào mùa báo cáo quý II.
Nếu tháng 5 là tháng của kỳ vọng chính sách, thì tháng 6 sẽ là tháng kiểm chứng khả năng hiện thực hóa kỳ vọng đó, thông qua lợi nhuận doanh nghiệp, tiến độ giải ngân đầu tư công, và diễn biến thị trường tài chính toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, sự kiên nhẫn, chọn lọc và quản trị rủi ro sẽ là những yếu tố quyết định thành công. Mục tiêu của VN-Index vẫn được duy trì ở vùng 1.400 – 1.420 điểm cho năm 2025, nhưng hành trình đi đến đó sẽ không tuyến tính – mà sẽ là quá trình tích lũy xen kẽ, nơi những nhà đầu tư bản lĩnh và hiểu thị trường sâu sắc nhất sẽ vượt lên.
