 |
| Thứ trưởng Trần Quốc Phương đánh giá cao sự hợp tác của các đối tác nhằm hỗ trợ Việt Nam nâng cao quản lý nợ công. |
Ngày 28/1/2026, tại trụ sở Bộ Tài chính, Thứ trưởng Trần Quốc Phương đã có buổi làm việc với đoàn chuyên gia của Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) thuộc Chương trình quản lý nợ và rủi ro nợ Chính phủ (GDRM) - chương trình hỗ trợ kỹ thuật của WB và Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO) nằm trong Khung cải cách tổng thể về công tác quản lý nợ công.
Theo chương trình làm việc, từ ngày 23 đến 29/1/2026, đoàn chuyên gia của WB và IMF đã có chuỗi phiên làm việc kỹ thuật với Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại (Bộ Tài chính), cùng các đơn vị liên quan, trong khuôn khổ Chương trình quản lý nợ và rủi ro nợ Chính phủ (GDRM). Các phiên làm việc bao gồm thảo luận chuyên sâu tại Hà Nội, làm việc thực địa tại tỉnh Phú Thọ và phiên tổng kết với Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại.
Phát biểu tại buổi làm việc tổng kết, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của Chương trình trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước yêu cầu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới.
Theo Thứ trưởng, Đại hội XIV của Đảng đã xác định mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao trong 5 năm tới, với tốc độ bình quân dự kiến trên 10% mỗi năm. Để hiện thực hóa mục tiêu này, đầu tư, đặc biệt là đầu tư công và đầu tư hạ tầng, tiếp tục giữ vai trò then chốt.
Bên cạnh đó, nhu cầu đầu tư lớn tất yếu kéo theo nhu cầu vay nợ gia tăng, không chỉ ở cấp trung ương mà cả ở cấp địa phương. Trong bối cảnh đó, việc quản lý nợ công và chủ động dự phòng các rủi ro phát sinh trở nên đặc biệt quan trọng. Mặc dù thực trạng hiện nay cho thấy nợ công của Việt Nam vẫn đang ở mức an toàn, trong tầm kiểm soát, song nếu quy mô vay tăng nhanh trong thời gian ngắn, các rủi ro về chi phí vay, rủi ro lãi suất, tỷ giá và áp lực cân đối vĩ mô hoàn toàn có thể xuất hiện.
Thứ trưởng đánh giá cao sự hỗ trợ kịp thời và thiết thực của các chuyên gia WB và IMF trong việc chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, kiến thức chuyên môn và các thông lệ tốt về quản lý nợ công. Các khuyến nghị và trao đổi của đoàn chuyên gia là cơ sở quan trọng để Bộ Tài chính nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam, qua đó vừa đáp ứng yêu cầu phát triển, vừa bảo đảm an toàn, bền vững của nợ công trong trung và dài hạn.
 |
| Quang cảnh buổi làm việc. |
Tại các phiên làm việc kỹ thuật, các chuyên gia WB và IMF đã tập trung phân tích khuôn khổ pháp lý và thể chế quản lý nợ công của Việt Nam. Đánh giá tổng thể cho thấy, hệ thống pháp luật về quản lý nợ công của Việt Nam hiện nay về cơ bản đã tiệm cận với các thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, vẫn còn dư địa để tiếp tục hoàn thiện, đặc biệt là việc rà soát phạm vi nợ công, các công cụ nợ và mục tiêu quản lý nợ.
Các chuyên gia cho rằng, hiện mục tiêu quản lý nợ công chủ yếu được quy định tại các nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch vay, trả nợ công trung hạn và các quyết định phê duyệt kế hoạch hằng năm, trong khi chưa được luật hóa một cách đầy đủ. Việc nghiên cứu đưa mục tiêu quản lý nợ vào luật được đánh giá là cần thiết nhằm tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho công tác quản lý nợ, đồng thời bảo đảm sự nhất quán giữa mục tiêu huy động vốn, kiểm soát rủi ro và phát triển thị trường nợ trong nước.
Về các chỉ tiêu an toàn nợ, theo các chuyên gia, Việt Nam hiện đang theo dõi 5 chỉ tiêu an toàn nợ công. Tuy nhiên, có thể cân nhắc thu hẹp số lượng chỉ tiêu, song vẫn bảo đảm mục tiêu giám sát hiệu quả.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng khuyến nghị nghiên cứu sửa đổi quy định pháp luật để cho phép phát hành tín phiếu phục vụ mục tiêu quản lý ngân quỹ. Theo đánh giá của WB và IMF, tín phiếu là công cụ hữu hiệu giúp tăng tính linh hoạt trong quản lý dòng tiền, hỗ trợ Kho bạc Nhà nước điều hành ngân quỹ, đồng thời góp phần hoàn thiện đường cong lợi suất trên thị trường trái phiếu trong nước.
Về mô hình tổ chức, các chuyên gia chỉ ra thực trạng phân tán trong công tác quản lý nợ hiện nay, nên cần hướng tới một mô hình cơ quan quản lý nợ tích hợp, thống nhất, qua đó giúp nâng cao hiệu quả ra quyết định và quản lý rủi ro.
Liên quan đến nghiệp vụ và quản lý rủi ro nợ, đoàn chuyên gia nhận định Việt Nam cần tiếp tục tăng cường năng lực phân tích và quản lý rủi ro, đặc biệt trong bối cảnh chi phí vay, mức nợ và rủi ro thị trường có xu hướng gia tăng trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, các nghiệp vụ quản lý nợ chủ động, bao gồm việc sử dụng các công cụ tài chính phái sinh, chỉ có thể triển khai khi đã có đủ năng lực kỹ thuật, hệ thống thông tin và khuôn khổ pháp lý phù hợp.
Một nội dung quan trọng khác được các chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh là tăng cường năng lực quản lý nợ của chính quyền địa phương. Trong bối cảnh phân cấp, phân quyền ngày càng mạnh mẽ và nhu cầu vay vốn của địa phương dự kiến gia tăng, đội ngũ cán bộ quản lý nợ tại địa phương hiện vẫn còn hạn chế cả về số lượng, chất lượng và tính ổn định.
Tại buổi làm việc, các chuyên gia WB và IMF khẳng định sẵn sàng tiếp tục đồng hành cùng Bộ Tài chính Việt Nam trong việc hoàn thiện khung pháp lý, thể chế và nâng cao năng lực quản lý nợ công. Trong thời gian tới, hai tổ chức dự kiến sẽ xây dựng báo cáo chi tiết, đề xuất lộ trình và khung thời gian nghiên cứu các nội dung cải cách, đồng thời tiếp tục các đợt làm việc kỹ thuật chuyên sâu.
Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Tài chính khẳng định Bộ Tài chính sẽ nghiêm túc tiếp thu các khuyến nghị, trên cơ sở cân nhắc kỹ lưỡng điều kiện thực tiễn của Việt Nam. Thứ trưởng nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt là vừa đáp ứng nhu cầu huy động vốn cho phát triển, vừa kiểm soát chặt chẽ rủi ro, bảo đảm an toàn, bền vững của nợ công, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thực hiện thành công các mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới.
