Quảng Ninh - Xây dựng nông thôn mới song hành cùng lợi ích và quyền làm chủ của nhân dân

Khai Hội mùa vàng Soóng Cọ xã Đông Ngũ năm 2025

Nỗ lực hoàn thiện và nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới

Quảng Ninh là tỉnh miền núi, trung du thuộc vùng duyên hải phía đông bắc Tổ quốc, với diện tích đất tự nhiên trên 611.000 ha, trong đó: 10% là đất nông nghiệp, đất có rừng chiếm 38%. Nơi đây có hơn 80% diện tích đất đai là đồi núi với hàng nghìn hòn đảo tạo nên cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, có Vịnh Hạ Long được công nhận là di sản thiên nhiên, kỳ quan thế giới. Quảng Ninh cũng được biết đến là vùng đất giàu tài nguyên, khoáng sản với trữ lượng than đá ước tính lên tới 10,5 tỷ tấn. Dân số có trên 1,4 triệu người; trong đó có trên 30% dân số sống ở nông thôn thôn, miền núi và hải đảo.

Trên cơ sở điều kiện thuận lợi về tự nhiên, nguồn lực con người, cùng bộ máy chính quyền năng động, Tỉnh đã nhanh chóng xác định và tập trung thực hiện ba đột phá chiến lược trong xây dựng NTM đó là: Phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiệu quả, đảm bảo kết nối nông thôn - đô thị và kết nối các vùng giúp phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại, xanh và bền vững; chú trọng phát triển văn hóa, giáo dục, y tế, bảo đảm an sinh xã hội và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, tăng cường hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền cơ sở trong xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu, tiến tới xây dựng NTM thông minh.

Song song với đó, công tác tuyên truyền, khuyến khích động viên người dân nông thôn tham gia phong trào xây dựng NTM cũng được đẩy mạnh; qua tuyên truyền, người dân nhận thức rõ quyền lợi thiết thực cũng như vai trò chủ thể của mỗi gia đình, cá nhân từ đó tình nguyện hiến đất, đóng góp công sức, tài chính vào mở mang đường sá, tôn tạo cảnh quan;... Phía chính quyền tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, lắng nghe ý kiến nhân dân để kịp thời xử lý, điều chỉnh phương án sao cho đạt kết quả tốt nhất, nhờ đó nông thôn của Quảng Ninh đã từng ngày thêm khang trang, đẹp đẽ, văn minh, đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao.

Người dân tham gia vệ sinh đường làng, ngõ xóm

Kết thúc năm 2024, toàn tỉnh có 91/91 xã (đạt 100% số xã) đạt chuẩn NTM, vượt 2 năm so với Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV; 54/91 xã (đạt 59,3%) đạt chuẩn nâng cao, vượt 9,5% so với Nghị quyết; 25/91 xã ( đạt 27,47%) đạt chuẩn NTM kiểu mẫu, vượt 2,47% so với Nghị quyết. Hết năm 2024 tỉnh Quảng Ninh đã hoàn các nội dung theo Bộ tiêu chí quốc gia về tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025.

Với thành tích trên, Quảng Ninh cùng với tỉnh Ninh Bình trở thành những địa phương đầu tiên trên cả nước được Thủ tướng Chính phủ công nhận tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM năm 2024 (tại Quyết định số 1013/QĐ-TTg ngày 27/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ).

Đảm bảo lợi ích và quyền làm chủ của nhân dân

“Xây dựng NTM là hành trình không có điểm kết thúc, và nhân dân ấm no hạnh phúc là mục tiêu cao nhất” - đây chính là quan điểm chỉ đạo xuyên suốt trong suốt các giai đoạn xây dựng nông thôn mới của Quảng Ninh. Thực tế cho thấy, trong suốt các giai đoạn triển khai nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, dù nông thôn nâng cao hay kiểu mẫu Tỉnh luôn chú trọng các giải pháp nâng cao thu nhập, đảm bảo đời sống vật chất, tinh thần cho người dân nông thôn; đảm bảo mọi đối tượng người dân, ở mọi làng xã, thôn xóm đều được hưởng thành quả phát triển, không ai bị bỏ lại phía sau.

Xác định củng cố, mở rộng cơ sở hạ tầng nông thôn là nhiệm vụ tiên quyết trong tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, Tỉnh đã triển khai lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn ngân sách Trung ương, vốn các chương trình mục tiêu quốc gia của tỉnh và địa phương, dành nguồn lực đầu tư cho kết cấu hạ tầng, đặc biệt hạ tầng giao thông kết nối giữa các vùng nông thôn - thành thị, các địa phương trong và ngoài tỉnh, giúp lưu thông hàng hóa, mở ra các vùng sản xuất chuyên canh, khai mở tiềm năng du lịch ở nhiều địa phương. Đường đi đến đâu, sức sống mới lan tỏa đến đó, điều kiện sống của người dân ngày càng được cải thiện theo hướng văn minh, hiện đại.

Xã Quảng Hà củng cố cơ sở hạ tầng hướng tới nông thôn mới hiện đại

Theo báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025, trên toàn Tỉnh 100% xã có đường ô tô được cứng hóa đến trung tâm xã; 100% xã có điểm bưu điện văn hóa xã hoạt động cung cấp dịch vụ bưu chính; 100% thôn, bản được phủ sóng điện thoại di động; 99,9% hộ gia đình nông thôn được sử dụng sử dụng nước hợp vệ sinh; 100% số hộ dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo được sử dụng điện an toàn và nâng cao chất lượng điện; 100% xã duy trì đạt chuẩn quốc gia về y tế xã; hệ thống trường học đạt chuẩn quốc gia, hệ thống thiết chế văn hóa được đầu tư đồng bộ, hiện đại, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa địa phương và làm phong phú đời sống tinh thần người dân nông thôn.

Tỉnh đã ban hành các cơ chế chính sách đặc thù, dành nhiều nguồn lực phát triển kinh tế, tổ chức nhiều chương trình, dự án hỗ trợ đào tạo nghề, tạo công ăn việc làm cho người dân nông thôn. Điển hình như: Nghị quyết số 16/2021/NQ-HĐND ngày 16/7/2021 phê duyệt Chương trình tổng thể phát triển bền vững kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030; Nghị quyết 337/2021/NQ-HĐND ngày 24/3/2021 quy định một số chính sách đặc thù khuyến khích phát triển sản xuất lâm nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Song song với đó, Tỉnh triển khai lồng ghép các chương trình tín dụng chính sách xã hội với các chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình, dự án trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương từng giai đoạn. Ước tính tổng dư nợ các chương trình tín dụng trên địa bàn tỉnh là trên 5.400 tỷ đồng. Đây là nguồn lực quan trọng giúp người dân các vùng nông thôn khai thác tối đa lợi thế địa phương, triển khai hiệu quả mô các hình sản xuất, kinh doanh nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.

Tính riêng năm 2024, thu nhập bình quân đầu người của vùng đồng bào dân tộc, biên giới, hải đảo đạt 84,147 triệu đồng/người/năm (tăng 1,95 lần so với năm 2020; cao hơn khoảng 1,43 lần so với thu nhập bình quân đầu người cả nước và cao hơn khoảng 3 lần so với mục tiêu chung đến năm 2025 của cả nước về nâng mức thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số).

Trên cơ sở kết quả giai đoạn 2021 - 2025 tỉnh Quảng Ninh đề ra mục tiêu đến năm 2035 sẽ là một trong những tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được công nhận hoàn thành mục tiêu xây dựng NTM hiện đại. Theo đó, trong giai đoạn tới, Tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh triển khai hiệu quả 3 đột phá chiến lược trong xây dựng NTM. Đặc biệt trong bối cảnh sáp nhập, thực hiện bộ máy chính quyền 2 cấp, Tỉnh tiếp tục nâng cao năng lực của bộ máy chính quyền, các tổ chức, đoàn thể nhằm phát huy thế mạnh và các nguồn lực của địa phương; chủ động, tích cực thực hiện các giải pháp khắc phục khó khăn, đổi mới sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng NTM.

Cụ thể, sẽ tập trung ưu tiên tối đa đầu tư cho các xã đạt chuẩn NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu; đảm bảo cân đối đủ vốn cho hoàn thành các dự án, không để xảy ra tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản; thực hiện lồng ghép các nguồn lực để tiếp tục đầu tư nâng cấp, bảo trì, hệ thống giao thông, công trình thuỷ lợi phòng chống thiên tai; công trình trường học, trạm y tế, trung tâm văn hóa thể thao; tôn tạo di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch nông thôn; hoàn thiện hạ tầng viễn thông, hạ tầng số, chuyển đổi số.

Tiếp tục thực hiện hiệu quả cơ chế, chính sách của Trung ương và tỉnh, đặc biệt chính sách phát triển sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thôn; đẩy mạnh việc hỗ trợ các dự án phát triển sản xuất, kinh doanh trong khu vực nông thôn; thực hiện hiệu quả chương trình OCOP; tập trung phát triển du lịch gắn với nông nghiệp, nông thôn; nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã; hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp; nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn... góp phần nâng cao thu nhập người dân theo hướng bền vững, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng nông thôn mới hiện đại, năng động sẵn sàng hội nhập trong kỷ nguyên mới.