 |
| Phó Giám đốc Kho bạc Nhà nước Nguyễn Mạnh Cường phát biểu khai mạc Hội thảo. Ảnh: Nhật Tân |
Kho bạc Nhà nước vừa tổ chức Hội thảo Triển khai quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025, định hướng sửa đổi chế độ kế toán ngân sách nhà nước và hoạt động nghiệp vụ Kho bạc Nhà nước và quy định mới về lập Báo cáo tài chính nhà nước với sự tham gia và tài trợ từ Ngân hàng Thế giới (WB) và nhà tài trợ SECO.
Đây được coi là bước chuẩn bị chiến lược nhằm hiện thực hóa các quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho lộ trình hiện đại hóa quản lý tài chính công, hướng tới sự minh bạch và tiệm cận các chuẩn mực kế toán quốc tế.
Phó Giám đốc Kho bạc Nhà nước Nguyễn Mạnh Cường khẳng định, việc nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý về chế độ kế toán ngân sách nhà nước và báo cáo tài chính nhà nước không chỉ là yêu cầu chuyên môn đơn thuần mà là nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhằm hiện đại hóa công tác quản lý tài chính công với mục tiêu cốt lõi là đảm bảo tính công khai, minh bạch, tiệm cận với các thông lệ quốc tế và phản ánh trung thực nguồn lực tài chính tại từng cấp ngân sách.
Trong bối cảnh hệ thống chính trị thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, Phó Giám đốc Kho bạc Nhà nước Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, công tác quản lý tài chính và kế toán ngân sách nhà nước ngày càng đòi hỏi sự chuyển đổi linh hoạt, mạnh mẽ để thích ứng với mô hình chính quyền địa phương mới và sự cắt giảm các tầng nấc trung gian, nhằm tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao chất lượng phục vụ đơn vị sử dụng ngân sách.
Trong bối cảnh đó, Lãnh đạo Kho bạc Nhà nước yêu cầu toàn hệ thống và các đơn vị liên quan tập trung trí tuệ, phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất để tháo gỡ những tồn tại, vướng mắc; coi đây là nền tảng để hoàn thiện chế độ kế toán ngân sách nhà nước và hoạt động nghiệp vụ Kho bạc Nhà nước; qua đó tạo bước đột phá trong việc nâng cao chất lượng công tác quyết toán và tổng hợp báo cáo tài chính nhà nước cho giai đoạn tới.
 |
| Bà Vũ Hoàng Quyên, chuyên gia Ngân hàng Thế giới, chia sẻ về công tác hạch toán và báo cáo chuyển nguồn. Ảnh: Nhật Tân |
Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung vào vấn đề quan trọng: Kho bạc Nhà nước hướng tới việc thống nhất phương thức triển khai quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 đảm bảo đồng bộ, kịp thời và đúng thời hạn quy định trên cơ sở tháo gỡ các vướng mắc thực tiễn; lấy ý kiến hoàn thiện khung pháp lý về Chế độ kế toán ngân sách nhà nước và Báo cáo tài chính nhà nước, định hướng sửa đổi Hệ thống tổ hợp tài khoản kế toán (COA) và quy trình hạch toán, đảm bảo sự tương thích tối đa giữa nghiệp vụ Kho bạc với công nghệ số hiện đại trên Hệ thống Thông tin quản lý Ngân sách và Kho bạc số (VDBAS).
Bà Vũ Hoàng Quyên, chuyên gia WB, đã đưa ra những phân tích cụ thể về công tác hạch toán và báo cáo chuyển nguồn – vấn đề then chốt trong quản lý ngân sách tại Việt Nam.
Bà Vũ Hoàng Quyên cho biết, đối với việc chuyển nguồn ngân sách (theo cơ sở tiền mặt), trong khi thông lệ quốc tế chỉ ghi nhận thu và chi khi tiền thực tế được nhận hoặc chi ra, chuyển nguồn không được ghi nhận là thu hoặc chi thì phương pháp hạch toán tại Việt Nam hiện đang ghi nhận các khoản chuyển nguồn là một khoản chi của năm trước và là khoản thu của năm sau.
Do đó, việc duy trì phương pháp này có thể dẫn đến thiếu hụt thông tin chính xác cho các nhà đầu tư và tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế.
Từ kinh nghiệm của các quốc gia như Pháp, Anh, đại diện WB khuyến nghị Việt Nam nên cân nhắc thay đổi phương pháp hạch toán chuyển nguồn hoặc sử dụng các “khoản mục ghi nhớ” để báo cáo số liệu phù hợp với thông lệ quốc tế.
 |
| Hội thảo thu hút sự tham gia của gần 150 đại biểu từ các đơn vị thuộc Bộ Tài chính, Kho bạc Nhà nước và các tổ chức quốc tế. Ảnh: Nhật Tân |
Trên cơ sở tiếp thu các ý kiến đóng góp và khuyến nghị từ các chuyên gia, Kho bạc Nhà nước cam kết sẽ tập trung nguồn lực để nghiên cứu, xây dựng thông tư mới thay thế Thông tư số 77/2017/TT-BTC ngày 28/7/2017 của Bộ Tài chính về Hướng dẫn Chế độ kế toán ngân sách nhà nước và hoạt động nghiệp vụ Kho bạc Nhà nước.
Theo đó, việc xây dựng thông tư thay thế Thông tư số 77/2017/TT-BTC tập trung vào nhiệm vụ cải cách Hệ thống COA, đảm bảo Chế độ kế toán ngân sách nhà nước và hoạt động nghiệp vụ Kho bạc Nhà nước phù hợp với các quy định mới của Luật Ngân sách nhà nước 2025 và đáp ứng yêu cầu vận hành của hệ thống VDBAS.
Song song với đó, việc ban hành các quy định mới về Báo cáo tài chính nhà nước (bao gồm Nghị định số 140/2026/NĐ-CP ngày 16/4/2026 của Chính phủ về Báo cáo tài chính nhà nước và Thông tư hướng dẫn lập Báo cáo tài chính nhà nước mới) hướng tới mục tiêu tiệm cận với các Chuẩn mực kế toán công Việt Nam (VPSAS) và thông lệ quốc tế.
Qua đó, Kho bạc Nhà nước đặt quyết tâm thực hiện rút ngắn thời gian lập và trình Báo cáo tài chính nhà nước từ năm 2025 theo quy định, nhằm đảm bảo tính kịp thời và hữu ích của thông tin tài chính phục vụ công tác quản lý, điều hành của Chính phủ và Quốc hội.
Kho bạc Nhà nước cho biết, với sự đồng hành của các tổ chức quốc tế như WB và SECO, sẽ từng bước hiện thực hóa mục tiêu góp phần xây dựng một hệ thống quản lý tài chính số thông minh, minh bạch và hiệu quả; coi đây là nền tảng cốt lõi để bảo đảm tính bền vững tài khóa và nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu.
