Ngoại giao phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu chỉ đạo tại Phiên toàn thể Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33. Ảnh: Đức Thanh

Phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá cao những đóng góp quan trọng của ngành Ngoại giao trong hơn 80 năm đồng hành cùng sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thủ tướng nhấn mạnh, ngành Ngoại giao đã góp phần quan trọng cùng cả hệ thống chính trị hình thành đồng bộ các quan điểm, chủ trương, mục tiêu phát triển đối ngoại, tạo cơ sở chính trị, pháp lý vững chắc để đất nước giữ vững độc lập, tự chủ, đồng thời chủ động, linh hoạt triển khai đường lối đối ngoại trong bối cảnh tình hình thế giới nhiều biến động.

Ngành Ngoại giao cũng đã góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tạo dựng cục diện đối ngoại thuận lợi cho phát triển; từng bước khẳng định đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, nâng cao vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam, thể hiện qua việc các đối tác đều mong muốn mở rộng và làm sâu sắc hơn quan hệ với Việt Nam.

Cùng với đó, công tác đối ngoại đã đóng góp tích cực vào việc huy động các nguồn lực bên ngoài, mở rộng thị trường, thúc đẩy thu hút đầu tư, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó góp phần nâng cao năng suất, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và phục vụ phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Thủ tướng nhấn mạnh, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với sứ mệnh bứt phá, tăng tốc và nỗ lực, quyết tâm thực hiện thắng lợi 2 mục tiêu 100 năm và tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, ngành Ngoại giao cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức triển khai công tác đối ngoại theo hướng chủ động hơn, thực chất hơn, lấy hiệu quả phục vụ phát triển làm thước đo, đồng hành chặt chẽ hơn với các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp nhằm góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và đưa đất nước vượt qua bẫy thu nhập trung bình. Theo đó, ngành ngoại giao cần tập trung vào ba yêu cầu lớn trong tình hình mới.

Quảng cảnh Hội nghị. Ảnh: Đức Thanh

Thứ nhất, đổi mới mạnh mẽ về tư duy, phương pháp, hướng đến kết quả, sản phẩm cuối cùng, chuyển mạnh từ mở đường sang đồng hành cùng doanh nghiệp và địa phương, triển khai để đạt được sản phẩm, kết quả cụ thể. Trách nhiệm của từng cán bộ làm công tác ngoại giao kinh tế không dừng lại ở ký kết, phải kéo dài cho đến khi các cam kết được thực hiện, dự án được cấp phép, và dòng vốn được giải ngân và công trình được vận hành trên thực tế.

Thứ hai, chuyển mạnh từ thu hút nguồn lực sang chuyển hóa mọi nguồn lực, gắn đầu tư với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước. Không chỉ tập trung vào thị trường, dòng vốn, mà còn phải trực tiếp góp phần thu hút, xây dựng và phát triển công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, hạ tầng chiến lược, thu hút cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, nhân tài quốc tế tham gia vào các chương trình đổi mới sáng tạo quốc gia.

Thứ ba, chuyển mạnh từ tham gia sang chủ động định hình luật chơi, tiêu chuẩn mới về môi trường, lao động, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, chuỗi cung ứng, góp phần biến sức ép bên ngoài thành dư địa phát triển mới như tinh thần Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 về đổi mới mô hình phát triển đã đặt ra.

Trên cơ sở yêu cầu của tình hình mới, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm đối với công tác ngoại giao phục vụ phát triển trong thời gian tới. Trước hết, ngành Ngoại giao cần bám sát sự lãnh đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đồng thời tiếp tục tăng cường công tác xây dựng Đảng, bảo vệ chính trị nội bộ, chú trọng lựa chọn, bố trí đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, năng lực, đặc biệt tại các địa bàn trọng điểm, phức tạp.

Thứ hai, ngành Ngoại giao cần tiếp tục giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, củng cố cục diện đối ngoại thuận lợi và nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược.

Thứ ba, củng cố các thị trường truyền thống, mở rộng thị trường mới, phát huy hiệu quả các FTA, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Thứ tư, đẩy mạnh thu hút các nguồn lực bên ngoài gắn với chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, phát triển các mô hình tăng trưởng mới như trung tâm tài chính quốc tế, kinh tế biển và thị trường vốn hiện đại.

Thứ năm, tăng cường ngoại giao khoa học - công nghệ, thiết lập và triển khai hiệu quả các khuôn khổ hợp tác với các đối tác công nghệ hàng đầu, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận công nghệ chiến lược, thúc đẩy nghiên cứu - phát triển, hình thành lực lượng sản xuất mới và sớm triển khai thí điểm cơ chế Đại sứ, Đặc phái viên về công nghệ.

Thủ tướng đề nghị toàn ngành Ngoại giao quán triệt đúng phương châm điều hành của Chính phủ là: “hành động, hành động và hành động; làm việc, làm việc và làm việc”, biến quyết tâm thành hành động để thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.

Phát biểu tại Phiên họp, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung khẳng định ngoại giao phục vụ phát triển đã trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Ngoại giao, ngày càng đi vào chiều sâu, đóng góp thiết thực vào những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao vị thế quốc tế của đất nước.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh, trong giai đoạn 2024–2025, các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã triển khai hơn 1.200 hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư và du lịch; hỗ trợ hơn 550 hoạt động kết nối của các địa phương; góp phần thúc đẩy ký kết khoảng 230 thỏa thuận hợp tác với các đối tác quốc tế. Ngoại giao kinh tế, ngoại giao khoa học - công nghệ, ngoại giao năng lượng và công tác đồng hành cùng doanh nghiệp đã chuyển mạnh từ xúc tiến sang hỗ trợ thực chất, góp phần mở rộng thị trường, thu hút nguồn lực, tiếp cận công nghệ, bảo đảm an ninh kinh tế và ứng phó hiệu quả với các tình huống khủng hoảng.

Tại Phiên họp, các đại biểu đã nghe nhiều tham luận của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, các Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, và cộng đồng doanh nghiệp về các giải pháp khai thác hiệu quả tiềm năng hợp tác với các đối tác quan trọng, mở rộng thị trường xuất khẩu, thúc đẩy ngoại giao khoa học - công nghệ, thu hút đầu tư chất lượng cao, bảo đảm an ninh năng lượng, nâng tầm nông sản Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, triển khai Chương trình vươn ra nước ngoài- Go Global, cũng như tăng cường cơ chế phối hợp giữa Bộ Ngoại giao, các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài với địa phương và doanh nghiệp. Các ý kiến đều thống nhất cho rằng cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức triển khai ngoại giao phục vụ phát triển theo hướng lấy doanh nghiệp, địa phương và người dân làm trung tâm phục vụ, phát huy tối đa lợi thế của mạng lưới 99 Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong việc mở rộng không gian phát triển cho đất nước.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc tham dự hội nghị và có bài tham luận với chủ đề “Trọng tâm thu hút nguồn lực bên ngoài phục vụ tăng trưởng và yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra với Bộ Ngoại giao và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài”.